Bir işletmenin önceki dönemden 60 TL devreden KDV'si, içinde bulunulan dönemde 300 TL hesaplanan ve 200 TL indirilebilir KDV'si vardır. Başka unsur yoksa ödenecek KDV ne olur?
- A) 60 TL
- B) 40 TL
- C) 200 TL
- D) 160 TL
- E) 100 TL
Doğru cevap: B
Çözüm: Dönem farkı 300−200=100; önceki dönemden devreden 60 da indirildiğinde ödenecek 40 TL kalır.
Bir üniversite bütçesinde öğretim elemanı maaşı ekonomik sınıflandırmada personel gideridir. Bu harcamanın eğitim fonksiyonu ve araştırma programıyla da etiketlenmesi ne anlama gelir?
- A) Tek işlemin işlev, ekonomik nitelik ve program düzeylerinde ayrı ayrı izlenmesini
- B) Maaşın üç kez ödendiğini
- C) Kurumsal sınıflandırmanın yasaklandığını
- D) İşlev kodunun mutlaka faiz gideri olduğunu
- E) Maaşın ekonomik sınıflandırmadan çıkarıldığını
Doğru cevap: A
Çözüm: Çok boyutlu bütçe sınıflandırması aynı giderin kurum, politika ve ekonomik niteliğini birlikte gösterebilir.
Kapalı, sabit vergili basit modelde G ve T aynı anda 50 birim artırıldığında c=0,60 ise toplam gelir değişimi kaçtır?
- A) 0
- B) +125
- C) +50
- D) −75
- E) +75
Doğru cevap: C
Çözüm: Harcama etkisi 2,5×50=125, vergi etkisi −1,5×50=−75; net +50.
Borç stokunun GSYH’ye oranı %30’dan %25’e inerken nominal stok 600’den 750’ye artmıştır. Nominal GSYH sırasıyla kaç olmalıdır?
- A) 1.800 ve 3.000
- B) 2.000 ve 2.500
- C) 1.500 ve 2.000
- D) 3.000 ve 2.000
- E) 2.000 ve 3.000
Doğru cevap: E
Çözüm: İlk GSYH 600/0,30=2.000; son GSYH 750/0,25=3.000.
Bir bütçede vergi gelirleri 650, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri 90, bağışlar 20, diğer gelirler 40 ve sermaye gelirleri 50 milyar TL’dir. Bu kalemler dışında gelir yoksa vergi payı yaklaşık yüzde kaçtır?
- A) %80
- B) %76,47
- C) %65
- D) %72,22
- E) %85
Doğru cevap: B
Çözüm: Toplam bütçe geliri 650+90+20+40+50=850; vergi payı 650/850×100 ≈ %76,47’dir.
Bir programın iki alternatifi vardır: A'nın beklenen toplam yararı 180, maliyeti 120; B'nin beklenen toplam yararı 150, maliyeti 80 birim. Diğer varsayımlar eşitse en yüksek net faydayı sağlayan alternatif hangisidir?
- A) İkisi eşittir, her ikisinin net faydası 50'dir
- B) B; net faydası 30 birimdir
- C) B; net faydası 70 birimdir
- D) A; net faydası 60 birimdir ve B'den yüksektir
- E) A; net faydası 80 birimdir
Doğru cevap: C
Çözüm: A net fayda 180−120=60, B net fayda 150−80=70; B daha yüksek net faydaya sahiptir.
İki alternatif tahsil sisteminin her ikisi de brüt 1.000 birim vergi geliri sağlıyor. A sisteminin idari maliyeti 30, uyum maliyeti 40; B sisteminin idari maliyeti 20, uyum maliyeti 25 birim. Toplam doğrudan maliyet bakımından hangisi daha iktisadidir?
- A) B sistemi; toplam maliyeti 45, A'nın 70 birimdir
- B) A sistemi; toplam maliyeti 40, B'nin 25 birimdir
- C) A sistemi; toplam maliyeti 30, B'nin 20 birimdir
- D) B sistemi; toplam maliyeti 70, A'nın 45 birimdir
- E) İki sistemin toplam doğrudan maliyeti de 1.000'dir
Doğru cevap: A
Çözüm: A: 30+40=70; B: 20+25=45. Aynı brüt gelir için toplam doğrudan maliyeti düşük olan B iktisadidir.
Rekabetin zayıf olduğu piyasada düzenleyicinin firma maliyetleri hakkında yetersiz bilgiye sahip olması hangi riskin örneğidir?
- A) Her durumda Pareto optimumunun garantilenmesi
- B) Bilgi asimetrisinin bütünüyle yok edilmesi
- C) Toplam sosyal maliyetin daima sıfırlanması
- D) Kamusal malların kesinlikle özel mal olması
- E) Kamusal müdahalede bilgiye dayalı başarısızlık riski
Doğru cevap: E
Çözüm: Düzenleyici eksik bilgiyle yanlış fiyat veya standart belirleyebilir.
İki kişi için aynı kamusal malın marjinal faydaları MB₁ = 50 − Q ve MB₂ = 40 − Q; MC = 30 ise etkin Q kaçtır?
- A) 15 birim
- B) 20 birim
- C) 60 birim
- D) 30 birim
- E) 40 birim
Doğru cevap: D
Çözüm: Kamusal malda 50 − Q + 40 − Q = 30; 2Q = 60 ve Q = 30 bulunur.
MPB = 100 − Q, MPC = 20 + Q ve negatif dışsal marjinal maliyet MEC = 20 ise piyasa ve etkin miktar arasındaki fark kaç birimdir?
- A) 10 birim
- B) 15 birim
- C) 30 birim
- D) 5 birim
- E) 20 birim
Doğru cevap: A
Çözüm: Özel dengede Q = 40; sosyal maliyet 40 + Q olduğunda etkin Q = 30. Fark 10 birimdir.
Kamu kurumuna okul yapımında kullanılmak üzere 100 milyon TL koşullu hibe verilmiştir. Kurum bu parayı geri ödemeyecek ve bağışçıya ticari hizmet sunmayacaktır. İşlemin niteliği hangisidir?
- A) Harç tahsilatı
- B) Geri ödemeli dış borç
- C) Kâr payı geliri
- D) Kamu işletmesi satış hasılatı
- E) Kullanımı sınırlandırılmış karşılıksız bağış ve yardım
Doğru cevap: E
Çözüm: Koşullu kullanım tek başına geri ödeme veya ticari karşılık oluşturmaz; hibe karşılıksızdır.
Bir işletme %20 KDV ile vergi hariç 3.000 TL'lik satış yapıyor. Aynı dönemde indirime uygun 1.000 TL ve 500 TL'lik iki alışın KDV'si de %20. Başka işlem yoksa ödenecek KDV kaçtır?
- A) 600 TL
- B) 300 TL
- C) 200 TL
- D) 400 TL
- E) 900 TL
Doğru cevap: B
Çözüm: Hesaplanan KDV 600; indirilebilir alış KDV'leri 200+100=300; fark 300 TL.
c=0,80, t=0,25, m=0,10 iken G ile otonom T aynı anda 40 milyar TL artırılıyor. ΔY kaçtır?
- A) +40 milyar TL
- B) +16 milyar TL
- C) 0 milyar TL
- D) +80 milyar TL
- E) +32 milyar TL
Doğru cevap: B
Çözüm: ΔY=[40−0,8×40]/0,5=8/0,5=16. Denk bütçe çarpanı burada 1 değildir.
Durgunlukta gelir vergisi otomatik azalırken aynı anda yeni kanunla ek yatırım harcaması yapılıyorsa hangi ayrım doğrudur?
- A) İkisi de yalnız otomatik istikrarlandırıcıdır.
- B) İkisi de yalnız para politikasıdır.
- C) İlki otomatik istikrarlandırıcı, ikincisi takdirî önlemdir.
- D) İlki takdirî, ikincisi değişmez otomatik vergidir.
- E) Hiçbiri toplam talebe etki edemez.
Doğru cevap: C
Çözüm: Ekonomiye kendiliğinden tepki otomatik; yeni karar takdirî mali önlemdir.
Fiyatı 100 TL olan malda 10 TL spesifik vergi ile %10 ad valorem vergi başlangıçta eşit yük doğuruyor. Vergi hariç malın fiyatı 200 TL'ye çıktığında hangi ifade doğrudur?
- A) Her iki vergi 20 TL olur
- B) Her iki vergi 10 TL kalır
- C) Spesifik vergi 10 TL kalır; ad valorem vergi 20 TL olur
- D) Spesifik vergi sıfırlanır; ad valorem vergi 10 TL olur
- E) Spesifik vergi 20 TL; ad valorem vergi 10 TL olur
Doğru cevap: C
Çözüm: Birim başına vergi miktara bağlı olduğundan 10 TL kalır; değer vergisi %10×200=20 TL'dir.
Tamamı birbiriyle örtüşmeyen büyüklüklerle genel bütçe 1.200, özel bütçe 200, düzenleyici-denetleyici kurum bütçeleri 50, sosyal güvenlik 100, mahallî idareler 150 birimdir. Merkezî yönetim ve genel yönetim bütçe büyüklükleri sırasıyla nedir?
- A) 1.500 ve 1.700 birim
- B) 1.450 ve 1.700 birim
- C) 1.200 ve 1.450 birim
- D) 1.450 ve 1.550 birim
- E) 1.700 ve 1.700 birim
Doğru cevap: B
Çözüm: Merkezî 1.200+200+50=1.450; genel yönetim 1.450+100+150=1.700. Bu, konsolidasyon gerektirmeyen varsayımsal sınıflama örneğidir.
Basit Keynesyen modelde c = 0,75; kamu mal-hizmet alımı 20 birim artarken karşılıksız transferler 20 birim azalıyor. Net denge gelir etkisi nedir?
- A) 80 birim artış
- B) Gelirde değişim yok
- C) 40 birim artış
- D) 20 birim azalış
- E) 20 birim artış
Doğru cevap: E
Çözüm: G çarpanı 4, transfer çarpanı 3; net etki 20×4 − 20×3 = +20 birimdir.
Aynı nominal borçta uzun sabit vadeli tahvil ile bir ay vadeli bonodan hangisinin fiyatı piyasa getirisindeki artışa daha duyarlı olma eğilimindedir?
- A) Her koşulda bir aylık bono
- B) Diğer koşullar eşitse uzun vadeli tahvil
- C) Her ikisi mutlak aynı
- D) Kupon oranına bakılmaksızın hiçbiri
- E) Yalnız yabancı yatırımcının elindeki senet
Doğru cevap: B
Çözüm: Daha uzun vade genellikle faiz değişimine karşı daha yüksek fiyat duyarlılığı yaratır.
Piyasa dengesinde özel marjinal fayda=80, özel marjinal maliyet=80, marjinal dışsal zarar=25 ise bu noktada sosyal marjinal net fayda kaçtır?
- A) −25
- B) +25
- C) 0
- D) −80
- E) +80
Doğru cevap: A
Çözüm: Sosyal maliyet=80+25=105; sosyal marjinal fayda 80 olduğundan net=80−105=−25.
2020'de doğan vergi alacağı için genel tarh zamanaşımı uygulanıyor, süreyi durduran veya değiştiren özel durum yok. Vergi en geç hangi tarihe kadar tarh ve tebliğ edilmelidir?
- A) 31 Aralık 2020
- B) 31 Aralık 2030
- C) 31 Aralık 2026
- D) 31 Aralık 2025
- E) 31 Aralık 2024
Doğru cevap: D
Çözüm: 2020'yi izleyen 1 Ocak 2021'de başlayan beş yıllık genel süre 31 Aralık 2025 sonunda dolmaktadır.