Kamu maliyesinin inceleme alanı aşağıdakilerden hangisini kapsar?
- A) Yalnız merkez bankası banknot basımını
- B) Kamu gelirleri, giderleri, bütçe ve borçlanmanın ekonomik etkilerini
- C) Sadece firmaların hisse senedi fiyatlarını
- D) Yalnızca özel şirketlerin reklam harcamalarını
- E) Sadece hanehalklarının tüketim sepetlerini
Doğru cevap: B
Çözüm: Kamu maliyesi kamu gelir, gider, bütçe, borç ve mali işlemlerin sonuçlarını inceler.
Musgrave tarafından sınıflandırılan üç temel kamu maliyesi işlevi hangisidir?
- A) Kaynak tahsisi, gelir dağılımı ve ekonomik istikrar
- B) Kredi, mevduat ve kambiyo
- C) Üretim, ihracat ve ithalat
- D) Faiz, kur ve altın
- E) Pazarlama, depolama ve dağıtım
Doğru cevap: A
Çözüm: Musgrave mali işlevleri tahsis, dağılım ve istikrar olarak ele alır.
Ulusal savunma gibi bir hizmetin topluma sunulması devletin hangi işlevini öncelikle örneklendirir?
- A) Özel marka yönetimi işlevini
- B) Sadece ticari reklam işlevini
- C) Hisse senedi ihracı işlevini
- D) Yalnız döviz kuru işlevini
- E) Kaynak tahsisi işlevini
Doğru cevap: E
Çözüm: Toplumsal ihtiyaç için hizmet ve kaynak ayrılması tahsis işlevidir.
Düşük gelirli hanelere hedeflenmiş nakit desteğin baskın mali amacı nedir?
- A) Yalnız para arzını ölçmek
- B) İthalat sınıflandırmasını değiştirmek
- C) Özel şirket kârını doğrudan ilan etmek
- D) Ülke sınırlarını yeniden belirlemek
- E) Gelir dağılımını etkilemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Hedeflenmiş sosyal transfer, gelir dağılımı işlevinin örneğidir.
Durgunlukta toplam talebi desteklemek için kamu harcamalarının artırılması hangi işleve örnektir?
- A) Doğal kaynak keşfine
- B) Ürün barkodlamaya
- C) Ekonomik istikrar işlevine
- D) Salt mülkiyet devri işlevine
- E) Nüfus sayımına
Doğru cevap: C
Çözüm: Konjonktür dalgalanmalarını hafifletme ekonomik istikrar işlevidir.
Aşağıdakilerden hangisi kamu maliyesinin araçlarından biridir?
- A) Meteorolojik gözlem birimi
- B) Vergilendirme
- C) Ürün ambalaj tasarımı
- D) Hane içi yemek planlaması
- E) Kişisel beğeni sıralaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Vergi, kamu harcaması ve borçlanma maliye politikası araçlarıdır.
Pozitif kamu maliyesi yaklaşımı temel olarak neyi araştırır?
- A) Kimin daha erdemli olduğunu
- B) Yalnız kişisel siyasi tercihi
- C) Mali kararların gözlemlenebilir etkilerini
- D) Hangi dağılımın ahlaken zorunlu olduğunu
- E) Her vergiyi kayıtsız şartsız iyi saymayı
Doğru cevap: C
Çözüm: Pozitif analiz olanı ve nedensel ilişkileri inceler.
“Yüksek gelir grupları daha fazla vergi yükü taşımalıdır” önermesi hangi türdür?
- A) Sadece aritmetik özdeşlik
- B) Fizik kanunu
- C) Tamamen ölçüm hatası
- D) Normatif
- E) Salt jeolojik açıklama
Doğru cevap: D
Çözüm: Olmalıdır ifadesi değer yargısı içerdiği için normatiftir.
Tam kamusal malın ayırt edici iki özelliği hangileridir?
- A) Sadece yüksek satış fiyatı ve kâr
- B) Yalnız ithal edilmesi ve pahalı olması
- C) Tüketimde rekabetsizlik ve dışlanamazlık
- D) Kısa raf ömrü ve dayanıklılık
- E) Rakip tüketim ve tam dışlanabilirlik
Doğru cevap: C
Çözüm: Tam kamusal malda birinin tüketimi diğerini azaltmaz ve ödemeyenleri dışlamak mümkün değildir ya da çok güçtür.
Üçüncü kişilere zarar veren üretimin yarattığı etki nasıl adlandırılır?
- A) Tam rekabet garantisi
- B) Negatif dışsallık
- C) Pozitif dış ticaret dengesi
- D) Reel gelir endeksi
- E) Otomatik para çarpanı
Doğru cevap: B
Çözüm: Üretimin dışarıya yüklediği telafi edilmemiş zarar negatif dışsallıktır.
Aşılamanın üçüncü kişilere de yarar sağlaması hangi kavrama örnektir?
- A) Pozitif dışsallık
- B) Dış borç stoku
- C) Yalnız parasal enflasyon
- D) Tamamen özel maliyet
- E) Negatif gelir vergisi
Doğru cevap: A
Çözüm: Bireyin dışındaki kişilere sağlanan ek fayda pozitif dışsallıktır.
Bir işlemde tarafların aynı bilgiye sahip olmaması ne olarak adlandırılır?
- A) Bilgi asimetrisi
- B) Tam eşit gelir dağılımı
- C) Pareto etkinliği
- D) Bütçe denkliği
- E) Fiziksel sermaye artışı
Doğru cevap: A
Çözüm: Taraflar arasındaki bilgi farklılığı bilgi asimetrisidir.
Hiç kimse kötüleşmeden en az birinin durumunun iyileşmesi nedir?
- A) Kesin bütçe açığı
- B) Zorunlu vergi yansıması
- C) Tam dışlama
- D) Pareto iyileştirmesi
- E) Enflasyon telafisi
Doğru cevap: D
Çözüm: Pareto iyileştirmesi kimseyi kötüleştirmeden en az birini iyileştirir.
Pareto etkinliği tek başına aşağıdakilerden hangisini garanti etmez?
- A) Kaynak tahsisinin Pareto anlamında etkin olmasını
- B) Birini iyileştirmek için başkasının kötüleşmesi gereğini
- C) Gelirin eşit veya adil dağılmasını
- D) Bir etkinlik koşulunun sağlanmasını
- E) Pareto iyileştirmesi imkânının kalmamasını
Doğru cevap: C
Çözüm: Pareto etkinliği eşit gelir dağılımı garantilemez.
Kazananların kaybedenleri ilke olarak telafi edebilecek kadar kazanması hangi ölçüte ilişkindir?
- A) Tam kamusal malın dışlanamazlığına
- B) Dış ticaret kotasına
- C) İşgücü tanımına
- D) Sadece mutlak para miktarı ölçümüne
- E) Kaldor–Hicks tazmin ölçütüne
Doğru cevap: E
Çözüm: Kaldor–Hicks fiilen değil potansiyel olarak tazmin edebilme koşuluna bakar.
Aynı ödeme gücüne sahip kişiler için benzer vergi yükü hangi adalet ilkesidir?
- A) Kamu başarısızlığı
- B) Dikey adalet
- C) Dışlanamazlık
- D) Yatay adalet
- E) Konjonktür istikrarı
Doğru cevap: D
Çözüm: Yatay adalet benzer durumda olanlara benzer muameledir.
Farklı ödeme gücüne sahip kişilerin farklı vergi yükü taşıması hangi kavramla ilişkilidir?
- A) Fiyat endeksi
- B) Dikey adalet
- C) Tam rekabetsizlik
- D) Teknik etkinlik
- E) Bütçe açığı
Doğru cevap: B
Çözüm: Dikey adalet farklı ekonomik güçlere uygun farklı yükü konu alır.
Ekonomik dalgalanmalara yeni bir karar olmadan karşılık veren mali mekanizma hangisidir?
- A) Kambiyo arbitrajı
- B) Yeni faiz oranı kararnamesi
- C) Takdirî bütçe genişlemesi
- D) Otomatik istikrarlandırıcı
- E) Tek seferlik özelleştirme ihalesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Otomatik istikrarlandırıcılar ekonomiyle birlikte kendiliğinden tepki verir.
Bütçe açığı ile kamu borç stoku arasındaki temel fark nedir?
- A) Borç stoku her gün sıfırlanır.
- B) Açık yalnız döviz, borç yalnız nüfustur.
- C) İkisi de aynı tarihteki fiyat endeksidir.
- D) Her ikisi de yalnız kişi başına geliri ölçer.
- E) Açık dönemlik akım, borç stoku tarih itibarıyla birikmiş büyüklüktür.
Doğru cevap: E
Çözüm: Açık akım, borç ise stok değişkendir.
Devlet müdahalesinin bilgi ve teşvik sorunları yüzünden yetersiz sonuç vermesi ne olarak adlandırılır?
- A) Kamu başarısızlığı
- B) Pozitif dışsallığın yokluğu
- C) Tam kamusal mal koşulu
- D) Kesin Pareto iyileşmesi
- E) Üretim faktörü hareketliliği
Doğru cevap: A
Çözüm: Piyasa başarısızlığı gibi kamu müdahalesinin de kendine özgü başarısızlıkları olabilir.