Bir kamu idaresinin başka bir kurumun yatırım yapması için karşılıksız finansman sağlaması hangi gruba en uygundur?
- A) Kamu idaresinin kendi sermaye gideri
- B) Mal ve hizmet alımı
- C) Faiz gideri
- D) Personel maaşı
- E) Sermaye transferi
Doğru cevap: E
Çözüm: Yatırım amaçlı karşılıksız kaynak aktarımı sermaye transferidir.
Bütçe ekonomik sınıflandırmasında kamu borcuna ilişkin faiz ödemeleri hangi ana grupta izlenir?
- A) Faiz giderleri
- B) Mal ve hizmet alımları
- C) Yedek ödenekler
- D) Personel giderleri
- E) Sermaye giderleri
Doğru cevap: A
Çözüm: Faiz giderleri, ekonomik bütçe kodlarında ayrı bir ana harcama grubudur.
Kamu idaresinin işveren sıfatıyla sosyal güvenlik kurumuna yatırdığı primler hangi ekonomik gider grubuna örnektir?
- A) Faiz giderleri
- B) Borç verme
- C) Sermaye transferleri
- D) SGK devlet primi giderleri
- E) Yedek ödenekler
Doğru cevap: D
Çözüm: Personel için işveren olarak ödenen sosyal güvenlik primi ilgili ayrı ekonomik kodda izlenir.
Kamu harcamalarının cari fiyatlarla ifade edilmiş parasal büyüklüğüne ne denir?
- A) Reel kamu harcaması
- B) Nominal kamu harcaması
- C) Sabit fiyatlı çıktı
- D) Kişi başı reel harcama
- E) Marjinal sosyal fayda
Doğru cevap: B
Çözüm: Nominal harcama dönem fiyatlarıyla ölçülen tutardır; reel tutar için fiyat etkisi ayıklanır.
Kamu harcamalarını farklı yılların fiyat artışından arındırarak karşılaştıran büyüklük hangisidir?
- A) Reel kamu harcaması
- B) Sadece bütçe ödeneği
- C) Nominal vergi tahsilatı
- D) Brüt borçlanma
- E) Nominal kamu harcaması
Doğru cevap: A
Çözüm: Reel harcama fiyat endeksiyle düzeltilmiş parasal tutardır.
Toplam kamu harcamasının nüfusa bölünmesi hangi göstergeyi verir?
- A) Kamu harcaması çarpanı
- B) Kişi başına kamu harcaması
- C) Bütçe açığı oranı
- D) Ortalama vergi oranı
- E) Marjinal tüketim eğilimi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kişi başına harcama toplam harcamanın aynı kapsamdaki nüfusa bölünmesiyle bulunur.
Kamu harcamalarının uzun dönemde iktisadi gelişmeye paralel artma eğilimini açıklayan yaklaşım hangisidir?
- A) Gresham Kanunu
- B) Okun Kanunu
- C) Tek fiyat kanunu
- D) Say Kanunu
- E) Wagner Kanunu
Doğru cevap: E
Çözüm: Wagner yaklaşımı, ekonomik gelişmenin kamusal faaliyetleri artırabilen uzun dönem talep etkisini vurgular.
Toplam kamu harcaması 120 milyar TL, nüfus 20 milyon kişi ise kişi başına yıllık harcama kaç TL’dir?
- A) 600 TL
- B) 60 TL
- C) 6.000 TL
- D) 12.000 TL
- E) 2.400 TL
Doğru cevap: C
Çözüm: 120 milyar / 20 milyon = 6.000 TL/kişi.
Nominal kamu harcaması 100’den 120’ye, fiyat düzeyi 100’den 125’e yükselmiştir. Baz yıl fiyatlarıyla yeni harcama ve reel değişim hangisidir?
- A) 120 ve %20 artış
- B) 150 ve %50 artış
- C) 96 ve %4 azalış
- D) 100 ve değişim yok
- E) 95 ve %5 azalış
Doğru cevap: C
Çözüm: 120/1,25 = 96; önceki reel 100 olduğundan reel azalış %4’tür.
Aynı kamu idaresinin sağlık harcamasını hem kurumsal hem fonksiyonel tabloda görmek nasıl yorumlanmalıdır?
- A) Bir harcamanın iki kez ödendiğini kanıtlar
- B) Aynı işlemin farklı boyutlarda gösterilmesi olup iki kez harcama yapıldığı anlamına gelmez
- C) Harcama büyüklüğünün otomatik ikiye katlandığını gösterir
- D) Fonksiyonel sınıflandırmanın ekonomik kodları kaldırdığını gösterir
- E) Sağlık giderinin mutlaka transfer olduğunu gösterir
Doğru cevap: B
Çözüm: Kurumsal ve fonksiyonel sınıflar aynı harcamanın farklı raporlama boyutlarıdır.
Basit Keynesyen modelde marjinal tüketim eğilimi 0,75 ise kamu mal-hizmet alımı çarpanı kaçtır?
- A) 0,75
- B) 2
- C) 1,75
- D) 4
- E) 3
Doğru cevap: D
Çözüm: Harcama çarpanı 1/(1−0,75) = 4’tür.
Basit Keynesyen modelde marjinal tüketim eğilimi 0,60 ise transfer çarpanı kaçtır?
- A) 2,5
- B) 4
- C) 0,6
- D) 1,5
- E) 0,4
Doğru cevap: D
Çözüm: Transfer çarpanı c/(1−c) = 0,60/0,40 = 1,5’tir.
Kullanılmayan kapasite ve sabit fiyat varsayımı altındaki basit Keynesyen modelde c = 0,8 iken kamu alımı 15 milyar TL artarsa denge gelirindeki toplam artış kaç milyar TL olabilir?
- A) 75
- B) 90
- C) 30
- D) 60
- E) 15
Doğru cevap: A
Çözüm: Harcama çarpanı 1/(1−0,8) = 5; 15 × 5 = 75 milyar TL olur.
Bir ülkede kamu harcaması 100’den 150’ye, nominal GSYH 1.000’den 2.000’e çıkmıştır. Harcama/GSYH payı nasıl değişmiştir?
- A) %7,5’ten %10’a yükselmiştir
- B) %10’dan %7,5’e düşmüştür
- C) %10’dan %15’e yükselmiştir
- D) %10’da sabit kalmıştır
- E) %5’ten %15’e yükselmiştir
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk pay 100/1000 = %10; ikinci pay 150/2000 = %7,5’tir.
Kamu yatırımı için yapılan fayda-maliyet analizinde başlangıç inşaat maliyeti tam olarak gider yazılmıştır. Aynı sermaye varlığının muhasebe amortismanını ayrıca aynı dönem maliyeti olarak tekrar eklemek hangi hataya yol açabilir?
- A) Aynı yatırım maliyetinin iki kez sayılmasına
- B) Fonksiyonel sınıflandırmanın değişmesine
- C) İskonto oranının sıfıra düşmesine
- D) Proje faydalarının otomatik artmasına
- E) Dışsal faydanın zorunlu negatife dönmesine
Doğru cevap: A
Çözüm: Gerçek kaynak maliyeti başlangıçta tam sayılmışsa aynı bedelin amortisman adıyla tekrar eklenmesi çift sayım riski doğurur.
Ekonomi tam kapasiteye yakın çalışırken büyük bir kamu alımı artışı yapılmıştır. Kısa dönem etkisine ilişkin en isabetli yorum hangisidir?
- A) Kamu alımı özel yatırımı her zaman aynı tutarda artırır
- B) Üretim mutlaka basit model çarpanı kadar artar, fiyatlar asla yükselmez
- C) Üretim artışına ek olarak fiyat baskısı ve özel talebi dışlama olasılığı yükselir
- D) Ekonomideki tüm ithalat kendiliğinden sıfırlanır
- E) Enflasyon hiçbir koşulda etkilenmez
Doğru cevap: C
Çözüm: Kapasite kısıtı, kaynak rekabeti ve para politikası çarpanın gerçek etkisini sınırlayabilir.
Basit Keynesyen modelde c = 0,6 iken 40 birimlik kamu alımı artışı ile 40 birimlik karşılıksız transfer artışının gelir etkileri sırasıyla kaçtır?
- A) 40 ve 40
- B) 100 ve 100
- C) 60 ve 100
- D) 80 ve 60
- E) 100 ve 60
Doğru cevap: E
Çözüm: G çarpanı 1/0,4 = 2,5 ⇒ 100; transfer çarpanı 0,6/0,4 = 1,5 ⇒ 60.
Bir üniversite bütçesinde öğretim elemanı maaşı ekonomik sınıflandırmada personel gideridir. Bu harcamanın eğitim fonksiyonu ve araştırma programıyla da etiketlenmesi ne anlama gelir?
- A) Tek işlemin işlev, ekonomik nitelik ve program düzeylerinde ayrı ayrı izlenmesini
- B) Maaşın üç kez ödendiğini
- C) Kurumsal sınıflandırmanın yasaklandığını
- D) İşlev kodunun mutlaka faiz gideri olduğunu
- E) Maaşın ekonomik sınıflandırmadan çıkarıldığını
Doğru cevap: A
Çözüm: Çok boyutlu bütçe sınıflandırması aynı giderin kurum, politika ve ekonomik niteliğini birlikte gösterebilir.
Kamu idaresi bir işletmeye gelecekte geri ödenmek üzere kredi vermektedir. Ödeme neden yatırım amaçlı karşılıksız sermaye transferiyle aynı şey değildir?
- A) Her karşılıksız aktarım hukuken devletin alacağına dönüşür
- B) İki işlemde de geri ödeme hakkı zorunlu olarak yoktur
- C) Kredi her zaman mal-hizmet alımı sayılır
- D) Kredide geri ödeme alacağı doğarken sermaye transferinde karşılıksız aktarım vardır
- E) Sermaye transferi yalnız personel ücretidir
Doğru cevap: D
Çözüm: Borç verme geri ödeme yükümlülüğü içerir; sermaye transferinin temel özelliği karşılıksız yatırım finansmanıdır.
Savaş döneminde vergiye katlanma düzeyi yükselmiş, savaş bitince kamu harcamaları kriz öncesi düzeyin üzerinde kalmıştır. Bu olay neden Wagner’den çok Peacock–Wiseman ile açıklanır?
- A) Kriz sırasında mal ve hizmet talebi her zaman sıfırlandığı için
- B) Emek verimliliğinin ücretlerin altında kaldığı için
- C) Yalnızca nüfus artışından söz edildiği için
- D) Olağanüstü olayın yarattığı kalıcı harcama sıçraması vurgulandığı için
- E) Özel tüketimin gelir esnekliği sıfır olduğu için
Doğru cevap: D
Çözüm: Peacock–Wiseman, krizlerin toplumsal olarak kabul edilen harcama-vergi düzeyini sıçratabilmesine odaklanır.