Kamu maliyesinin inceleme alanı aşağıdakilerden hangisini kapsar?
- A) Yalnız merkez bankası banknot basımını
- B) Kamu gelirleri, giderleri, bütçe ve borçlanmanın ekonomik etkilerini
- C) Sadece firmaların hisse senedi fiyatlarını
- D) Yalnızca özel şirketlerin reklam harcamalarını
- E) Sadece hanehalklarının tüketim sepetlerini
Doğru cevap: B
Çözüm: Kamu maliyesi kamu gelir, gider, bütçe, borç ve mali işlemlerin sonuçlarını inceler.
Musgrave tarafından sınıflandırılan üç temel kamu maliyesi işlevi hangisidir?
- A) Kaynak tahsisi, gelir dağılımı ve ekonomik istikrar
- B) Kredi, mevduat ve kambiyo
- C) Üretim, ihracat ve ithalat
- D) Faiz, kur ve altın
- E) Pazarlama, depolama ve dağıtım
Doğru cevap: A
Çözüm: Musgrave mali işlevleri tahsis, dağılım ve istikrar olarak ele alır.
Ulusal savunma gibi bir hizmetin topluma sunulması devletin hangi işlevini öncelikle örneklendirir?
- A) Özel marka yönetimi işlevini
- B) Sadece ticari reklam işlevini
- C) Hisse senedi ihracı işlevini
- D) Yalnız döviz kuru işlevini
- E) Kaynak tahsisi işlevini
Doğru cevap: E
Çözüm: Toplumsal ihtiyaç için hizmet ve kaynak ayrılması tahsis işlevidir.
Düşük gelirli hanelere hedeflenmiş nakit desteğin baskın mali amacı nedir?
- A) Yalnız para arzını ölçmek
- B) İthalat sınıflandırmasını değiştirmek
- C) Özel şirket kârını doğrudan ilan etmek
- D) Ülke sınırlarını yeniden belirlemek
- E) Gelir dağılımını etkilemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Hedeflenmiş sosyal transfer, gelir dağılımı işlevinin örneğidir.
Durgunlukta toplam talebi desteklemek için kamu harcamalarının artırılması hangi işleve örnektir?
- A) Doğal kaynak keşfine
- B) Ürün barkodlamaya
- C) Ekonomik istikrar işlevine
- D) Salt mülkiyet devri işlevine
- E) Nüfus sayımına
Doğru cevap: C
Çözüm: Konjonktür dalgalanmalarını hafifletme ekonomik istikrar işlevidir.
Aşağıdakilerden hangisi kamu maliyesinin araçlarından biridir?
- A) Meteorolojik gözlem birimi
- B) Vergilendirme
- C) Ürün ambalaj tasarımı
- D) Hane içi yemek planlaması
- E) Kişisel beğeni sıralaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Vergi, kamu harcaması ve borçlanma maliye politikası araçlarıdır.
Pozitif kamu maliyesi yaklaşımı temel olarak neyi araştırır?
- A) Kimin daha erdemli olduğunu
- B) Yalnız kişisel siyasi tercihi
- C) Mali kararların gözlemlenebilir etkilerini
- D) Hangi dağılımın ahlaken zorunlu olduğunu
- E) Her vergiyi kayıtsız şartsız iyi saymayı
Doğru cevap: C
Çözüm: Pozitif analiz olanı ve nedensel ilişkileri inceler.
Bütçe gelirleri 760, giderleri 830 birim ise bütçe dengesi kaç birimdir?
- A) −1.590
- B) −70
- C) 0
- D) +70
- E) 1.590
Doğru cevap: B
Çözüm: Denge=760−830=−70; bütçe açığı vardır.
Kamu harcamaları 420, GSYH 2.100 birim ise harcamaların GSYH içindeki oranı kaçtır?
- A) %5
- B) %15
- C) %25
- D) %50
- E) %20
Doğru cevap: E
Çözüm: 420/2.100×100=%20.
Bir projenin sosyal faydası 195, sosyal maliyeti 150 ise net sosyal faydası kaçtır?
- A) 0
- B) +45
- C) −45
- D) +345
- E) +150
Doğru cevap: B
Çözüm: Net sosyal fayda=195−150=+45.
Özel marjinal maliyet 55 ve marjinal dışsal maliyet 25 birimse sosyal marjinal maliyet kaçtır?
- A) 1.375
- B) 55
- C) 30
- D) 25
- E) 80
Doğru cevap: E
Çözüm: Sosyal marjinal maliyet=55+25=80.
Özel marjinal fayda 90 ve marjinal dışsal fayda 30 birimse sosyal marjinal fayda kaçtır?
- A) 2.700
- B) 30
- C) 90
- D) 120
- E) 60
Doğru cevap: D
Çözüm: Sosyal marjinal fayda=90+30=120.
Bir kamu projesinin faydası 260, maliyeti 300 birimdir. Net sosyal fayda kaçtır?
- A) +40
- B) +560
- C) 0
- D) −560
- E) −40
Doğru cevap: E
Çözüm: 260−300=−40; ölçülen net fayda negatiftir.
Bir kentin aydınlatma hizmetinde ödemeyenleri yarardan dışlamanın çok güç olması hangi sorunla ilişkilidir?
- A) Hizmetin mutlaka lüks olması
- B) Zorunlu ihracat artışı
- C) Üretim fazlasının olmaması
- D) Bedavacılık sorunu
- E) Özel ürün marka sadakati
Doğru cevap: D
Çözüm: Dışlanamaz hizmetlerde yararlananlar ödemeden de fayda sağlayabilir.
Piyasa dengesinde özel marjinal fayda=80, özel marjinal maliyet=80, marjinal dışsal zarar=25 ise bu noktada sosyal marjinal net fayda kaçtır?
- A) −25
- B) +25
- C) 0
- D) −80
- E) +80
Doğru cevap: A
Çözüm: Sosyal maliyet=80+25=105; sosyal marjinal fayda 80 olduğundan net=80−105=−25.
Özel marjinal fayda 70, dışsal fayda 20 ve özel marjinal maliyet 80 ise birimin sosyal marjinal net faydası kaçtır?
- A) +10
- B) +20
- C) −10
- D) −80
- E) +90
Doğru cevap: A
Çözüm: Sosyal fayda=70+20=90; maliyet=80; net +10.
A projesi 200 fayda ve 150 maliyet; B projesi 160 fayda ve 90 maliyet yaratıyorsa kıt kaynak açısından net sosyal faydası daha yüksek olan hangisidir?
- A) İki proje de 50 birim net faydalı
- B) A projesi, 200 birim net faydayla
- C) B projesi, 160 birim net faydayla
- D) B projesi, 70 birim net faydayla
- E) A projesi, 150 birim net faydayla
Doğru cevap: D
Çözüm: A için net 50, B için net 70; ölçülen net sosyal fayda B için daha yüksektir.
Politika sonucunda X kişisi 30 birim kazanırken Y kişisi 20 birim kaybediyorsa, gelir birimleri karşılaştırılabilir varsayıldığında hangi ifade doğrudur?
- A) Kaldor–Hicks koşulunu asla sağlayamaz.
- B) Kesin Pareto iyileştirmesidir çünkü toplam kazanç pozitiftir.
- C) Y kaybettiğinden X mutlaka daha kötüleşmiştir.
- D) Pareto iyileştirmesi değildir; potansiyel telafi ölçütünü sağlayabilir.
- E) Özel ve sosyal maliyet kesin eşittir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Y kötüleştiği için Pareto iyileştirmesi yoktur; 30 kazanç 20 kaybı potansiyel olarak telafi edebilir.
Bir politika A’nın yararını 12 artırıp B’nin yararını 5 azaltıyor; fiilî telafi yapılmıyor. Hangi yorum en temkinlisidir?
- A) Gelir dağılımı kesin eşitlenmiştir.
- B) Pareto iyileştirmesi kesin vardır.
- C) Fiilî transfer yapılmadığı için Kaldor–Hicks tanım gereği imkânsızdır.
- D) Politika kamusal malı tamamen özel mala dönüştürmüştür.
- E) Pareto iyileştirmesi yoktur; uygun varsayımlarla Kaldor–Hicks mümkün olabilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: B kötüleştiğinden Pareto yoktur; Kaldor–Hicks potansiyel tazmini arar.
Aynı kaynak miktarıyla bir okul 180 öğrenci, başka bir okul 220 öğrenciye aynı kalitede hizmet verebiliyorsa ilk okul için hangi değerlendirme uygundur?
- A) Pareto etkinliği doğrudan ve kesin kanıtlanmıştır.
- B) Gelir dağılımı kesinlikle bozulmuştur.
- C) İkinci okulun hizmeti mutlaka tam kamusal maldır.
- D) İlk okul kesinlikle daha etkin çalışmaktadır.
- E) Verili kıyas koşullarında teknik etkinlik iyileştirmesi mümkün olabilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Aynı kalite ve kaynakla daha yüksek çıktı teknik etkinlik iyileştirmesine işaret eder.