Kamu borçlanmasının vergiden temel farkı nedir?
- A) Geri ödeme yükümlülüğü doğurması
- B) Her zaman gönüllü olması
- C) Yalnız dövizle yapılması
- D) Yalnız belediyelerce kullanılması
- E) Bütçe gideri olarak tanımlanması
Doğru cevap: A
Çözüm: Borçlanma geri ödemeye bağlı finansmandır; vergiler aynı anlamda geri ödeme borcu oluşturmaz.
Belirli bir tarihte ödenmemiş kamu borç yükümlülüklerinin büyüklüğüne ne denir?
- A) Borç servisi
- B) Borç stoku
- C) Faiz dışı fazla
- D) Bütçe tahmini
- E) İç borç çevirme oranı
Doğru cevap: B
Çözüm: Stok bir tarihe ait büyüklüktür; servis ve yeni borçlanma bir dönemi ifade eder.
Net borçlanma hangi işlemle bulunur?
- A) Yeni borçlanmaya faiz eklemek
- B) Faiz giderini GSYH’ye bölmek
- C) Yeni borçlanmadan anapara geri ödemelerini çıkarmak
- D) Yeni borcu vergi gelirine eklemek
- E) Borç stokunu bütçe gelirine bölmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Net borçlanma akımı = brüt borçlanma − anapara itfası.
Basitleştirilmiş borç servisi hangi iki temel ödemeden oluşur?
- A) Vergi ve harç
- B) Yatırım ve tüketim
- C) Hibe ve bağış
- D) Anapara ve faiz
- E) Ücret ve kâr
Doğru cevap: D
Çözüm: Borç servisi vadesi gelen anapara ve faiz ödemelerini kapsar.
DİBS kısaltması neyi ifade eder?
- A) Devlet İstatistik Bütçe Sistemi
- B) Dış İhracat Borç Sözleşmesi
- C) Döviz İçi Banka Senedi
- D) Devlet İhale Belge Sistemi
- E) Devlet İç Borçlanma Senetleri
Doğru cevap: E
Çözüm: DİBS, Hazine tarafından yurt içi piyasada ihraç edilen devlet borçlanma senetleridir.
Hazine bonosu ile devlet tahvili arasında genel ayrımı sağlayan unsur hangisidir?
- A) İhraçtaki vade
- B) Alıcının vatandaşlığı
- C) Senedin kâğıt rengi
- D) Yalnız kupon sayısı
- E) Bütçenin denk olup olmaması
Doğru cevap: A
Çözüm: Hazine bonosu kısa, devlet tahvili daha uzun vadeli DİBS olarak ayrılır.
Kuponsuz iskontolu senette yatırımcının temel kazancı nasıl oluşur?
- A) Her ay zorunlu kupon ödemesinden
- B) Nominal geri ödeme ile alış fiyatı arasındaki farktan
- C) Bütçe vergi gelirinden pay alınmasından
- D) Sadece senet sayısının artmasından
- E) Anaparanın hiçbir zaman ödenmemesinden
Doğru cevap: B
Çözüm: Kuponsuz senette ara kupon yoktur; vade sonunda nominal değer üzerinden ödeme yapılır.
Bir dönemde brüt kamu borçlanması 500, anapara geri ödemesi 320 milyar TL’dir. Net borçlanma kaç milyar TL’dir?
- A) 180
- B) 820
- C) 500
- D) 320
- E) -180
Doğru cevap: A
Çözüm: 500 − 320 = 180 milyar TL; faiz bu hesabın parçası değildir.
Vadesi gelen anapara 320, faiz ödemesi 80 milyar TL olan borcun basitleştirilmiş servisi kaçtır?
- A) 240 milyar TL
- B) 400 milyar TL
- C) 320 milyar TL
- D) 80 milyar TL
- E) 480 milyar TL
Doğru cevap: B
Çözüm: Servis = anapara + faiz = 320 + 80 = 400.
İç borçlanma 480, toplam iç borç servisi 400 milyar TL ise resmî tanımla toplam iç borç çevirme oranı kaçtır?
- A) %80
- B) %20
- C) %120
- D) %83,33
- E) %180
Doğru cevap: C
Çözüm: Toplam iç borç çevirme oranı = 480 / 400 × 100 = %120.
Nominal değeri 1.000 TL olan kuponsuz senet 900 TL’ye alınıp vadede nominal ödenirse fiyat farkından kazanç kaç TL olur?
- A) 900 TL
- B) 1.000 TL
- C) 1.900 TL
- D) 100 TL
- E) 10 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Nominal geri ödeme − alış fiyatı = 1.000 − 900 = 100 TL.
Bir dönem sonra 1.100 TL ödeyecek kuponsuz senedin dönem getirisi %10 ise bugünkü fiyatı kaç TL’dir?
- A) 1.100 TL
- B) 990 TL
- C) 900 TL
- D) 1.210 TL
- E) 1.000 TL
Doğru cevap: E
Çözüm: P = 1.100 / 1,10 = 1.000 TL.
İki dönem sonunda 1.210 TL ödeyen kuponsuz senet için dönemlik iskonto oranı %10 ise bugünkü fiyat kaç TL’dir?
- A) 1.000 TL
- B) 1.100 TL
- C) 1.210 TL
- D) 900 TL
- E) 1.331 TL
Doğru cevap: A
Çözüm: P = 1.210 / (1,10)^2 = 1.000 TL.
Kamu borç stoku 3.000, nominal GSYH 15.000 milyar TL ise borç/GSYH oranı kaçtır?
- A) %5
- B) %20
- C) %15
- D) %25
- E) %50
Doğru cevap: B
Çözüm: 3.000 / 15.000 × 100 = %20.
Başlangıç borç/GSYH oranı %40, etkin nominal faiz %15, nominal büyüme %10 ve faiz dışı fazla/GSYH %1 ise yaklaşık borç oranı değişimi (stok–akım etkisi hariç) kaç puandır?
- A) Yaklaşık +0,82 puan
- B) Yaklaşık -0,82 puan
- C) Yaklaşık +3 puan
- D) Yaklaşık +1,82 puan
- E) Yaklaşık -1 puan
Doğru cevap: A
Çözüm: [(0,15−0,10)/1,10]×0,40−0,01≈0,00818; +0,82 yüzde puan.
Başlangıç borç/GSYH %50, faiz %8, nominal büyüme %12 ve faiz dışı denge sıfırsa borç oranının yönü için doğru sonuç hangisidir?
- A) Mutlaka yükselir
- B) Diğer etkiler yoksa düşme eğilimindedir
- C) Sadece kur arttığında düşer
- D) Faiz büyümeden küçük olsa da sabit kalır
- E) İlk yıl ölçülemez
Doğru cevap: B
Çözüm: r<g olduğunda [(r−g)/(1+g)]×d negatiftir; faiz dışı denge sıfırsa oran azalır.
Hazine 900 milyar TL yeni iç borçlanmış; 600 milyar TL anapara ve 150 milyar TL faiz ödemiştir. Toplam iç borç çevirme oranı ile net borçlanma sırasıyla kaçtır?
- A) %150 ve 150 milyar TL
- B) %120 ve 150 milyar TL
- C) %120 ve 300 milyar TL
- D) %100 ve 300 milyar TL
- E) %150 ve 300 milyar TL
Doğru cevap: C
Çözüm: Servis 750; toplam çevirme 900/750=%120; net borçlanma 900−600=300.
Başlangıç kamu borcu 1.000, yeni borç 200, itfa 100; başka bir nedenle döviz değerleme farkı +80 ise dönem sonu kayıtlı stok kaçtır?
- A) 1.100
- B) 1.080
- C) 1.200
- D) 1.180
- E) 1.280
Doğru cevap: D
Çözüm: 1.000+200−100+80=1.180; stok farkı net borçlanmadan farklı olabilir.
Nominal 1.000 TL, yıllık 100 TL kupon ve bir yıl sonra 1.000 TL anapara veren tahvilin piyasa getirisi %10 ise teorik bugünkü fiyatı kaç TL’dir?
- A) 900 TL
- B) 1.100 TL
- C) 909,09 TL
- D) 1.210 TL
- E) 1.000 TL
Doğru cevap: E
Çözüm: Son dönem toplam ödeme 1.100; 1.100/1,10=1.000.
Bir yıl sonra 1.100 TL toplam ödeme yapacak sabit nakit akımlı tahvilin piyasa getirisi %10’dan %25’e çıkarsa yaklaşık fiyat ne olur?
- A) 1.000 TL’den 880 TL’ye düşer
- B) 1.000 TL’den 1.250 TL’ye çıkar
- C) 1.000 TL’de kalır
- D) 1.100 TL’den 1.000 TL’ye çıkar
- E) 880 TL’den 1.000 TL’ye çıkar
Doğru cevap: A
Çözüm: İlk fiyat 1.100/1,10=1.000; yeni fiyat 1.100/1,25=880.