Durgunlukta hiçbir yeni karar yokken vergi tahsilatının düşmesi fiilî bütçe açığını nasıl etkileyebilir?
- A) Mutlaka sıfırlar
- B) İş çevriminden bağımsız tutar
- C) Açığı artırabilir
- D) Borcu otomatik siler
- E) Kamu geliri olarak borçlanmayı ikiye katlar
Doğru cevap: C
Çözüm: Vergi gelirinin otomatik düşmesi, harcamalar sabitse fiilî açığı büyütebilir.
5018'in (II) sayılı cetvelindeki idarelerin bütçesi hangi kategoriye girer?
- A) Sosyal güvenlik bütçesi
- B) Genel bütçe
- C) Özel sektör şirket bütçesi
- D) Mahallî idare bütçesi
- E) Özel bütçe
Doğru cevap: E
Çözüm: Özel bütçe, 5018'in (II) cetvelindeki kamu idarelerine ait bütçedir.
Emek yoğun hizmetlerde verimlilik artışı sınırlı kalırken ücretler yükseldiğinde birim hizmet maliyetinin artması hangi kavramdır?
- A) Giffen etkisi
- B) Cobb–Douglas ikamesi
- C) Hicks ikame etkisi
- D) Baumol maliyet hastalığı
- E) Peacock–Wiseman sıçraması
Doğru cevap: D
Çözüm: Baumol, emek yoğun ve verimliliği yavaş gelişen hizmetlerde maliyet baskısını açıklar.
Sürekli ve düzenli vergi tahsilatları ile bir defalık olağandışı kaynakların ayrılması hangi geleneksel sınıflandırmadır?
- A) Olağan ve olağanüstü gelir ayrımı
- B) Cari ve sermaye gideri ayrımı
- C) Personel ve faiz gideri ayrımı
- D) Doğrudan ve dolaylı yatırım ayrımı
- E) Kurumsal ve fonksiyonel gider ayrımı
Doğru cevap: A
Çözüm: Olağan-olağanüstü gelir ayrımı kaynakların düzenlilik ve olağan durum niteliğine odaklanır.
Bütçe açığı ile kamu borç stoku arasındaki temel fark nedir?
- A) Borç stoku her gün sıfırlanır.
- B) Açık yalnız döviz, borç yalnız nüfustur.
- C) İkisi de aynı tarihteki fiyat endeksidir.
- D) Her ikisi de yalnız kişi başına geliri ölçer.
- E) Açık dönemlik akım, borç stoku tarih itibarıyla birikmiş büyüklüktür.
Doğru cevap: E
Çözüm: Açık akım, borç ise stok değişkendir.
5018'e göre merkezî yönetim bütçesinin üç ana bileşeni hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Genel, mahallî idare ve sosyal güvenlik bütçeleri
- B) Sosyal güvenlik, mahallî idare ve özel işletme bütçeleri
- C) Genel, özel ve düzenleyici-denetleyici kurum bütçeleri
- D) Yalnız kamu iktisadi teşebbüsleri bütçeleri
- E) Yalnız belediye ve il özel idaresi bütçeleri
Doğru cevap: C
Çözüm: 5018'in (I), (II), (III) cetvellerindeki üç bütçe türü merkezî yönetimi oluşturur.
Kamu idaresinin işveren sıfatıyla sosyal güvenlik kurumuna yatırdığı primler hangi ekonomik gider grubuna örnektir?
- A) Faiz giderleri
- B) Borç verme
- C) Sermaye transferleri
- D) SGK devlet primi giderleri
- E) Yedek ödenekler
Doğru cevap: D
Çözüm: Personel için işveren olarak ödenen sosyal güvenlik primi ilgili ayrı ekonomik kodda izlenir.
Basit Keynesyen modelde marjinal tüketim eğilimi (MTE) neyi gösterir?
- A) Bütçenin denkliğini
- B) Ek gelir biriminin ne kadarının tüketime ayrıldığını
- C) Sadece kamu yatırım oranını
- D) Döviz kurunun yıllık artışını
- E) Tahvilin iskonto oranını
Doğru cevap: B
Çözüm: c, kullanılabilir gelirdeki bir birim artışın tüketilen kısmını gösterir.
Bir kamu kurumunun aldığı karşılıksız yurt dışı hibe hangisine örnektir?
- A) Personel gideri
- B) Alınan bağış ve yardım
- C) Sermaye gideri
- D) Faiz gideri
- E) İç borç anaparası
Doğru cevap: B
Çözüm: Karşılıksız hibe, koşullarına göre alınan bağış ve yardımlar içinde izlenebilir.
Klasik öğretim ayrımına göre belirli bir işlem veya gelir türünün vergilendirme kapsamından çıkarılması nedir?
- A) İstisna
- B) Muafiyet
- C) Vergi sorumluluğu
- D) Verginin yansıması
- E) Tarh
Doğru cevap: A
Çözüm: İstisna vergileme konusu ya da belirli işleme; muafiyet ise kişi veya mükellef grubuna ilişkindir.
Bir konutun kiraya verilmesinden elde edilen gelir, kanuni koşulları altında hangi gelir unsurudur?
- A) Serbest meslek kazancı
- B) Menkul sermaye iradı
- C) Ücret
- D) Gayrimenkul sermaye iradı
- E) Zirai kazanç
Doğru cevap: D
Çözüm: Konut ve benzeri mal ve haklardan doğan kira iradı GMSİ kapsamında değerlendirilebilir.
Marjinal sosyal fayda hangi bileşenlerin toplamına eşittir?
- A) Tüketici rantı ve üretici rantı farkı
- B) Marjinal özel fayda ve marjinal dışsal fayda
- C) Marjinal özel maliyet ve marjinal dışsal maliyet
- D) Toplam vergi ve toplam sübvansiyon
- E) Ortalama maliyet ve sabit maliyet
Doğru cevap: B
Çözüm: MSB = MPB + MEB; sosyal fayda özel fayda ile dışsal faydanın toplamıdır.
Ulusal savunma gibi bir hizmetin topluma sunulması devletin hangi işlevini öncelikle örneklendirir?
- A) Özel marka yönetimi işlevini
- B) Sadece ticari reklam işlevini
- C) Hisse senedi ihracı işlevini
- D) Yalnız döviz kuru işlevini
- E) Kaynak tahsisi işlevini
Doğru cevap: E
Çözüm: Toplumsal ihtiyaç için hizmet ve kaynak ayrılması tahsis işlevidir.
Döviz cinsi kamu borcunun TL karşılığını özellikle etkileyen risk hangisidir?
- A) Yalnız operasyonel risk
- B) Sadece kurumsal sınıflandırma
- C) Gümrük vergisi riski
- D) Sayıştay denetimi
- E) Kur riski
Doğru cevap: E
Çözüm: TL değer kaybederse aynı döviz borcunun TL cinsi karşılığı artabilir.
Aynı ödeme gücüne sahip kişiler için benzer vergi yükü hangi adalet ilkesidir?
- A) Kamu başarısızlığı
- B) Dikey adalet
- C) Dışlanamazlık
- D) Yatay adalet
- E) Konjonktür istikrarı
Doğru cevap: D
Çözüm: Yatay adalet benzer durumda olanlara benzer muameledir.
Belirli bir vergiyi kesip vergi idaresine aktarmakla yükümlü tutulabilen kişinin hukuki sıfatı nedir?
- A) Yalnızca vergi alacaklısı
- B) Tarife hazırlayan iktisatçı
- C) Vergi sorumlusu
- D) Vergi mahkemesi başkanı
- E) Özel vergi mükellefi olmayan tüketici
Doğru cevap: C
Çözüm: Vergi sorumlusu, verginin ödenmesi bakımından vergi dairesine muhatap olabilir; mükellefle farklı kişi olabilir.
Bütçede gelir ve giderlerin birbirinden mahsup edilmeden brüt gösterilmesi hangi ilkedir?
- A) Vergi yansıması
- B) Adem-i tahsis
- C) Mali sürüklenme
- D) Gayrisafilik
- E) Tarafsızlık
Doğru cevap: D
Çözüm: Gayrisafilik ilkesi gelir ve giderin ayrı ayrı brüt yazılmasını öngörür.
Hükümetin yeni bir geçici vergi indirimi kararı alması hangi politikadır?
- A) Otomatik vergi tahsilatı
- B) İç borç servisi
- C) İhtiyari maliye politikası
- D) Merkez bankası açık piyasa işlemi
- E) Konjonktür tahmini
Doğru cevap: C
Çözüm: Yeni kanun ve takdir kararı gerektiren değişiklik ihtiyari politikadır.
Kamunun bir vatandaşa herhangi bir mal veya hizmet karşılığı olmaksızın sosyal yardım ödemesi iktisadi açıdan hangi işlemdir?
- A) Kamu malı alımı
- B) Doğrudan sermaye yatırımı
- C) Transfer harcaması
- D) Kamu personel hizmeti alımı
- E) Stok edinimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Karşılıksız sosyal yardım, kamunun doğrudan mal veya hizmet almadığı bir gelir aktarımıdır.
Kişilerin özel çıkarıyla toplumun toplam çıkarı arasındaki farkı azaltmak için dışsal etkilerin karar sürecine katılmasına ne ad verilir?
- A) Dışsallığın içselleştirilmesi
- B) Faizin kapitalizasyonu
- C) Dış ticaret hadlerinin bozulması
- D) Parasal genişleme
- E) Sermaye birikimi
Doğru cevap: A
Çözüm: İçselleştirme, üçüncü kişilere yansıyan maliyet veya faydaların özel karar hesabına taşınmasıdır.