Ekonomi aşırı canlanırken kamu harcamalarının ayrıca hızla artırılması hangi riski yaratır?
- A) Durgunluğu otomatik sonlandırma
- B) Kamu borcunu anında sıfırlama
- C) Yapısal dengeyi zorunlu iyileştirme
- D) Faizleri her koşulda düşürme
- E) Konjonktür yanlısı genişlemeyle dalgalanmayı güçlendirme
Doğru cevap: E
Çözüm: Boom dönemindeki mali genişleme talep baskısını artırarak konjonktür yanlısı olabilir.
Miras yoluyla karşılıksız malvarlığı edinilmesiyle ilgili başlıca vergi hangisidir?
- A) Damga Vergisi
- B) Veraset ve İntikal Vergisi
- C) Kurumlar Vergisi
- D) Motorlu Taşıtlar Vergisi
- E) Özel İletişim Vergisi
Doğru cevap: B
Çözüm: Veraset ve intikal vergisi miras ve karşılıksız intikal ilişkisiyle ilgilidir.
Kamu harcamalarının eğitim, sağlık ve savunma gibi hizmet amaçlarına göre ayrılması hangi sınıflandırmadır?
- A) Tahsilat sınıflandırması
- B) Finansman tipi sınıflandırması
- C) Fonksiyonel sınıflandırma
- D) Kurumsal sınıflandırma
- E) Mülkiyet sınıflandırması
Doğru cevap: C
Çözüm: Fonksiyonel sınıflandırma, kamu hizmetlerinin yerine getirdiği işleve odaklanır.
Belirli bir tarihte ödenmemiş kamu borç yükümlülüklerinin büyüklüğüne ne denir?
- A) Borç servisi
- B) Borç stoku
- C) Faiz dışı fazla
- D) Bütçe tahmini
- E) İç borç çevirme oranı
Doğru cevap: B
Çözüm: Stok bir tarihe ait büyüklüktür; servis ve yeni borçlanma bir dönemi ifade eder.
Tüketimde genellikle rakipsiz, ancak ücret veya üyelik yoluyla dışlanabilir olan mal grubu hangisidir?
- A) Kulüp malları
- B) Saf özel mallar
- C) Serbest mallar
- D) Ortak havuz kaynakları
- E) Saf kamusal mallar
Doğru cevap: A
Çözüm: Kulüp malları, kapasite dolana kadar rakipsiz olabilen ve üyelikle dışlama sağlanabilen mallardır.
Bütçe giderlerinin personel, faiz, mal ve hizmet alımı gibi iktisadi türlerine göre ayrılması hangi sınıflandırmadır?
- A) Fonksiyonel sınıflandırma
- B) Sadece coğrafi sınıflandırma
- C) Program hedefi sınıflandırması
- D) Kurumsal sınıflandırma
- E) Ekonomik sınıflandırma
Doğru cevap: E
Çözüm: Ekonomik sınıflandırma harcamanın iktisadi niteliğine bakar; hizmet amacı fonksiyonel boyuttur.
Bir belediye işletmesinin sunduğu ücretli hizmetin satış bedeli genellikle hangi gelir mantığına yakındır?
- A) Borçlanma senedi
- B) Servet vergisi
- C) Gönüllü bağış
- D) Gecikme cezası
- E) Kamu fiyatı veya hizmet ücreti
Doğru cevap: E
Çözüm: Belirli hizmetin kullanıcıya sunulması karşılığında ücret veya fiyat tahsil edilir.
Kazananların kaybedenleri ilke olarak telafi edebilecek kadar kazanması hangi ölçüte ilişkindir?
- A) Tam kamusal malın dışlanamazlığına
- B) Dış ticaret kotasına
- C) İşgücü tanımına
- D) Sadece mutlak para miktarı ölçümüne
- E) Kaldor–Hicks tazmin ölçütüne
Doğru cevap: E
Çözüm: Kaldor–Hicks fiilen değil potansiyel olarak tazmin edebilme koşuluna bakar.
Verginin toplanması için katlanılan idari giderlerin gereksiz yere yüksek olmaması hangi ilkeyle açıklanır?
- A) Mali sürüklenme
- B) Artan oranlılık
- C) İktisadilik
- D) Vergide istisna
- E) Geriye yansıtma
Doğru cevap: C
Çözüm: İktisadilik ilkesi verginin tarh ve tahsilinin maliyet-etkin yürütülmesini vurgular.
Devlet tüzel kişiliğine dahil ve 5018'in (I) sayılı cetvelindeki idarelerin bütçesi hangi türdür?
- A) Özel bütçe
- B) Genel bütçe
- C) Mahallî idare bütçesi
- D) Düzenleyici-denetleyici bütçe
- E) Sosyal güvenlik kurumu bütçesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Genel bütçe, (I) cetveline dahil devlet tüzel kişiliği idarelerinin bütçesidir.
Kamu harcamalarının cari fiyatlarla ifade edilmiş parasal büyüklüğüne ne denir?
- A) Reel kamu harcaması
- B) Nominal kamu harcaması
- C) Sabit fiyatlı çıktı
- D) Kişi başı reel harcama
- E) Marjinal sosyal fayda
Doğru cevap: B
Çözüm: Nominal harcama dönem fiyatlarıyla ölçülen tutardır; reel tutar için fiyat etkisi ayıklanır.
Negatif dışsallığı ortaya çıkaran faaliyete, etkin düzeydeki marjinal dışsal zarara göre uygulanan vergi hangisidir?
- A) Lindahl vergisi
- B) Dolaylı progresif vergi
- C) Servet transfer vergisi
- D) Pigou vergisi
- E) Baş vergisi
Doğru cevap: D
Çözüm: Pigou vergisi, negatif dışsal maliyeti karar vericinin özel maliyetine yansıtır.
Kamu kesiminin parasal genişleme yoluyla kaynak elde etme ayrıcalığı hangi kavramla ilişkilidir?
- A) Harç
- B) Kâr payı
- C) Yatırım kredisi geri ödemesi
- D) Şerefiye
- E) Senyoraj
Doğru cevap: E
Çözüm: Senyoraj, para ihraç ayrıcalığının ekonomik kaynak yaratma kapasitesiyle ilgilidir.
Basitleştirilmiş borç servisi hangi iki temel ödemeden oluşur?
- A) Vergi ve harç
- B) Yatırım ve tüketim
- C) Hibe ve bağış
- D) Anapara ve faiz
- E) Ücret ve kâr
Doğru cevap: D
Çözüm: Borç servisi vadesi gelen anapara ve faiz ödemelerini kapsar.
Verginin kanuni usulle ödenmesi gereken safhaya gelmesine ne denir?
- A) Tahsil
- B) Vergi iadesi
- C) Yoklama
- D) Tahakkuk
- E) İstisna
Doğru cevap: D
Çözüm: Tahakkuk verginin ödenebilir hâle gelmesidir; tahsil verginin kanuna uygun ödenmesidir.
Aşağıdakilerden hangisi doğrudan para politikasının aracıdır?
- A) Kamu yatırım ödeneğini artırmak
- B) Gelir vergisi tarifesini değiştirmek
- C) Merkez bankası politika faizini değiştirmek
- D) Sosyal yardım transferini artırmak
- E) Kamu istihdam harcaması yapmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Politika faizini merkez bankası belirler; diğerleri maliye politikası araçlarıdır.
Tam kamusal malın ayırt edici iki özelliği hangileridir?
- A) Sadece yüksek satış fiyatı ve kâr
- B) Yalnız ithal edilmesi ve pahalı olması
- C) Tüketimde rekabetsizlik ve dışlanamazlık
- D) Kısa raf ömrü ve dayanıklılık
- E) Rakip tüketim ve tam dışlanabilirlik
Doğru cevap: C
Çözüm: Tam kamusal malda birinin tüketimi diğerini azaltmaz ve ödemeyenleri dışlamak mümkün değildir ya da çok güçtür.
Klasik maliye öğretiminde bir kişinin belirli vergiden muaf bırakılması hangi kavramla açıklanır?
- A) Tahsil
- B) İstisna
- C) Tarife dilimi
- D) Muafiyet
- E) Vergi matrahı
Doğru cevap: D
Çözüm: Genel öğretim ayrımında muafiyet kişiye, istisna vergileme konusu veya işleme yöneliktir.
Hukuken hesaplanıp alacak hâline gelen kamu gelirinin oluştuğu aşama hangisidir?
- A) Tahakkuk
- B) Tahsilat
- C) Bütçe gideri
- D) Amortisman
- E) Devlet borçlanması
Doğru cevap: A
Çözüm: Tahakkuk, yükümlülüğün hesaplanıp alacak olarak belirlenmesi; tahsilat paranın alınmasıdır.
Daha önce çıkarılmış tahvilin iki yatırımcı arasında el değiştirmesi hangi piyasa işlemidir?
- A) İkincil piyasa
- B) Yeni bütçe teklifi
- C) Birincil ihraç
- D) Mali denetim
- E) İtfa işlemi
Doğru cevap: A
Çözüm: İkincil piyasada eski senet el değiştirir; Hazine’ye kendiliğinden yeni kaynak girişi olmaz.