Kamu harcamalarının "hangi kamu idaresi harcamayı yapmıştır?" sorusuna yanıt veren sınıflandırması hangisidir?
- A) Fiyat sınıflandırması
- B) Fonksiyonel sınıflandırma
- C) Ekonomik sınıflandırma
- D) Kurumsal sınıflandırma
- E) Program dışı sınıflandırma
Doğru cevap: D
Çözüm: Kurumsal sınıflandırma, ödeneğin ve harcamanın hangi kamu idaresine ait olduğunu gösterir.
Kamu harcamalarının eğitim, sağlık ve savunma gibi hizmet amaçlarına göre ayrılması hangi sınıflandırmadır?
- A) Tahsilat sınıflandırması
- B) Finansman tipi sınıflandırması
- C) Fonksiyonel sınıflandırma
- D) Kurumsal sınıflandırma
- E) Mülkiyet sınıflandırması
Doğru cevap: C
Çözüm: Fonksiyonel sınıflandırma, kamu hizmetlerinin yerine getirdiği işleve odaklanır.
Personel, faiz ve mal-hizmet alımı biçimindeki ayrım kamu harcamalarının hangi yönüne dayanır?
- A) Coğrafi konumuna
- B) Hizmetten yararlananın yaşına
- C) Siyasi tercih anketine
- D) Sadece kurumun adına
- E) Ekonomik niteliğine
Doğru cevap: E
Çözüm: Ekonomik sınıflandırma, ödemenin hangi tür ekonomik işlem olduğunu gösterir.
Kamu harcamasının planlanan politika programı, alt programı ve faaliyetiyle ilişkilendirilmesi hangi sınıflandırmadır?
- A) İşlevsiz sınıflandırma
- B) Program sınıflandırması
- C) Yalnız finansman tipi
- D) Kurumsal sınıflandırma
- E) Sadece personel sınıflandırması
Doğru cevap: B
Çözüm: Program sınıflandırması, kaynak tahsisini politika amaçlarına ve faaliyetlere bağlar.
Kamunun, karşılığında mal veya hizmet elde ederek yaptığı ödemelere iktisadi açıdan ne denir?
- A) Karşılıksız transfer
- B) Reel harcama
- C) Vergi iadesi
- D) Finansman açığı
- E) Yalnızca sermaye transferi
Doğru cevap: B
Çözüm: Reel harcama, kamu için mal, hizmet veya üretim faktörü alımı karşılığıdır.
Kamunun bir vatandaşa herhangi bir mal veya hizmet karşılığı olmaksızın sosyal yardım ödemesi iktisadi açıdan hangi işlemdir?
- A) Kamu malı alımı
- B) Doğrudan sermaye yatırımı
- C) Transfer harcaması
- D) Kamu personel hizmeti alımı
- E) Stok edinimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Karşılıksız sosyal yardım, kamunun doğrudan mal veya hizmet almadığı bir gelir aktarımıdır.
Bir kamu idaresinin kendi adına uzun ömürlü hizmet binası yaptırması hangi harcama türüne en uygundur?
- A) Faiz gideri
- B) Götürü sosyal yardım
- C) Cari transfer
- D) Sermaye gideri
- E) Borç verme
Doğru cevap: D
Çözüm: Varlık edinimi ve yapım, ilgili bütçe eşiklerine de uygun olmak kaydıyla sermaye gideridir.
Bir öğretmenin maaşı eğitim hizmetine yönelik ödeniyor. Aynı ödeme fonksiyonel ve ekonomik olarak nasıl sınıflandırılır?
- A) Fonksiyonel: savunma; ekonomik: sermaye transferi
- B) Fonksiyonel: personel; ekonomik: eğitim
- C) Fonksiyonel: eğitim; ekonomik: personel gideri
- D) Fonksiyonel: eğitim; ekonomik: faiz gideri
- E) Fonksiyonel: sosyal koruma; ekonomik: borç verme
Doğru cevap: C
Çözüm: Eğitim bir hizmet amacıdır; maaş ise ödemenin ekonomik niteliğini gösterir.
Sağlık hizmeti veren bir kamu hastanesi kendi kullanımına yeni bina yaptırmaktadır. Harcamanın doğru boyutları hangisidir?
- A) Fonksiyonel: personel; ekonomik: yedek ödenek
- B) Fonksiyonel: eğitim; ekonomik: SGK primi
- C) Fonksiyonel: faiz; ekonomik: cari transfer
- D) Fonksiyonel: sermaye; ekonomik: sağlık
- E) Fonksiyonel: sağlık; ekonomik: koşulları sağlıyorsa sermaye gideri
Doğru cevap: E
Çözüm: Hastanenin hizmeti sağlık işlevidir, kendisi adına bina edinimi sermaye niteliğindedir.
Bir bakanlık başka bir kamu kurumuna yeni laboratuvar yatırımı yapması için karşılıksız kaynak aktarmıştır. Bu işlem en doğrudan hangi ekonomik sınıfa girer?
- A) Personel gideri
- B) Sermaye transferi
- C) Mal ve hizmet alımı
- D) Bakanlığın doğrudan sermaye gideri
- E) Faiz gideri
Doğru cevap: B
Çözüm: Laboratuvarı aktaran bakanlık edinmiyor; başka birimin yatırımına karşılıksız kaynak veriyor.
Bir il müdürlüğü okulların temizliği için dışarıdan hizmet satın almıştır. Ödemenin ekonomik ve fonksiyonel özellikleri nedir?
- A) Ekonomik: faiz; fonksiyonel: borç yönetimi
- B) Ekonomik: mal-hizmet alımı; fonksiyonel: eğitim
- C) Ekonomik: sermaye transferi; fonksiyonel: savunma
- D) Ekonomik: eğitim; fonksiyonel: mal-hizmet alımı
- E) Ekonomik: borç verme; fonksiyonel: sosyal koruma
Doğru cevap: B
Çözüm: Temizlik bir hizmet alımıdır; okul için yapılması fonksiyonel olarak eğitim kapsamındadır.
Bir kamu kurumu dış borcunun anaparasını ve faizini ödüyor. Bütçe sınıflandırması bakımından hangi ayrım doğru yapılmıştır?
- A) Anapara ve faiz ikisi de mal-hizmet alımıdır
- B) Anapara ödemesi daima eğitim fonksiyonudur
- C) Faiz gideri ayrı, anapara geri ödemesi ayrı finansman/borç işlemi olarak değerlendirilir
- D) Anapara ve faiz otomatik personel gideridir
- E) Faiz otomatik olarak sermaye gideridir
Doğru cevap: C
Çözüm: Faiz gideri bir ekonomik harcama grubu iken anapara borç geri ödeme işlemiyle özdeş değildir.
Nominal kamu harcaması 180 milyar TL, aynı yıl nominal GSYH 6 trilyon TL ise harcamanın GSYH’ye oranı nedir?
- A) %30
- B) %300
- C) %0,3
- D) %6
- E) %3
Doğru cevap: E
Çözüm: 180/6.000 × 100 = %3 bulunur.
Nominal kamu harcaması 300 milyar TL, baz yılı 100 olan fiyat endeksi 150 ise baz yıl fiyatlarıyla reel harcama kaç milyar TL’dir?
- A) 200
- B) 600
- C) 150
- D) 300
- E) 450
Doğru cevap: A
Çözüm: Reel harcama 300/(150/100) = 200 milyar TL’dir.
Kamu harcaması bir dönemde nominal 200, sonraki dönemde nominal 260 birime yükseliyor; fiyat endeksi 100’den 130’a çıkıyor. Reel harcamadaki değişim hangisidir?
- A) Reel harcama %10 azalmıştır
- B) Reel harcama %15 artmıştır
- C) Reel harcama %30 azalmıştır
- D) Reel harcama %30 artmıştır
- E) Reel harcama değişmemiştir
Doğru cevap: E
Çözüm: Yeni reel harcama = 260/1,30 = 200 birim; ilk reel harcama da 200’dür.
Basit Keynesyen modelde c = 0,75; kamu mal-hizmet alımı 20 birim artarken karşılıksız transferler 20 birim azalıyor. Net denge gelir etkisi nedir?
- A) 80 birim artış
- B) Gelirde değişim yok
- C) 40 birim artış
- D) 20 birim azalış
- E) 20 birim artış
Doğru cevap: E
Çözüm: G çarpanı 4, transfer çarpanı 3; net etki 20×4 − 20×3 = +20 birimdir.
Sabit fiyatlı, kapalı ve götürü vergili basit Keynesyen modelde kamu alımı 10, aynı anda götürü vergiler 10 birim artırılırsa denge gelirinin değişimi kaç birimdir?
- A) Hiç değişim olmaz
- B) 10 birim artış
- C) 10 birim azalış
- D) 40 birim artış
- E) 20 birim artış
Doğru cevap: B
Çözüm: Dengeli bütçe çarpanı bu temel modelde 1’dir; eşit G ve T artışı geliri 10 birim yükseltir.
Basit açık ekonomi modelinde c = 0,8, oransal vergi oranı t = 0,25 ve marjinal ithalat eğilimi m = 0,10 olsun. Harcama çarpanı yaklaşık kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: Çarpan 1/[1 − c(1−t) + m] = 1/[1 − 0,8×0,75 + 0,10] = 1/0,50 = 2’dir.
Bir kamu projesinin ilk yatırım maliyeti 180 milyon TL, 1. yıl net faydası 110 milyon TL, 2. yıl net faydası 121 milyon TL ve iskonto oranı %10 ise NBD yaklaşık kaç milyon TL’dir?
- A) 20 milyon TL
- B) −10,91 milyon TL
- C) 51 milyon TL
- D) 10,91 milyon TL
- E) 0 milyon TL
Doğru cevap: A
Çözüm: NBD = 110/1,1 + 121/1,1² − 180 = 100 + 100 − 180 = 20 milyon TL.
Nominal kamu harcaması 100’den 126’ya yükselmiş, aynı dönemde baz yılı 100 olan fiyat endeksi 140 olmuştur. Reel harcamada hangi değişim oluşmuştur?
- A) %14 azalış
- B) %40 artış
- C) %10 azalış
- D) %26 artış
- E) %10 artış
Doğru cevap: C
Çözüm: Yeni reel harcama 126/1,40 = 90; ilk reel 100 olduğundan %10 azalış vardır.