Başlangıç borç/GSYH oranı %40, etkin nominal faiz %15, nominal büyüme %10 ve faiz dışı fazla/GSYH %1 ise yaklaşık borç oranı değişimi (stok–akım etkisi hariç) kaç puandır?
- A) Yaklaşık +0,82 puan
- B) Yaklaşık -0,82 puan
- C) Yaklaşık +3 puan
- D) Yaklaşık +1,82 puan
- E) Yaklaşık -1 puan
Doğru cevap: A
Çözüm: [(0,15−0,10)/1,10]×0,40−0,01≈0,00818; +0,82 yüzde puan.
Başlangıç borç/GSYH %50, faiz %8, nominal büyüme %12 ve faiz dışı denge sıfırsa borç oranının yönü için doğru sonuç hangisidir?
- A) Mutlaka yükselir
- B) Diğer etkiler yoksa düşme eğilimindedir
- C) Sadece kur arttığında düşer
- D) Faiz büyümeden küçük olsa da sabit kalır
- E) İlk yıl ölçülemez
Doğru cevap: B
Çözüm: r<g olduğunda [(r−g)/(1+g)]×d negatiftir; faiz dışı denge sıfırsa oran azalır.
Hazine 900 milyar TL yeni iç borçlanmış; 600 milyar TL anapara ve 150 milyar TL faiz ödemiştir. Toplam iç borç çevirme oranı ile net borçlanma sırasıyla kaçtır?
- A) %150 ve 150 milyar TL
- B) %120 ve 150 milyar TL
- C) %120 ve 300 milyar TL
- D) %100 ve 300 milyar TL
- E) %150 ve 300 milyar TL
Doğru cevap: C
Çözüm: Servis 750; toplam çevirme 900/750=%120; net borçlanma 900−600=300.
Başlangıç kamu borcu 1.000, yeni borç 200, itfa 100; başka bir nedenle döviz değerleme farkı +80 ise dönem sonu kayıtlı stok kaçtır?
- A) 1.100
- B) 1.080
- C) 1.200
- D) 1.180
- E) 1.280
Doğru cevap: D
Çözüm: 1.000+200−100+80=1.180; stok farkı net borçlanmadan farklı olabilir.
Nominal 1.000 TL, yıllık 100 TL kupon ve bir yıl sonra 1.000 TL anapara veren tahvilin piyasa getirisi %10 ise teorik bugünkü fiyatı kaç TL’dir?
- A) 900 TL
- B) 1.100 TL
- C) 909,09 TL
- D) 1.210 TL
- E) 1.000 TL
Doğru cevap: E
Çözüm: Son dönem toplam ödeme 1.100; 1.100/1,10=1.000.
Bir yıl sonra 1.100 TL toplam ödeme yapacak sabit nakit akımlı tahvilin piyasa getirisi %10’dan %25’e çıkarsa yaklaşık fiyat ne olur?
- A) 1.000 TL’den 880 TL’ye düşer
- B) 1.000 TL’den 1.250 TL’ye çıkar
- C) 1.000 TL’de kalır
- D) 1.100 TL’den 1.000 TL’ye çıkar
- E) 880 TL’den 1.000 TL’ye çıkar
Doğru cevap: A
Çözüm: İlk fiyat 1.100/1,10=1.000; yeni fiyat 1.100/1,25=880.
Aynı nominal borçta uzun sabit vadeli tahvil ile bir ay vadeli bonodan hangisinin fiyatı piyasa getirisindeki artışa daha duyarlı olma eğilimindedir?
- A) Her koşulda bir aylık bono
- B) Diğer koşullar eşitse uzun vadeli tahvil
- C) Her ikisi mutlak aynı
- D) Kupon oranına bakılmaksızın hiçbiri
- E) Yalnız yabancı yatırımcının elindeki senet
Doğru cevap: B
Çözüm: Daha uzun vade genellikle faiz değişimine karşı daha yüksek fiyat duyarlılığı yaratır.
Borç portföyünün önemli kısmı değişken faizli, kalan kısmı sabit faizlidir. Referans faiz hızlı yükselirken kısa vadede hangi doğrudan maliyet riski ön plandadır?
- A) Tüm sabit kuponların otomatik artması
- B) Nominal borcun otomatik sıfırlanması
- C) Değişken faizli borcun kupon yükünün artması
- D) Vade tarihinin kendiliğinden uzaması
- E) Tüm yatırımcıların senedi iade etmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Değişken faizli kuponlar sözleşmedeki referansa bağlı; sabit kupon değişmez.
Borç portföyünün kısa vadede yoğun itfa gerektirmesi, diğer koşullar aynıyken hangi yönetim kararını daha anlamlı kılabilir?
- A) Tüm borcu gecelik vadeye çekmek
- B) Yalnız faiz dışı dengeyi saklamak
- C) İkincil piyasa işlemlerini borç geliri yazmak
- D) İtfa takvimini yayacak vadeli ihraçları değerlendirmek
- E) Anaparayı vergi matrahı saymak
Doğru cevap: D
Çözüm: Vade dağılımını yaymak, toplu yenileme ve likidite riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
İç piyasada döviz cinsi devlet senedi çıkarılmıştır. Hangisi kesin olarak söylenebilir?
- A) Mutlaka yurt dışı piyasada çıkarılmıştır
- B) Kesinlikle kur riski yoktur
- C) Yalnız yabancı devletler alabilir
- D) Senedin tüm kuponları sıfırdır
- E) Para birimi dövizdir; ihraç yeri yurt içidir
Doğru cevap: E
Çözüm: DİBS yurt içi piyasa ihraç kavramıdır; para birimiyle ihraç yeri farklı sınıflandırmalardır.
Kamu borcuna Hazine garantisi verilmiş, fakat garanti çağrısı yapılmamıştır. Hangi değerlendirme doğrudur?
- A) Şarta bağlı yükümlülük vardır; gerçekleşmiş ödeme olduğu kesin değildir
- B) Garanti anında faiz geliridir
- C) Garanti tutarı otomatik vergi geliridir
- D) Garanti tüm borçları ortadan kaldırır
- E) Garanti yalnız ikincil piyasa işlemi olur
Doğru cevap: A
Çözüm: Garanti koşula bağlı yükümlülük niteliği taşır; çağrı ve ödeme ayrı olaylardır.
Brüt borç stoku 5.000, ilgili yönteme göre düşülebilecek finansal varlıklar 700 milyar TL ise aynı kapsamdaki net borç stoku kaç olur?
- A) 5.700
- B) 4.300
- C) 700
- D) 5.000
- E) 3.600
Doğru cevap: B
Çözüm: Net stok = brüt stok − tanım kapsamında mahsup edilen finansal varlıklar = 4.300.
Yatırımcılar Hazine’nin iki yıl önce ihraç ettiği tahvili birbirlerine satıyor. Hangi ifade yanlıştır?
- A) Satıcı ve alıcı arasında el değişimi vardır
- B) İkincil piyasa işlemidir
- C) Bu satış tek başına Hazine için yeni brüt borçlanma yaratır
- D) Hazine’nin ihraçtaki anapara borcu otomatik silinmez
- E) Tahvilin piyasa fiyatı değişebilir
Doğru cevap: C
Çözüm: Yatırımcılar arası ikincil satış, yeni bir Hazine ihracı değildir.
Yeni borçlanma 550, anapara itfası 500, faiz 100 milyar TL. Hangisi doğru karşılaştırmadır?
- A) Net borçlanma −50, servis 600’dür
- B) Net borçlanma +50, servis 500’dür
- C) Net borçlanma +150, servis 600’dür
- D) Net borçlanma +50, borç servisi 600’dür
- E) Net borçlanma +150, servis 550’dir
Doğru cevap: D
Çözüm: Net 550−500=50; basit servis 500+100=600.
Borç stokunun GSYH’ye oranı %30’dan %25’e inerken nominal stok 600’den 750’ye artmıştır. Nominal GSYH sırasıyla kaç olmalıdır?
- A) 1.800 ve 3.000
- B) 2.000 ve 2.500
- C) 1.500 ve 2.000
- D) 3.000 ve 2.000
- E) 2.000 ve 3.000
Doğru cevap: E
Çözüm: İlk GSYH 600/0,30=2.000; son GSYH 750/0,25=3.000.
Bir dönemde kamu faiz gideri 150, bütçe açığı 100 milyar TL ise faiz dışı denge nedir?
- A) 50 milyar TL fazla
- B) 250 milyar TL açık
- C) 150 milyar TL açık
- D) 100 milyar TL fazla
- E) 50 milyar TL açık
Doğru cevap: A
Çözüm: Bütçe dengesi −100 ise faiz dışı denge −100+150=+50; borç faizini ayrıca ayırmak gerekir.
Kamu borç stoku TL cinsinden %10 artarken döviz cinsi borçların TL karşılığı kur nedeniyle yükseliyor. Aşağıdakilerden hangisi doğru olabilir?
- A) Kur değişimi borç stokunu asla etkilemez
- B) Stok artışının tamamı yeni nakit borçlanmadan doğmamış olabilir
- C) Faiz ödemesi zorunlu olarak anaparayı artırır
- D) Stok hesabında değerleme etkisi yasaktır
- E) Borcun yalnız bir vadeli türü bulunur
Doğru cevap: B
Çözüm: Stok değişimi net borçlanma dışında kur ve diğer değerleme unsurlarından etkilenebilir.
Yüksek borç/GSYH oranı olan iki ülkede aynı oran görülmektedir. Hangisini karşılaştırmak sürdürülebilirlik analizi için özellikle anlamlıdır?
- A) Ülkelerin alfabe uzunluğu
- B) Yalnız toplam nüfus
- C) Borç vadesi, faiz, para birimi, büyüme ve bütçe dengesi
- D) Sadece tahvilin basım rengi
- E) Yalnız geçmiş yıl vergi adı
Doğru cevap: C
Çözüm: Tek başına stok oranı ödeme kapasitesini göstermez; risk bileşimi ve finansman koşulları da önemlidir.
Kamu borçlanmasının özel yatırımları baskılaması hangi koşulda dışlama etkisine örnek olur?
- A) Özel yatırım faiz düşüşüyle artarsa
- B) Vergi oranı değişmeden kamu açığı azalırsa
- C) Hazine bonosu ikincil piyasada satılırsa
- D) Fon talebi faizleri yükseltir ve özel yatırımlar azalırsa
- E) Reel GSYH özel yatırım olmadan sabit kalırsa
Doğru cevap: D
Çözüm: Dışlama, kamu finansman talebinin özel sektörün finansman koşullarını olumsuz etkilemesi olasılığıdır.
Ricardocu denklik yaklaşımını en iyi özetleyen ifade hangisidir?
- A) Kamu borcu her koşulda enflasyonu sıfırlar
- B) Kamu borçlanması bütçe geliridir
- C) Her hane zorunlu aynı tutarda borç alır
- D) Gelecekte hiçbir vergi toplanamaz
- E) Belirli varsayımlarda hanehalkı borçlanmayı gelecekteki vergi olarak görüp tasarrufu artırabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Ricardocu denklik katı varsayımlar altında vergi zamanlaması ile borçlanmanın talep etkisinin dengelenebileceğini tartışır.