Maliye politikasının temel araçları hangi ikilidir?
- A) Kamu harcamaları ve vergiler
- B) Politika faizi ve zorunlu karşılıklar
- C) Döviz kuru ve altın rezervi
- D) Menkul kıymet alım satımı ve reeskont
- E) Sadece para arzı ve kredi faizleri
Doğru cevap: A
Çözüm: Kamu harcamaları, vergiler ve transferler bütçe üzerinden ekonomik faaliyeti etkiler.
Transfer ödemeleri maliye politikasında öncelikle hangi kanaldan toplam talebi etkiler?
- A) Merkez bankası faizini doğrudan ilan ederek
- B) Alıcının harcanabilir gelirini değiştirerek
- C) Üretim maliyetini otomatik sıfırlayarak
- D) Sabit kur taahhüdü vererek
- E) Tüm ithalatı yasaklayarak
Doğru cevap: B
Çözüm: Transferler, alıcının kullanabildiği geliri değiştirir; bunun tüketilen kısmı talebe yansır.
Aşağıdakilerden hangisi doğrudan para politikasının aracıdır?
- A) Kamu yatırım ödeneğini artırmak
- B) Gelir vergisi tarifesini değiştirmek
- C) Merkez bankası politika faizini değiştirmek
- D) Sosyal yardım transferini artırmak
- E) Kamu istihdam harcaması yapmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Politika faizini merkez bankası belirler; diğerleri maliye politikası araçlarıdır.
Ekonomi durgunken kamu mal ve hizmet alımlarının artırılması genel olarak nasıl bir maliye politikasıdır?
- A) Daraltıcı
- B) Otomatik vergi sıkılaşması
- C) Para arzı hedeflemesi
- D) Genişletici
- E) Dış ticaret tarifesiyle sınırlı
Doğru cevap: D
Çözüm: Kamu alımı artışı doğrudan toplam talebi destekleyen genişletici bir adımdır.
Aşırı talep koşullarında vergilerin artırılması hangi yönlü maliye politikasıdır?
- A) Genişletici
- B) Daima tarafsız
- C) Yalnız para politikası
- D) İhracat teşviki
- E) Daraltıcı
Doğru cevap: E
Çözüm: Vergi artışı harcanabilir geliri azaltarak toplam talebi baskılayabilir.
Durgunluk nedeniyle mevcut vergi kanunu değiştirilmeden tahsilatın azalması neye örnektir?
- A) Otomatik istikrar sağlayıcıya
- B) Yeni ihtiyari vergi indirimine
- C) Merkez bankası genişlemesine
- D) Dış borç itfasına
- E) Sabit kur rejimine
Doğru cevap: A
Çözüm: Gelirle birlikte tahsilatın değişmesi mevcut sistemin otomatik tepkisidir.
İşsiz sayısı arttığı için mevcut kurallara göre işsizlik ödeneklerinin yükselmesi neye örnektir?
- A) Yalnız para sıkılaşmasına
- B) Otomatik istikrar sağlayıcıya
- C) Yeni gümrük tarifesine
- D) Tahvil ihracına
- E) Bütçe denetim raporuna
Doğru cevap: B
Çözüm: İşsizlik ödeneği, mevcut uygunluk koşullarıyla otomatik artabilir.
Kapalı ve vergisiz Keynesyen modelde c=0,80 ise kamu harcama çarpanı kaçtır?
- A) 5
- B) 4
- C) 0,8
- D) 1,25
- E) 2
Doğru cevap: A
Çözüm: Harcama çarpanı = 1/(1−0,8) = 5 olarak hesaplanır.
Basit Keynesyen modelde c=0,80 ise otonom vergi çarpanı kaçtır?
- A) +4
- B) −4
- C) −5
- D) +5
- E) −0,8
Doğru cevap: B
Çözüm: Vergi çarpanı = −0,8/(1−0,8) = −4 olur; işaret negatiftir.
Basit Keynesyen modelde c=0,80 ise transfer çarpanı kaçtır?
- A) −4
- B) +5
- C) +4
- D) −5
- E) +0,8
Doğru cevap: C
Çözüm: Transfer çarpanı 0,8/(1−0,8)=4; harcanabilir gelir yoluyla etki eder.
Basit Keynesyen modelde c=0,60 ise harcama çarpanı kaçtır?
- A) 1,5
- B) 4
- C) 0,4
- D) 2,5
- E) 1,6
Doğru cevap: D
Çözüm: Harcama çarpanı 1/(1−0,60)=2,5 olarak bulunur.
Basit Keynesyen modelde c=0,75 ve ΔG=+40 milyar TL ise denge gelirindeki değişim kaç milyar TL’dir?
- A) +120
- B) +40
- C) −160
- D) +200
- E) +160
Doğru cevap: E
Çözüm: Harcama çarpanı 4; gelir değişimi 4×40=160.
Basit Keynesyen modelde c=0,75 iken otonom vergi 30 milyar TL artırılırsa denge gelirinin değişimi kaçtır?
- A) −90 milyar TL
- B) +90 milyar TL
- C) −120 milyar TL
- D) +30 milyar TL
- E) −30 milyar TL
Doğru cevap: A
Çözüm: Vergi çarpanı −3; 30×(−3)=−90.
Basit Keynesyen modelde c=0,80 ve transferlerde +25 milyar TL artış varsa gelir etkisi kaçtır?
- A) +125 milyar TL
- B) +100 milyar TL
- C) +25 milyar TL
- D) −100 milyar TL
- E) +80 milyar TL
Doğru cevap: B
Çözüm: Transfer çarpanı +4; gelir artışı 4×25=100.
c=0,75, oransal vergi t=0,20, marjinal ithalat eğilimi m=0,10 olan modelde G çarpanı kaçtır?
Doğru cevap: A
Çözüm: Payda 1−0,75×0,8+0,10=0,50; çarpan 1/0,50=2.
c=0,80, t=0,25, m=0,15, ΔG=55 milyar TL ise açık ekonomi modelinde denge gelirindeki değişim kaçtır?
- A) +110 milyar TL
- B) +100 milyar TL
- C) +137,5 milyar TL
- D) +220 milyar TL
- E) +55 milyar TL
Doğru cevap: B
Çözüm: Payda 1−0,8×0,75+0,15=0,55; ΔY=55/0,55=100.
c=0,60, t=0,25, m=0,10 için açık ekonomi harcama çarpanı yaklaşık kaçtır?
- A) 2,50
- B) 1,82
- C) 1,54
- D) 3,33
- E) 0,65
Doğru cevap: C
Çözüm: Payda 1−0,6×0,75+0,10=0,65; çarpan 1/0,65≈1,54.
c=0,80, t=0,25 ve m=0,10 iken otonom vergi 20 milyar TL artırılırsa modelde denge gelirindeki değişim kaçtır?
- A) −40 milyar TL
- B) +32 milyar TL
- C) −80 milyar TL
- D) −32 milyar TL
- E) +16 milyar TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Payda 0,5; otonom vergi çarpanı −0,8/0,5=−1,6. Etki −1,6×20=−32.
c=0,80, t=0,25 ve m=0,10 iken transferler 25 milyar TL artırılırsa gelir etkisi kaçtır?
- A) +50 milyar TL
- B) +25 milyar TL
- C) +100 milyar TL
- D) −40 milyar TL
- E) +40 milyar TL
Doğru cevap: E
Çözüm: Transfer çarpanı c/payda=0,8/0,5=1,6; gelir etkisi 25×1,6=40.
c=0,80, t=0,25, m=0,10 iken G 30 ve otonom T 10 milyar TL artırılırsa toplam gelir etkisi kaçtır?
- A) +44 milyar TL
- B) +40 milyar TL
- C) +60 milyar TL
- D) +20 milyar TL
- E) +52 milyar TL
Doğru cevap: A
Çözüm: Payda 0,5. G etkisi 30/0,5=60, vergi etkisi −0,8×10/0,5=−16; toplam +44.