Bir ödeneğin hangi bakanlık tarafından kullanılacağını belirleyen analitik bütçe boyutu hangisidir?
- A) Ekonomik sınıflandırma
- B) Fonksiyonel sınıflandırma
- C) Bütçe açığı
- D) Kurumsal sınıflandırma
- E) Gelir esnekliği
Doğru cevap: D
Çözüm: Kurumsal sınıflandırma kaynağı kullanan idareyi, yani kimin harcadığını gösterir.
Hesaplanan KDV'si 150 TL, indirilebilir KDV'si 210 TL olan işletmede, genel koşullarda başka düzeltme yoksa nasıl bir fark oluşur?
- A) 360 TL ödenecek KDV
- B) 150 TL devreden KDV
- C) 210 TL zorunlu nakit iade
- D) 60 TL ödenecek KDV
- E) 60 TL devreden KDV
Doğru cevap: E
Çözüm: 150−210=−60 TL'dir. İndirim fazlası genel kurallarda sonraki döneme devredebilir; otomatik nakit iade değildir.
Toplam kamu harcaması 120 milyar TL, nüfus 20 milyon kişi ise kişi başına yıllık harcama kaç TL’dir?
- A) 600 TL
- B) 60 TL
- C) 6.000 TL
- D) 12.000 TL
- E) 2.400 TL
Doğru cevap: C
Çözüm: 120 milyar / 20 milyon = 6.000 TL/kişi.
Matrahı 100 olan A kişisi 20, matrahı 200 olan B kişisi 30 vergi ödüyor. Gelire/matraha göre ortalama yük bakımından hangi yorum doğrudur?
- A) B'nin ortalama yükü daha yüksektir: A %15, B %20
- B) İkisinin ortalama yükü de %15'tir
- C) Ortalama yük hesaplanamaz, çünkü toplam vergi artmıştır
- D) İkisinin ortalama yükü de %20'dir
- E) B'nin ortalama yükü daha düşüktür: A %20, B %15
Doğru cevap: E
Çözüm: A için 20/100=%20, B için 30/200=%15; toplam vergi artsa da ortalama oran düşmüştür.
İdari para cezalarının gelir olarak tahsil edilmesiyle ilgili hangi açıklama doğrudur?
- A) Cezanın tek hukuki amacı kamuya gönüllü bağış toplamaktır
- B) Ceza hiç kamu kaynağı oluşturamaz
- C) Her ceza yalnızca mülkiyet geliridir
- D) Ceza tahsilatı her zaman devlet tahvili ihracıdır
- E) Yaptırım niteliği korunur; aynı zamanda bütçede ilgili gelir kodunda izlenebilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Ceza, esasen yaptırımdır; tahsilat ilgili gelir kodunda kayda alınabilir.
Bir ücretli dijital yayın platformunda kullanıcı sayısı sunucu kapasitesini aşmadığı sürece ek izleyici diğerlerini etkilemiyor. Hizmet hangi sınıfa yakındır?
- A) Sahipsiz doğal kaynak
- B) Kulüp malı
- C) Saf kamusal mal
- D) Rakip özel mal
- E) Ortak havuz kaynağı
Doğru cevap: B
Çözüm: Ücretle dışlama mümkündür; kapasiteye kadar bir kullanıcının tüketimi diğerlerini azaltmaz.
Bir dönemde brüt kamu borçlanması 500, anapara geri ödemesi 320 milyar TL’dir. Net borçlanma kaç milyar TL’dir?
- A) 180
- B) 820
- C) 500
- D) 320
- E) -180
Doğru cevap: A
Çözüm: 500 − 320 = 180 milyar TL; faiz bu hesabın parçası değildir.
Bir kamu kuruluşu elindeki şirket hisselerini satmıştır. İşlem neden her koşulda doğrudan "olağan vergi dışı bütçe geliri" kabul edilemez?
- A) Hisse satışı finansal varlık işlemi olabilir; muhasebe sınıfı işlem ve bütçe kapsamına bağlıdır
- B) Satılan her hisse zorunlu olarak bağış sayılır
- C) Hisse satışından hiçbir zaman nakit elde edilmez
- D) Devlet her hisse satışında kişisel hizmet satar
- E) Hisse satışı mutlaka gelir vergisidir
Doğru cevap: A
Çözüm: Finansal varlık satışı ile taşınmaz satışı ve işletme geliri farklı ekonomik işlemlerdir.
Sağlık hizmeti veren bir kamu hastanesi kendi kullanımına yeni bina yaptırmaktadır. Harcamanın doğru boyutları hangisidir?
- A) Fonksiyonel: personel; ekonomik: yedek ödenek
- B) Fonksiyonel: eğitim; ekonomik: SGK primi
- C) Fonksiyonel: faiz; ekonomik: cari transfer
- D) Fonksiyonel: sermaye; ekonomik: sağlık
- E) Fonksiyonel: sağlık; ekonomik: koşulları sağlıyorsa sermaye gideri
Doğru cevap: E
Çözüm: Hastanenin hizmeti sağlık işlevidir, kendisi adına bina edinimi sermaye niteliğindedir.
Devlet tahvili ihracından elde edilen tutarı bütçe geliri olarak gösterip açığı azaltmak isteyen biri hangi temel ayrımı ihlal eder?
- A) Yıllık ve aylık enflasyon ayrımını
- B) Bütçe geliri ile açığın finansmanı ayrımını
- C) Çıktı ve sonuç göstergesi ayrımını
- D) Gayrisafi ve net maaş ayrımını
- E) Fonksiyonel ve kurumsal hizmet ayrımını
Doğru cevap: B
Çözüm: Devlet tahviliyle borçlanma açığın finansmanıdır; olağan bütçe gelirlerine doğrudan eklenmez.
Mali saydamlığın en uygun açıklaması hangisidir?
- A) Kamu mali bilgilerine anlaşılır ve güvenilir erişimin sağlanması
- B) Para arzının her yıl eşit kalması
- C) Devletin hiçbir veri yayımlamaması
- D) Her yatırımın kâr getirmesi
- E) Giderlerin bütçe dışında mutlaka saklanması
Doğru cevap: A
Çözüm: Saydamlık kamu mali bilgisinin erişilebilir ve anlaşılır olmasını gerektirir.
Aşağıdaki yapıların hangisinin yalnız 'şirket' unvanı taşıması, doğrudan Kurumlar Vergisi Kanunu'ndaki sermaye şirketi grubuna girmesine yetmez?
- A) Kanunun tanımına uyan sermaye şirketi niteliğinde yabancı kurum
- B) Limited şirket
- C) Kollektif şirket
- D) Anonim şirket
- E) Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirkette kanuna tabi ortaklık payı
Doğru cevap: C
Çözüm: Kollektif şirket sermaye şirketi değildir; adı şirket olsa da sırf bu nedenle kurumlar vergisi mükellefi sayılmaz.
Mali harcama çarpanı 2, otonom kamu alımı artışı 70 milyar TL ise modelde denge geliri kaç milyar TL artar?
- A) 140
- B) 35
- C) 70
- D) 210
- E) 280
Doğru cevap: A
Çözüm: Gelir etkisi çarpan × harcama değişimi = 2×70=140.
Toplam matrah 300 birim ve hesaplanan vergi 45 birim ise ortalama vergi oranı kaçtır?
- A) %10
- B) %18
- C) %12
- D) %15
- E) %20
Doğru cevap: D
Çözüm: Ortalama vergi oranı 45/300 = 0,15 yani %15'tir.
Bir kamusal mal için A ve B kişilerinin marjinal faydaları 30 ve 20 TL, marjinal maliyet 50 TL ise bu miktar için hangi değerlendirme doğrudur?
- A) Toplam marjinal fayda 30 TL’dir
- B) Toplam marjinal fayda maliyetten 50 TL büyüktür
- C) Marjinal maliyetin sıfır olması gerekir
- D) Samuelson etkinlik eşitliği sağlanır
- E) Toplam marjinal fayda maliyetten 20 TL küçüktür
Doğru cevap: D
Çözüm: 30 + 20 = 50 TL olduğundan marjinal sosyal fayda marjinal maliyete eşittir.
Borç stoku 4.000’den 5.000’e; GSYH 20.000’den 30.000’e çıkmıştır. Borç/GSYH oranı için doğru ifade hangisidir?
- A) %20’den %25’e yükselmiştir
- B) %20’de sabit kalmıştır
- C) %20’den yaklaşık %16,7’ye düşmüştür
- D) %10’dan %20’ye çıkmıştır
- E) Stok arttığı için hesaplanamaz
Doğru cevap: C
Çözüm: Başlangıç 4.000/20.000=%20, bitiş 5.000/30.000≈%16,7.
Vergi idaresince bir verginin hesaplanıp tahakkuk etmiş olması, aynı vergiye ilişkin hangi sonucu tek başına kanıtlamaz?
- A) İlgili kanuni usulün uygulandığını
- B) Verginin hesaplandığını
- C) Verginin fiilen ödendiğini
- D) Vergiye ilişkin bir alacak kaydının oluşabileceğini
- E) Ödeme safhasıyla hukuki bağlantı kurulduğunu
Doğru cevap: C
Çözüm: Tahakkuk ödeme aşamasına gelmedir; tahsil için ayrıca kanuna uygun ödeme gerekir.
Bir belediyenin bütçesini merkezî yönetim bütçesi olarak kaydeden kişiye hangi düzeltme yapılmalıdır?
- A) Belediye bütçesi yalnız özel sektör finansmanıdır
- B) Belediye bütçesi genel yönetimden de bütünüyle bağımsızdır
- C) Belediye bütçesi (III) düzenleyici kurum bütçesidir
- D) Mahallî idare bütçesi, genel yönetime dahil olmakla birlikte merkezî yönetim bütçesi dışında yer alır
- E) Belediye bütçesi (I) genel bütçe cetvelinin zorunlu unsurudur
Doğru cevap: D
Çözüm: Mahallî idareler genel yönetim kapsamındadır; merkezî yönetimin (I)–(III) cetvelinde yer almaz.
Hesap verebilirlik anlayışının temelinde hangisi bulunur?
- A) Yetki kullananların karar ve sonuçları açıklama sorumluluğu
- B) Kararların kamuoyundan mutlaka gizlenmesi
- C) Denetim sürecinin tamamen kaldırılması
- D) Gelirlerin yalnız borçtan oluşması
- E) Bütün kamu harcamalarının değişmez sayılması
Doğru cevap: A
Çözüm: Kamu yetkilileri mali kararlar ve sonuçları için açıklama ve denetime tabidir.
Bir devlet kurumunun kullandırdığı kamu taşınmazından düzenli kira alması ile aynı taşınmazı satması arasındaki temel fark hangisidir?
- A) Kira her zaman zorunlu para cezasıdır
- B) Satış hiçbir koşulda kamuya kaynak sağlamaz
- C) Her iki işlemde de mülkiyet zorunlu olarak karşı tarafa geçer
- D) Kira daima borçlanmadır; satış daima vergidir
- E) Kira varlığın kullanım getirisidir; satış varlığın elden çıkarılmasıdır
Doğru cevap: E
Çözüm: Kira mülkiyetin kullanımından akım getiri üretir; satışta varlık elden çıkarılır.