Gerçekleşen üretim 800, potansiyel üretim 1.000 ise üretim açığının potansiyel üretime oranı kaçtır?
- A) −%20
- B) +%20
- C) −%25
- D) +%25
- E) −%80
Doğru cevap: A
Çözüm: (800−1.000)/1.000×100 = −%20.
Bir idarenin stratejik planında üç yıllık hedeflerin ve gelecek iki yıl için bütçe tahminlerinin bulunması, yıllık bütçe yetkisi hakkında hangisini gösterir?
- A) Çok yıllı tahminler, ilgili mali yıl için verilen yıllık bütçe yetkisini ortadan kaldırmaz
- B) Plan hedefi yazmak Sayıştay denetimini kaldırır
- C) Yıllık bütçe yasaklanmıştır; yalnız üç yıllık harcama yetkisi vardır
- D) Üç yıllık plan gelir ve giderlerin kayda alınmamasını sağlar
- E) Çok yıllı tahminler bütçe kanunundan üstün ve değişmezdir
Doğru cevap: A
Çözüm: Orta vadeli plan ve tahminler bütçe hazırlığına yön verir; yıllık ödenek yetkisi ayrı hukuki mekanizmadır.
Bir faaliyetin MSB = 100 − Q ve MSC = 20 + Q. Özel faydası MPB = 80 − Q, özel maliyeti MPC = MSC ise etkin miktar ve özel denge miktarı sırasıyla kaçtır?
- A) 30 ve 40
- B) 50 ve 30
- C) 20 ve 40
- D) 40 ve 40
- E) 40 ve 30
Doğru cevap: E
Çözüm: Etkin denge: 100 − Q = 20 + Q ⇒ 40; özel denge: 80 − Q = 20 + Q ⇒ 30.
Kamu yatırımı için yapılan fayda-maliyet analizinde başlangıç inşaat maliyeti tam olarak gider yazılmıştır. Aynı sermaye varlığının muhasebe amortismanını ayrıca aynı dönem maliyeti olarak tekrar eklemek hangi hataya yol açabilir?
- A) Aynı yatırım maliyetinin iki kez sayılmasına
- B) Fonksiyonel sınıflandırmanın değişmesine
- C) İskonto oranının sıfıra düşmesine
- D) Proje faydalarının otomatik artmasına
- E) Dışsal faydanın zorunlu negatife dönmesine
Doğru cevap: A
Çözüm: Gerçek kaynak maliyeti başlangıçta tam sayılmışsa aynı bedelin amortisman adıyla tekrar eklenmesi çift sayım riski doğurur.
Ricardocu denklik yaklaşımını en iyi özetleyen ifade hangisidir?
- A) Kamu borcu her koşulda enflasyonu sıfırlar
- B) Kamu borçlanması bütçe geliridir
- C) Her hane zorunlu aynı tutarda borç alır
- D) Gelecekte hiçbir vergi toplanamaz
- E) Belirli varsayımlarda hanehalkı borçlanmayı gelecekteki vergi olarak görüp tasarrufu artırabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Ricardocu denklik katı varsayımlar altında vergi zamanlaması ile borçlanmanın talep etkisinin dengelenebileceğini tartışır.
Bir devlet kurumu 70 milyon TL kira geliri, 30 milyon TL faiz dışı hizmet geliri ve 100 milyon TL borçlanma kaynağı sağlamıştır. Bu işlemlerden geri ödeme gerektirmeyen belirtilmiş nakit geliri toplamı kaçtır?
- A) 70 milyon TL
- B) 200 milyon TL
- C) 170 milyon TL
- D) 100 milyon TL
- E) 130 milyon TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Kira ve hizmet geliri 70+30=100 milyon TL’dir; borçlanma 100 milyon TL ayrıca geri ödenecek finansmandır.
Vergi oranı %10 iken matrah 10.000 ve gelir 1.000; oran %15'e yükseltilince davranış tepkisiyle matrah 6.000 ve gelir 900 oluyor. Bu iki gözlemden hangi çıkarım doğrudur?
- A) Oran %15 olduğunda vergi gelirinin 1.500 olması zorunludur
- B) Matrah davranışsal tepki vermez; 6.000 bilgisi önemsizdir
- C) Bu örnekte oran artarken vergi geliri azalmıştır; bütün oranlar için genel sonuç çıkmaz
- D) İki gözlem optimum oranın kesin olarak %10 olduğunu kanıtlar
- E) Vergi geliri oranla her zaman aynı yönde hareket eder
Doğru cevap: C
Çözüm: %10×10.000=1.000 ve %15×6.000=900. Bu, ilgili geçişte hasılat düşüşünü gösterir; optimumu veya tüm oranları kanıtlamaz.
Bir kamu malı miktarında A ve B bireylerinin marjinal ödeme istekleri 30 ve 20 TL, o miktarın MC değeri 40 TL’dir. Marjinal etkinlik açısından ne yapılmalıdır?
- A) Sunum sıfırlanmalıdır; tek kişinin faydası maliyet altındadır
- B) Sunum artırılmalıdır; toplam marjinal fayda 50 TL’dir
- C) Sunum sabit tutulmalıdır; fayda ve maliyet eşittir
- D) Yalnızca A bireyine hizmet sunulmalıdır; B dışlanmalıdır
- E) Sunum azaltılmalıdır; toplam marjinal fayda 20 TL’dir
Doğru cevap: B
Çözüm: Marjinal sosyal fayda 30 + 20 = 50 TL olup 40 TL marjinal maliyeti aşmaktadır.
Dilimli tarifede ilk 100 birim %10, sonraki 200 birim %20, 300'ü aşan kısım %30 vergileniyor. 400 birim matrahın toplam vergisi kaçtır?
- A) 90 birim
- B) 80 birim
- C) 60 birim
- D) 70 birim
- E) 120 birim
Doğru cevap: B
Çözüm: Dilimler: 100×%10=10, 200×%20=40, son 100×%30=30; toplam 80 birim.
Yüksek borç/GSYH oranı olan iki ülkede aynı oran görülmektedir. Hangisini karşılaştırmak sürdürülebilirlik analizi için özellikle anlamlıdır?
- A) Ülkelerin alfabe uzunluğu
- B) Yalnız toplam nüfus
- C) Borç vadesi, faiz, para birimi, büyüme ve bütçe dengesi
- D) Sadece tahvilin basım rengi
- E) Yalnız geçmiş yıl vergi adı
Doğru cevap: C
Çözüm: Tek başına stok oranı ödeme kapasitesini göstermez; risk bileşimi ve finansman koşulları da önemlidir.
Gelirler A=80, B=120, C=400 iken C’den A’ya 50 ve B’ye 30 transfer yapılırsa yeni gelir dağılımı hangisidir?
- A) A=80, B=120, C=480
- B) A=130, B=150, C=320
- C) A=110, B=130, C=360
- D) A=30, B=90, C=480
- E) A=130, B=150, C=400
Doğru cevap: B
Çözüm: A=80+50=130, B=120+30=150, C=400−80=320; toplam 600 sabittir.
İşletme bir dönemde 1.000 TL'lik %10 KDV'li ve 2.000 TL'lik %20 KDV'li satış yapıyor; belgelenmiş indirilebilir KDV toplamı 300 TL. Başka unsur yoksa ödenecek KDV farkı nedir?
- A) 500 TL
- B) 400 TL
- C) 100 TL
- D) 200 TL
- E) 300 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Hesaplanan KDV 1.000×%10+2.000×%20=500; indirilebilir 300; fark 200 TL.
Toplam bütçe gideri 1.000 birim; bunun 400'ü personel, 200'ü faiz, 300'ü cari transfer ve 100'ü sermaye gideridir. Faiz giderlerinin toplam gider içindeki payı kaçtır?
- A) %40
- B) %30
- C) %10
- D) %20
- E) %25
Doğru cevap: D
Çözüm: Faiz payı 200/1.000×100=%20'dir. Sınıflandırma ekonomik nitelikteki giderleri ayırmaktadır.
Bir kamu projesinin ilk yatırım maliyeti 180 milyon TL, 1. yıl net faydası 110 milyon TL, 2. yıl net faydası 121 milyon TL ve iskonto oranı %10 ise NBD yaklaşık kaç milyon TL’dir?
- A) 20 milyon TL
- B) −10,91 milyon TL
- C) 51 milyon TL
- D) 10,91 milyon TL
- E) 0 milyon TL
Doğru cevap: A
Çözüm: NBD = 110/1,1 + 121/1,1² − 180 = 100 + 100 − 180 = 20 milyon TL.
Bir kamu kurumu olağan gelirlerini bir defalık varlık satışıyla kalıcı olarak artırdığını iddia ediyor. Bu iddianın temel zaafı nedir?
- A) Kamu mülkiyetinin devri ekonomide mümkün değildir
- B) Varlık satışı mutlaka borç senedi ihracıdır
- C) Stok niteliğindeki varlık satışı tekrarlanan gelir akımı garantisi sağlamaz
- D) Varlık satışı hiçbir zaman likidite yaratmaz
- E) Kira daima bedelsiz bağıştır
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir defalık stok satışı, her dönemde yeniden doğan tahsilatla aynı sürdürülebilirlik özelliğine sahip değildir.
c=0,80, t=0,25 ve m=0,10 iken otonom vergi 20 milyar TL artırılırsa modelde denge gelirindeki değişim kaçtır?
- A) −40 milyar TL
- B) +32 milyar TL
- C) −80 milyar TL
- D) −32 milyar TL
- E) +16 milyar TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Payda 0,5; otonom vergi çarpanı −0,8/0,5=−1,6. Etki −1,6×20=−32.
Bir üretim birimi üç birim emisyon yaratıyor ve her emisyon biriminin marjinal dışsal zararı 5 TL ise üretim birimi başına tam düzeltici vergi kaç TL’dir?
- A) 15 TL
- B) 30 TL
- C) 3 TL
- D) 8 TL
- E) 5 TL
Doğru cevap: A
Çözüm: Üretim birimi başına dışsal zarar 3 × 5 = 15 TL’dir.
İki kamu projesinden A’nın maliyeti 100 ve bugünkü toplam faydası 125, B’nin maliyeti 1.000 ve bugünkü faydası 1.150 birimdir. Birbirini dışlayan projelerde bütçe ve risk açısından başka kısıt yoksa yalnız en yüksek fayda/maliyet oranına bakmak hangi hataya yol açar?
- A) B’nin fayda/maliyet oranının 1,25 olduğuna
- B) Her iki projenin net faydasının aynı olduğu sonucuna
- C) Fayda/maliyet oranlarının ikisinin de 1’den küçük olduğuna
- D) A’nın oranı yüksek olsa da B’nin net bugünkü değeri daha büyük olduğu gözden kaçabilir
- E) A’nın net faydasının 150 birim olduğuna
Doğru cevap: D
Çözüm: A’nın fayda/maliyet oranı 1,25; NBD’si 25’tir. B’nin oranı 1,15; NBD’si 150’dir. Ölçek farkı kararı etkiler.
Bir yıl sonra 1.100 TL toplam ödeme yapacak sabit nakit akımlı tahvilin piyasa getirisi %10’dan %25’e çıkarsa yaklaşık fiyat ne olur?
- A) 1.000 TL’den 880 TL’ye düşer
- B) 1.000 TL’den 1.250 TL’ye çıkar
- C) 1.000 TL’de kalır
- D) 1.100 TL’den 1.000 TL’ye çıkar
- E) 880 TL’den 1.000 TL’ye çıkar
Doğru cevap: A
Çözüm: İlk fiyat 1.100/1,10=1.000; yeni fiyat 1.100/1,25=880.
Karşılaştırılabilir bir dönemde vergi geliri 500'den 600'e, gelir tabanı 1.000'den 1.100'e yükseliyor; takdirî politika değişikliği olmadığı varsayılıyor. Basit gelir esnekliği kaçtır?
- A) 1,5
- B) 0,5
- C) 1,0
- D) 2,0
- E) 2,5
Doğru cevap: D
Çözüm: Vergi gelirindeki artış %20; tabandaki artış %10. Esneklik 20/10=2,0'dır.