Kamu gelirlerinin çoğunlukla kanuni zorunluluk ve bireysel karşılıksızlık taşıyan grubu hangisidir?
- A) Kamu işletmesi satış hasılatı
- B) Gönüllü bağışlar
- C) Vergi gelirleri
- D) Yeni borçlanma
- E) Kira gelirleri
Doğru cevap: C
Çözüm: Vergi gelirleri kamu gücüyle ve belirli kişisel hizmet karşılığı olmadan alınır.
Sürekli ve düzenli vergi tahsilatları ile bir defalık olağandışı kaynakların ayrılması hangi geleneksel sınıflandırmadır?
- A) Olağan ve olağanüstü gelir ayrımı
- B) Cari ve sermaye gideri ayrımı
- C) Personel ve faiz gideri ayrımı
- D) Doğrudan ve dolaylı yatırım ayrımı
- E) Kurumsal ve fonksiyonel gider ayrımı
Doğru cevap: A
Çözüm: Olağan-olağanüstü gelir ayrımı kaynakların düzenlilik ve olağan durum niteliğine odaklanır.
Vergi kapasitesi neyi ifade eder?
- A) Devletin yeni tahvil borcunu
- B) Bütçedeki bütün faiz ödemelerini
- C) Bir idarenin harcama tavanını
- D) Yalnızca gerçekleşmiş vergi iadesini
- E) Ekonominin ve kurumların potansiyel vergilendirilebilir kaynaklarını
Doğru cevap: E
Çözüm: Vergi kapasitesi, uygun koşullarda elde edilebilecek potansiyel vergi kaynağıyla ilişkilidir.
Vergi gayreti hangi ilişkinin değerlendirilmesiyle bağlantılıdır?
- A) Yalnız devlet tahvili ihracıyla
- B) Yalnızca özel yatırım oranıyla
- C) Varlık satış gelirlerinin tamamıyla
- D) Fiilî vergi toplama düzeyinin potansiyel kapasiteye göre konumuyla
- E) Kamu çalışanı sayısının azalmasıyla
Doğru cevap: D
Çözüm: Vergi gayreti potansiyele göre ne ölçüde vergi toplandığını değerlendirme kavramıdır.
Bir kamu kurumunun aldığı karşılıksız yurt dışı hibe hangisine örnektir?
- A) Personel gideri
- B) Alınan bağış ve yardım
- C) Sermaye gideri
- D) Faiz gideri
- E) İç borç anaparası
Doğru cevap: B
Çözüm: Karşılıksız hibe, koşullarına göre alınan bağış ve yardımlar içinde izlenebilir.
Kamu kesiminin parasal genişleme yoluyla kaynak elde etme ayrıcalığı hangi kavramla ilişkilidir?
- A) Harç
- B) Kâr payı
- C) Yatırım kredisi geri ödemesi
- D) Şerefiye
- E) Senyoraj
Doğru cevap: E
Çözüm: Senyoraj, para ihraç ayrıcalığının ekonomik kaynak yaratma kapasitesiyle ilgilidir.
Bütçe gelirleri 900, giderleri 1.100 milyar TL ise bütçe dengesi nedir?
- A) 900 milyar TL açık
- B) 200 milyar TL fazla
- C) 200 milyar TL açık
- D) Sıfır denge
- E) 1.100 milyar TL fazla
Doğru cevap: C
Çözüm: Gelir − gider = 900 − 1.100 = −200; 200 milyar TL bütçe açığı vardır.
Vergi tahsilatı 400’den 500 milyon TL’ye yükselmiştir. Vergi gelirinin nominal artış oranı nedir?
- A) %25
- B) %50
- C) %20
- D) %100
- E) %10
Doğru cevap: A
Çözüm: (500 − 400)/400 × 100 = %25 nominal artıştır.
Vergi gelirleri 600, toplam bütçe gelirleri 800 milyar TL ise vergi dışı ve diğer gelirlerin toplam payı, başka negatif gelir ayarlaması yok varsayımıyla yüzde kaçtır?
- A) %20
- B) %25
- C) %80
- D) %40
- E) %75
Doğru cevap: B
Çözüm: Vergi dışı/diğer toplam = 800−600=200; payı 200/800×100 = %25’tir.
Bir bütçede 100 milyar TL gelir ve 120 milyar TL gider var; 20 milyar TL tahvil satışıyla açık finanse edilmiştir. Tahvil satışı gelirlere eklenirse hangi hata yapılır?
- A) Borçlanma finansmanının bütçe geliri sayılması nedeniyle açık gizlenir
- B) Personel gideri ikiye katlanır
- C) Bütçe gideri 20 artmış sayılır
- D) Tüketim mutlaka sıfırlanır
- E) Vergi tahsilatı otomatik 20 artar
Doğru cevap: A
Çözüm: Gelir−gider = −20’dir; tahvil ihracı açığın finansmanıdır, geliri artırmaz.
Kamu kurumuna 200 milyon TL vergi tahsil edilmiş; 10 milyon TL önceki tahsilat iade edilmiştir. Sadece bu vergi ve iadesi için net tutar kaçtır?
- A) 10 milyon TL
- B) 200 milyon TL
- C) 190 milyon TL
- D) 210 milyon TL
- E) 20 milyon TL
Doğru cevap: C
Çözüm: İlgili gelir iadesi dikkate alındığında net tutar 200−10=190 milyon TL olur.
Bir belediyenin kendi kira tahsilatı ile merkezi yönetimden aktarılan pay arasındaki temel fark nedir?
- A) İkisi de devletin yeni borçlanma senedidir
- B) Merkezden pay aktarımı belediyenin özel mülkiyet kirasıdır
- C) İlki yerel varlık getirisi, ikincisi idareler arası kaynak aktarımıdır
- D) İkisi de mutlaka harcamalara katılma payıdır
- E) Kira geliri her zaman koşullu dış hibedir
Doğru cevap: C
Çözüm: Yerel öz gelirler ve merkezi aktarımlar farklı kaynak yollarıdır.
Bir kamu kurumu için tekrar eden yıllık 10 milyon TL kira geliriyle bir defalık 100 milyon TL varlık satışı gelirini sürekli personel gideri finansmanında eşdeğer saymak neden sakıncalıdır?
- A) Her ikisi de her yıl kendiliğinden aynı oranda artar
- B) Varlık satışı tekrarlanabilir sürekli gelir akımı garanti etmez
- C) Varlık satışı enflasyonu zorunlu sıfırlar
- D) Kira, kamuya nakit sağlayamaz
- E) Kira geliri her koşulda borçlanmadır
Doğru cevap: B
Çözüm: Bir defalık stok satışı ile tekrar eden akım gelirinin sürdürülebilirliği farklıdır.
Kamu gelirinin "zorunlu olup olmaması" ve "belirli hizmet karşılığı olması" ölçütleri birlikte ele alındığında hangisi doğrudur?
- A) Belirli işlem karşılığı olan her ücret kanunen yasaktır
- B) Zorunlu olan bütün ödemeler mutlaka vergi adı taşır
- C) Gönüllü bağış her koşulda mahkeme harcıdır
- D) Vergiler daima geri ödemeli borçtur
- E) Zorunlu bir harç belirli işlemi karşılayabilir; zorunlu vergi için böyle bireysel karşılık aranmaz
Doğru cevap: E
Çözüm: Harç da zorunlu olabilir; ayrımı yalnız zorunluluk değil, bireysel işlem/hizmet bağı da belirler.
Bir kamu kurumu olağan gelirlerini bir defalık varlık satışıyla kalıcı olarak artırdığını iddia ediyor. Bu iddianın temel zaafı nedir?
- A) Kamu mülkiyetinin devri ekonomide mümkün değildir
- B) Varlık satışı mutlaka borç senedi ihracıdır
- C) Stok niteliğindeki varlık satışı tekrarlanan gelir akımı garantisi sağlamaz
- D) Varlık satışı hiçbir zaman likidite yaratmaz
- E) Kira daima bedelsiz bağıştır
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir defalık stok satışı, her dönemde yeniden doğan tahsilatla aynı sürdürülebilirlik özelliğine sahip değildir.
Bir devlet kurumu 70 milyon TL kira geliri, 30 milyon TL faiz dışı hizmet geliri ve 100 milyon TL borçlanma kaynağı sağlamıştır. Bu işlemlerden geri ödeme gerektirmeyen belirtilmiş nakit geliri toplamı kaçtır?
- A) 70 milyon TL
- B) 200 milyon TL
- C) 170 milyon TL
- D) 100 milyon TL
- E) 130 milyon TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Kira ve hizmet geliri 70+30=100 milyon TL’dir; borçlanma 100 milyon TL ayrıca geri ödenecek finansmandır.
Bir belediye, yeni yol sayesinde taşınmazın değerinin arttığını gerekçe göstererek pay alıyor. Soru harcamanın maliyetini değil değer artışını vurguluyorsa hangi geleneksel kavram daha uygundur?
- A) Harcamalara katılma payı
- B) Senyoraj
- C) Şerefiye
- D) Devlet iç borçlanması
- E) Gönüllü bağış
Doğru cevap: C
Çözüm: Şerefiye taşınmaz değerindeki kamusal kaynaklı artışa, harcamalara katılma payı yapılan altyapı giderine katılıma odaklanır.
Toplam bütçe geliri 1.000 milyar TL, toplam gider 1.050 milyar TL ve faiz giderleri 150 milyar TL ise faiz dışı denge nedir?
- A) 100 milyar TL faiz dışı fazla
- B) 150 milyar TL faiz dışı açık
- C) 50 milyar TL faiz dışı açık
- D) Faiz dışı denge sıfırdır
- E) 200 milyar TL faiz dışı fazla
Doğru cevap: A
Çözüm: Faiz dışı gider 1.050−150=900; faiz dışı denge 1.000−900=+100 milyar TL’dir.
Vergi gelirleri 900, vergi dışı gelirler 100, bütçe giderleri 1.200 milyar TL’dir. Açığın finansmanı için 200 milyar TL tahvil satılmıştır. Hangisi doğrudur?
- A) Bütçe gelirleri 1.000, açık 200 milyar TL’dir; tahvil finansmandır
- B) Vergi dışı gelirler 300 milyar TL olmuştur
- C) Bütçe gelirleri 1.200 olduğundan açık yoktur
- D) Tahvil satışı her zaman mal-hizmet satış geliridir
- E) Vergi gelirleri 1.100 milyar TL sayılmalıdır
Doğru cevap: A
Çözüm: Gerçek gelir 900+100=1.000, gider 1.200; 200 açık finansman yoluyla karşılanmıştır.
Kamu kurumuna aynı ay içinde 50 milyon TL koşullu hibe, 30 milyon TL para cezası ve 70 milyon TL geri ödemeli kredi sağlanmıştır. Bu üçünün ortak özelliğine ilişkin hangisi yanlıştır?
- A) Hibe kural olarak karşılıksız kaynak olabilir
- B) Kredi geri ödeme yükümlülüğü yaratır
- C) Üçü de kesin olarak bireysel hizmet karşılığı alınmış vergi geliridir
- D) Bu kalemlerin bütçe ve finansman niteliği farklıdır
- E) Para cezası hukuki yaptırımdır
Doğru cevap: C
Çözüm: Hibe, ceza ve kredi farklı hukuki ve ekonomik niteliktedir; üçü aynı tür vergi geliri sayılamaz.