Kazananların kaybedenleri ilke olarak telafi edebilecek kadar kazanması hangi ölçüte ilişkindir?
- A) Tam kamusal malın dışlanamazlığına
- B) Dış ticaret kotasına
- C) İşgücü tanımına
- D) Sadece mutlak para miktarı ölçümüne
- E) Kaldor–Hicks tazmin ölçütüne
Doğru cevap: E
Çözüm: Kaldor–Hicks fiilen değil potansiyel olarak tazmin edebilme koşuluna bakar.
Aynı ödeme gücüne sahip kişiler için benzer vergi yükü hangi adalet ilkesidir?
- A) Kamu başarısızlığı
- B) Dikey adalet
- C) Dışlanamazlık
- D) Yatay adalet
- E) Konjonktür istikrarı
Doğru cevap: D
Çözüm: Yatay adalet benzer durumda olanlara benzer muameledir.
Farklı ödeme gücüne sahip kişilerin farklı vergi yükü taşıması hangi kavramla ilişkilidir?
- A) Fiyat endeksi
- B) Dikey adalet
- C) Tam rekabetsizlik
- D) Teknik etkinlik
- E) Bütçe açığı
Doğru cevap: B
Çözüm: Dikey adalet farklı ekonomik güçlere uygun farklı yükü konu alır.
Ekonomik dalgalanmalara yeni bir karar olmadan karşılık veren mali mekanizma hangisidir?
- A) Kambiyo arbitrajı
- B) Yeni faiz oranı kararnamesi
- C) Takdirî bütçe genişlemesi
- D) Otomatik istikrarlandırıcı
- E) Tek seferlik özelleştirme ihalesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Otomatik istikrarlandırıcılar ekonomiyle birlikte kendiliğinden tepki verir.
Bütçe açığı ile kamu borç stoku arasındaki temel fark nedir?
- A) Borç stoku her gün sıfırlanır.
- B) Açık yalnız döviz, borç yalnız nüfustur.
- C) İkisi de aynı tarihteki fiyat endeksidir.
- D) Her ikisi de yalnız kişi başına geliri ölçer.
- E) Açık dönemlik akım, borç stoku tarih itibarıyla birikmiş büyüklüktür.
Doğru cevap: E
Çözüm: Açık akım, borç ise stok değişkendir.
Devlet müdahalesinin bilgi ve teşvik sorunları yüzünden yetersiz sonuç vermesi ne olarak adlandırılır?
- A) Kamu başarısızlığı
- B) Pozitif dışsallığın yokluğu
- C) Tam kamusal mal koşulu
- D) Kesin Pareto iyileşmesi
- E) Üretim faktörü hareketliliği
Doğru cevap: A
Çözüm: Piyasa başarısızlığı gibi kamu müdahalesinin de kendine özgü başarısızlıkları olabilir.
Hükûmetin yeni bir düzenlemeyle geçici kamu yatırımı programı açıklaması ne tür bir mali önlemdir?
- A) Takdirî maliye politikası
- B) Değişmez otomatik vergi dilimi
- C) Kontrolsüz dışsallık
- D) Salt piyasa fiyat sinyali
- E) Yalnız para politikasının faiz kararı
Doğru cevap: A
Çözüm: Yeni iradî karar alınması takdirî maliye politikasının özelliğidir.
Bir kaynak için seçilmeyen en iyi alternatifin getirisini dikkate almak hangi kavramı kullanmaktır?
- A) Vergi yansımasını
- B) Mutlak mali saydamlığı
- C) Fırsat maliyetini
- D) Yalnız piyasa ücretini
- E) Hizmetin dışlanamazlığını
Doğru cevap: C
Çözüm: En iyi vazgeçilen seçenek fırsat maliyetini belirler.
Teknik etkinlikle ilgili en uygun örnek hangisidir?
- A) Aynı girdilerle sürekli daha az üretmek
- B) Bütçe açığını yalnız isim değiştirerek azaltmak
- C) Gelir dağılımını ölçmeden eşit ilan etmek
- D) Aynı çıktıyı daha az girdi kullanarak üretmek
- E) Kaynak maliyetinden bağımsız üretim yapmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Belli çıktı için daha az kaynak kullanmak teknik etkinliği artırır.
Tahsis etkinliğinde aşağıdakilerden hangisi vurgulanır?
- A) İthalatın tamamını yasaklamak
- B) Tek başına her çalışanın aynı ücret alması
- C) Yalnız kamu gelirlerinin sayısını artırmak
- D) Bütün hizmetleri aynı miktarda üretmek
- E) Kaynakların toplumsal tercih ve marjinal fayda-maliyetlere uygun kullanımı
Doğru cevap: E
Çözüm: Tahsis etkinliği hangi maldan ne kadar üretileceğiyle ilgilidir.
İki hanenin geliri 100 ve 300 iken yüksek gelirli haneden düşük gelirliye 40 birim transfer edilirse yeni gelirler hangisidir?
- A) 140 ve 260
- B) 60 ve 340
- C) 140 ve 300
- D) 100 ve 340
- E) 200 ve 200
Doğru cevap: A
Çözüm: Düşük gelirli 100+40=140, yüksek gelirli 300−40=260 olur.
Kamu harcamaları 200’den 240’a, GSYH 1.000’den 1.500’e yükseliyorsa kamu gideri/GSYH oranı nasıl değişir?
- A) %20’den %24’e çıkar.
- B) %16’dan %20’ye çıkar.
- C) %20’den %16’ya düşer.
- D) %24’ten %20’ye düşer.
- E) %20’de sabit kalır.
Doğru cevap: C
Çözüm: İlk oran 200/1.000=%20, son oran 240/1.500=%16.
Bir hizmetin kalabalıklaşınca diğer kullanıcıların yararlanma düzeyini düşürmesi hangi özelliğin zayıfladığını gösterir?
- A) Gelir vergisi artan oranlılığını
- B) Özel malın mülkiyet hakkını
- C) Tüketimde rekabetsizliği
- D) Normatif önerme niteliğini
- E) Kamu borcunun vadesini
Doğru cevap: C
Çözüm: Kalabalıklık diğerinin tüketimini azaltıyorsa tüketimde rekabetsizlik kaybolur.
Bütçe açığı 90 birimken borç stokunun 130 birim artmış olması için en uygun mantıksal yorum hangisidir?
- A) Bu sonuç aritmetik olarak her koşulda imkânsızdır.
- B) Açık mutlaka 130 birim olarak yeniden tanımlanmalıdır.
- C) Her türlü kamu harcaması bütçe dışındadır.
- D) Borç stoku bir akım olduğundan dönem sonu hesaplanamaz.
- E) Stok değişiminde bütçe açığı dışındaki finansman veya değerleme unsurları da etkili olabilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Açık ve stok değişimi aynı kavram değildir; diğer nakit ve değerleme unsurları bulunabilir.
Durgunlukta gelir vergisi otomatik azalırken aynı anda yeni kanunla ek yatırım harcaması yapılıyorsa hangi ayrım doğrudur?
- A) İkisi de yalnız otomatik istikrarlandırıcıdır.
- B) İkisi de yalnız para politikasıdır.
- C) İlki otomatik istikrarlandırıcı, ikincisi takdirî önlemdir.
- D) İlki takdirî, ikincisi değişmez otomatik vergidir.
- E) Hiçbiri toplam talebe etki edemez.
Doğru cevap: C
Çözüm: Ekonomiye kendiliğinden tepki otomatik; yeni karar takdirî mali önlemdir.
Gelirler A=80, B=120, C=400 iken C’den A’ya 50 ve B’ye 30 transfer yapılırsa yeni gelir dağılımı hangisidir?
- A) A=80, B=120, C=480
- B) A=130, B=150, C=320
- C) A=110, B=130, C=360
- D) A=30, B=90, C=480
- E) A=130, B=150, C=400
Doğru cevap: B
Çözüm: A=80+50=130, B=120+30=150, C=400−80=320; toplam 600 sabittir.
Aynı ödeme gücündeki iki haneden birine aynı faaliyet nedeniyle daha yüksek vergi uygulanıyorsa öncelikle hangi ilke tartışılır?
- A) Tüketimde rekabetsizlik
- B) Kamu borç vadesi
- C) Yatay adalet
- D) Sadece döviz arbitrajı
- E) Dış ticaret kotası
Doğru cevap: C
Çözüm: Benzer ödeme gücü için farklı muamele yatay adaletle ilişkilidir.
Durgunlukta düşük gelirliyi destekleyen ve talebi artıran nakit transferi için hangi değerlendirme en uygunudur?
- A) Kamu ekonomisinin amaçları birbirinden tamamen bağımsızdır.
- B) Transfer vergileme aracına dönüşmüş sayılır.
- C) Bir mali araç yalnız tek işlevi etkileyebilir.
- D) Aynı araç dağılım ve istikrar işlevlerine birlikte hizmet edebilir.
- E) Tahsis işlevi her zaman tek sonuçtur.
Doğru cevap: D
Çözüm: Transferler hem yeniden dağılım hem konjonktürel destek sağlayabilir.
Yeni kamu yatırımı gelir dağılımını iyileştirse de kimi kişiler için vergi yükünü artırıyorsa hangi çıkarım doğrudur?
- A) Dağılım etkisi ile Pareto iyileştirmesi aynı ölçüt değildir.
- B) Vergi yükü artanlar tanım gereği daha iyi durumdadır.
- C) Eşitsizlik azalırsa herkes mutlaka kazançlıdır.
- D) Gelir dağılımı ölçülemez.
- E) Tahsis işlevi otomatik olarak ortadan kalkmıştır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Dağılımı iyileştiren bir proje yine de bazılarını kötüleştirebilir; Pareto ayrı bir koşuldur.
Bir kararın yoksulluk azaltımını öncelikle hedeflediği ancak idari maliyetleri ve çalışma teşviklerini değiştirdiği belirtiliyorsa hangi analiz daha tutarlıdır?
- A) Dağılım hedefi ile etkinlik ve uygulama maliyetlerini birlikte değerlendirmek
- B) Yoksulluk hedefini otomatik fiyat istikrarıyla eşitlemek
- C) Sadece siyasi sloganı ölçüm kabul etmek
- D) Her yeniden dağıtımın hiçbir maliyeti olmadığını varsaymak
- E) Yalnız ödenen toplam nakit tutarını yeterli görmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Mali kararların dağılım amacı etkinlik ve idari maliyetlerden bağımsız değildir.