Belirli bir bireysel kamu hizmetinin doğrudan karşılığı olmadan kanuna dayanarak zorunlu alınan kamu geliri hangisidir?
- A) Kamu işletmesi satış fiyatı
- B) Gönüllü bağış
- C) Vergi
- D) Kira geliri
- E) Devlet tahvili
Doğru cevap: C
Çözüm: Vergi kanuni ve zorunlu yükümlülüktür; belirli bireysel hizmete bire bir karşılık oluşturmaz.
Bir kişinin aşılanmasının diğer kişilerin hastalanma olasılığını azaltması hangi etkiye örnektir?
- A) Negatif tüketim dışsallığı
- B) Negatif üretim dışsallığı
- C) Pozitif tüketim dışsallığı
- D) Dışlama maliyeti
- E) Ölçek dışı maliyet
Doğru cevap: C
Çözüm: Aşılanan kişinin tüketim tercihi üçüncü kişilere ek fayda sağlar.
DİBS işlemlerinde valör tarihi en yakından hangi işlemle ilişkilidir?
- A) Yalnız borç stokunun ilanıyla
- B) Kesin hesap kanununun kabulüyle
- C) İşlem bedelinin ödenmesi ve faizin başlamasıyla
- D) Bütün kuponların iptaliyle
- E) Bütçe açığının otomatik kapanmasıyla
Doğru cevap: C
Çözüm: Valör, nakit uzlaşması ve ilgili faiz başlangıcı bakımından temel tarihtir.
Pareto etkinliği tek başına aşağıdakilerden hangisini garanti etmez?
- A) Kaynak tahsisinin Pareto anlamında etkin olmasını
- B) Birini iyileştirmek için başkasının kötüleşmesi gereğini
- C) Gelirin eşit veya adil dağılmasını
- D) Bir etkinlik koşulunun sağlanmasını
- E) Pareto iyileştirmesi imkânının kalmamasını
Doğru cevap: C
Çözüm: Pareto etkinliği eşit gelir dağılımı garantilemez.
Bir kamu kurumu dış borcunun anaparasını ve faizini ödüyor. Bütçe sınıflandırması bakımından hangi ayrım doğru yapılmıştır?
- A) Anapara ve faiz ikisi de mal-hizmet alımıdır
- B) Anapara ödemesi daima eğitim fonksiyonudur
- C) Faiz gideri ayrı, anapara geri ödemesi ayrı finansman/borç işlemi olarak değerlendirilir
- D) Anapara ve faiz otomatik personel gideridir
- E) Faiz otomatik olarak sermaye gideridir
Doğru cevap: C
Çözüm: Faiz gideri bir ekonomik harcama grubu iken anapara borç geri ödeme işlemiyle özdeş değildir.
Aşağıdakilerden hangisi özel maliyet ile sosyal maliyetin farklılaşmasına örnektir?
- A) Fabrikanın satın aldığı ham madde
- B) Fabrikanın çevreye verdiği ancak ödemediği zarar
- C) Fabrikanın ödediği elektrik faturası
- D) Fabrikanın ödediği işçi ücreti
- E) Fabrikanın banka kredisi faizi
Doğru cevap: B
Çözüm: Çevresel zararın bedeli üreticinin hesabına girmiyorsa özel ve sosyal maliyet ayrışır.
Bir idarenin yatırım amaçlı mali kaynağı başka bir kuruma karşılıksız aktarması, yatırım varlığını kendi adına satın almasından hangi kavramla ayrılır?
- A) Kamu borç anaparası
- B) Faiz gideri
- C) Sermaye transferi
- D) Doğrudan personel gideri
- E) Tüketim vergisi tahsili
Doğru cevap: C
Çözüm: Başka kuruma sermaye niteliğinde karşılıksız kaynak aktarımı sermaye transferi; idarenin kendi yatırım alımı sermaye gideridir.
Kanuna ekli mallardan birinin hem ÖTV'ye hem KDV'ye tabi olabileceği söyleniyor. Bu ifade hakkında hangisi doğrudur?
- A) KDV ve ÖTV aynı adla anılan tek bir vergidir
- B) İlgili kanuni şartlarda aynı işlem üzerinde iki vergi de söz konusu olabilir
- C) KDV varsa özel tüketim vergisi kanunu yürürlükten kalkar
- D) İki vergi ancak miras yoluyla intikalde birlikte uygulanır
- E) ÖTV kapsamındaki hiçbir mal KDV'ye tabi olamaz
Doğru cevap: B
Çözüm: ÖTV seçici, KDV genel harcama vergisidir; mevzuat koşullarında birlikte söz konusu olabilirler.
Bir belediyenin kendi kira tahsilatı ile merkezi yönetimden aktarılan pay arasındaki temel fark nedir?
- A) İkisi de devletin yeni borçlanma senedidir
- B) Merkezden pay aktarımı belediyenin özel mülkiyet kirasıdır
- C) İlki yerel varlık getirisi, ikincisi idareler arası kaynak aktarımıdır
- D) İkisi de mutlaka harcamalara katılma payıdır
- E) Kira geliri her zaman koşullu dış hibedir
Doğru cevap: C
Çözüm: Yerel öz gelirler ve merkezi aktarımlar farklı kaynak yollarıdır.
Bir tarifenin ilk 100.000 TL için %10, 100.000 TL'yi aşan kısım için %20 olduğu bir örnekte 160.000 TL matrahın vergisi nedir?
- A) 16.000 TL
- B) 22.000 TL
- C) 26.000 TL
- D) 32.000 TL
- E) 36.000 TL
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk 100.000'in vergisi 10.000; kalan 60.000'in vergisi 12.000; toplam 22.000 TL.
Brüt borçlanma 600, anapara geri ödemesi 450 ve faiz 100 olduğunda net borçlanma ve basit borç servisi hangi ikilidir?
- A) 50 ve 550
- B) 150 ve 450
- C) 250 ve 550
- D) 600 ve 100
- E) 150 ve 550
Doğru cevap: E
Çözüm: Net 600−450=150; servis 450+100=550.
Tahsis etkinliğinde aşağıdakilerden hangisi vurgulanır?
- A) İthalatın tamamını yasaklamak
- B) Tek başına her çalışanın aynı ücret alması
- C) Yalnız kamu gelirlerinin sayısını artırmak
- D) Bütün hizmetleri aynı miktarda üretmek
- E) Kaynakların toplumsal tercih ve marjinal fayda-maliyetlere uygun kullanımı
Doğru cevap: E
Çözüm: Tahsis etkinliği hangi maldan ne kadar üretileceğiyle ilgilidir.
Kamu gelirinin "zorunlu olup olmaması" ve "belirli hizmet karşılığı olması" ölçütleri birlikte ele alındığında hangisi doğrudur?
- A) Belirli işlem karşılığı olan her ücret kanunen yasaktır
- B) Zorunlu olan bütün ödemeler mutlaka vergi adı taşır
- C) Gönüllü bağış her koşulda mahkeme harcıdır
- D) Vergiler daima geri ödemeli borçtur
- E) Zorunlu bir harç belirli işlemi karşılayabilir; zorunlu vergi için böyle bireysel karşılık aranmaz
Doğru cevap: E
Çözüm: Harç da zorunlu olabilir; ayrımı yalnız zorunluluk değil, bireysel işlem/hizmet bağı da belirler.
Bir ülkede kamu harcaması 100’den 150’ye, nominal GSYH 1.000’den 2.000’e çıkmıştır. Harcama/GSYH payı nasıl değişmiştir?
- A) %7,5’ten %10’a yükselmiştir
- B) %10’dan %7,5’e düşmüştür
- C) %10’dan %15’e yükselmiştir
- D) %10’da sabit kalmıştır
- E) %5’ten %15’e yükselmiştir
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk pay 100/1000 = %10; ikinci pay 150/2000 = %7,5’tir.
Kamu borç stoku TL cinsinden %10 artarken döviz cinsi borçların TL karşılığı kur nedeniyle yükseliyor. Aşağıdakilerden hangisi doğru olabilir?
- A) Kur değişimi borç stokunu asla etkilemez
- B) Stok artışının tamamı yeni nakit borçlanmadan doğmamış olabilir
- C) Faiz ödemesi zorunlu olarak anaparayı artırır
- D) Stok hesabında değerleme etkisi yasaktır
- E) Borcun yalnız bir vadeli türü bulunur
Doğru cevap: B
Çözüm: Stok değişimi net borçlanma dışında kur ve diğer değerleme unsurlarından etkilenebilir.
Talep P=100−Q ve arz P=20+Q olan piyasada satıcıya birim başına 10 TL vergi konuyor. Vergi sonrası alıcı fiyatı ve satıcının eline geçen net fiyat hangisidir?
- A) Alıcı 60 TL; satıcı 60 TL
- B) Alıcı 55 TL; satıcı 65 TL
- C) Alıcı 60 TL; satıcı 50 TL
- D) Alıcı 65 TL; satıcı 55 TL
- E) Alıcı 70 TL; satıcı 60 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Vergi sonrası Q=35. Talep fiyatı 100−35=65; arz fiyatı 20+35=55; aradaki kama 10'dur.
Cumhurbaşkanının bütçe teklifini mali yılbaşından tam 75 gün önce verdiği ve Bütçe Komisyonunun 55. günün sonunda metni kabul ettiği varsayılıyor. Mali yılbaşına kaç gün kalmıştır?
- A) 20 gün
- B) 30 gün
- C) 10 gün
- D) 55 gün
- E) 15 gün
Doğru cevap: A
Çözüm: Tam 75 gün kala teklif verilmiş ve komisyon 55 gün kullanmışsa kalan süre 75−55=20 gündür.
Bir politika A’nın yararını 12 artırıp B’nin yararını 5 azaltıyor; fiilî telafi yapılmıyor. Hangi yorum en temkinlisidir?
- A) Gelir dağılımı kesin eşitlenmiştir.
- B) Pareto iyileştirmesi kesin vardır.
- C) Fiilî transfer yapılmadığı için Kaldor–Hicks tanım gereği imkânsızdır.
- D) Politika kamusal malı tamamen özel mala dönüştürmüştür.
- E) Pareto iyileştirmesi yoktur; uygun varsayımlarla Kaldor–Hicks mümkün olabilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: B kötüleştiğinden Pareto yoktur; Kaldor–Hicks potansiyel tazmini arar.
Mevcut gelir vergisi oranı artan oranlı hâle getirilirse otomatik dengeleyiciler neden güçlenebilir?
- A) Vergiler her koşulda sıfırlandığı için
- B) Canlanmada vergi yükü daha fazla yükselip daralmada daha çok hafifleyebildiği için
- C) Döviz kuru sabitlendiği için
- D) Kamu yatırımları yasaklandığı için
- E) Bütün gelir otomatik tasarruf edildiği için
Doğru cevap: B
Çözüm: Artan oranlı sistem gelir çevrimine daha duyarlı vergi tahsilatı sağlayabilir; büyüklük tasarıma bağlıdır.
Bir malın KDV dahil satış fiyatı 1.200 TL ve varsayımsal KDV oranı %20 ise fiyatın içindeki KDV tutarı kaç TL'dir?
- A) 220 TL
- B) 120 TL
- C) 240 TL
- D) 180 TL
- E) 200 TL
Doğru cevap: E
Çözüm: KDV dahil fiyatta vergi = 1.200×20/120=200 TL; doğrudan 1.200×%20 hesaplanmaz.