Hükümetin yeni bir geçici vergi indirimi kararı alması hangi politikadır?
- A) Otomatik vergi tahsilatı
- B) İç borç servisi
- C) İhtiyari maliye politikası
- D) Merkez bankası açık piyasa işlemi
- E) Konjonktür tahmini
Doğru cevap: C
Çözüm: Yeni kanun ve takdir kararı gerektiren değişiklik ihtiyari politikadır.
Durgunluk döneminde talebi destekleyip aşırı canlanmada sıkılaştırmak hangi yaklaşımı tanımlar?
- A) Konjonktür yanlısı maliye politikası
- B) Her dönemde sabit harcama oranı
- C) Sürekli aynı vergi indirimi
- D) Konjonktür karşıtı maliye politikası
- E) Yalnız parasal hedefleme
Doğru cevap: D
Çözüm: Konjonktür karşıtı politika, ekonomik dalgalanmanın ters yönünde etkide bulunmayı amaçlar.
Ekonomi aşırı canlanırken kamu harcamalarının ayrıca hızla artırılması hangi riski yaratır?
- A) Durgunluğu otomatik sonlandırma
- B) Kamu borcunu anında sıfırlama
- C) Yapısal dengeyi zorunlu iyileştirme
- D) Faizleri her koşulda düşürme
- E) Konjonktür yanlısı genişlemeyle dalgalanmayı güçlendirme
Doğru cevap: E
Çözüm: Boom dönemindeki mali genişleme talep baskısını artırarak konjonktür yanlısı olabilir.
Üretim açığı kavramı hangi farkı ifade eder?
- A) Gerçekleşen üretim − potansiyel üretim
- B) Kamu borç stoku − vergiler
- C) İhracat − bütçe açığı
- D) Faiz gideri − transfer
- E) Tasarruf − enflasyon
Doğru cevap: A
Çözüm: Output gap, gerçekleşen üretimin potansiyelden sapmasını ölçer.
Basit Keynesyen modelde marjinal tüketim eğilimi (MTE) neyi gösterir?
- A) Bütçenin denkliğini
- B) Ek gelir biriminin ne kadarının tüketime ayrıldığını
- C) Sadece kamu yatırım oranını
- D) Döviz kurunun yıllık artışını
- E) Tahvilin iskonto oranını
Doğru cevap: B
Çözüm: c, kullanılabilir gelirdeki bir birim artışın tüketilen kısmını gösterir.
Sabit fiyatlı basit Keynesyen modelde kamu harcama çarpanı formülü hangisidir?
- A) −c/(1−c)
- B) c−1
- C) 1/(1−c)
- D) 1+c
- E) −1/(1+c)
Doğru cevap: C
Çözüm: Vergi ve dış ticaret sızıntısı olmayan basit modelde G çarpanı 1/(1−c).
Basit Keynesyen modelde otonom vergi artışının gelir çarpanı hangisidir?
- A) 1/(1−c)
- B) c/(1+c)
- C) 1−c
- D) −c/(1−c)
- E) −1/c
Doğru cevap: D
Çözüm: Vergi artışı harcanabilir geliri azaltır; vergi çarpanının işareti negatiftir.
Basit Keynesyen modelde c=0,80 ve hem G hem otonom T 20 milyar TL artarsa denge gelirinin değişimi kaçtır?
- A) +100 milyar TL
- B) −20 milyar TL
- C) +20 milyar TL
- D) 0 milyar TL
- E) +80 milyar TL
Doğru cevap: C
Çözüm: G etkisi +5×20=100, vergi etkisi −4×20=−80; toplam +20.
Oransal vergi t=0,25, c=0,80 ve ithalat yokken kamu harcama çarpanı kaçtır?
- A) 5
- B) 4
- C) 2
- D) 2,5
- E) 1,25
Doğru cevap: D
Çözüm: 1/[1−0,8×(1−0,25)]=1/0,4=2,5.
c=0,80, t=0,25, m=0,10 ise basit açık ekonomi kamu harcama çarpanı kaçtır?
Doğru cevap: E
Çözüm: 1/[1−0,8×0,75+0,10]=1/0,50=2.
Mali harcama çarpanı 2, otonom kamu alımı artışı 70 milyar TL ise modelde denge geliri kaç milyar TL artar?
- A) 140
- B) 35
- C) 70
- D) 210
- E) 280
Doğru cevap: A
Çözüm: Gelir etkisi çarpan × harcama değişimi = 2×70=140.
Gerçekleşen üretim 900, potansiyel üretim 1.000 birim ise üretim açığı kaç birimdir?
- A) +100
- B) −100
- C) +900
- D) +1.900
- E) 0
Doğru cevap: B
Çözüm: Üretim açığı Y−Y*=900−1.000=−100.
Fiilî bütçe dengesi −60, yapısal denge −20 milyar TL ise konjonktürel bileşen kaçtır?
- A) +40
- B) −80
- C) −40
- D) +20
- E) 0
Doğru cevap: C
Çözüm: Konjonktürel bileşen = fiilî − yapısal = −60−(−20)=−40.
c=0,80, t=0,25, m=0,10 iken G ile otonom T aynı anda 40 milyar TL artırılıyor. ΔY kaçtır?
- A) +40 milyar TL
- B) +16 milyar TL
- C) 0 milyar TL
- D) +80 milyar TL
- E) +32 milyar TL
Doğru cevap: B
Çözüm: ΔY=[40−0,8×40]/0,5=8/0,5=16. Denk bütçe çarpanı burada 1 değildir.
Kapalı, sabit vergili basit modelde G ve T aynı anda 50 birim artırıldığında c=0,60 ise toplam gelir değişimi kaçtır?
- A) 0
- B) +125
- C) +50
- D) −75
- E) +75
Doğru cevap: C
Çözüm: Harcama etkisi 2,5×50=125, vergi etkisi −1,5×50=−75; net +50.
Fiilî bütçe dengesi −90, yapısal denge −30 milyar TL. Hiçbir yeni mali karar yoksa fark en iyi hangi bileşenle açıklanabilir?
- A) +60 milyar TL yapısal fazla
- B) −120 milyar TL faiz dışı denge
- C) +90 milyar TL ihtiyari gelir
- D) −60 milyar TL konjonktürel bileşen
- E) Kesin 0 mali çarpan
Doğru cevap: D
Çözüm: Fiilî−yapısal=−90−(−30)=−60; değişim ekonomik çevrimden kaynaklanabilir.
Fiilî bütçe dengesi −100, faiz gideri 40 ve konjonktürel bileşen −50 milyar TL ise, faiz gideri çevrimden bağımsız kabul edilerek yapısal faiz dışı denge kaçtır?
- A) −150 milyar TL
- B) +10 milyar TL
- C) −60 milyar TL
- D) −50 milyar TL
- E) −10 milyar TL
Doğru cevap: E
Çözüm: Yapısal toplam denge = −100−(−50)=−50; yapısal faiz dışı =−50+40=−10.
Gerçekleşen üretim 800, potansiyel üretim 1.000 ise üretim açığının potansiyel üretime oranı kaçtır?
- A) −%20
- B) +%20
- C) −%25
- D) +%25
- E) −%80
Doğru cevap: A
Çözüm: (800−1.000)/1.000×100 = −%20.
Mevcut gelir vergisi oranı artan oranlı hâle getirilirse otomatik dengeleyiciler neden güçlenebilir?
- A) Vergiler her koşulda sıfırlandığı için
- B) Canlanmada vergi yükü daha fazla yükselip daralmada daha çok hafifleyebildiği için
- C) Döviz kuru sabitlendiği için
- D) Kamu yatırımları yasaklandığı için
- E) Bütün gelir otomatik tasarruf edildiği için
Doğru cevap: B
Çözüm: Artan oranlı sistem gelir çevrimine daha duyarlı vergi tahsilatı sağlayabilir; büyüklük tasarıma bağlıdır.
Faiz artışına güçlü tepki veren para politikası varken mali genişlemenin özel yatırım etkisi için hangi mekanizma önemlidir?
- A) Tüm yatırımların otomatik artması
- B) Bütün tasarrufların bütçe gelirine yazılması
- C) Yüksek faiz kaynaklı dışlama etkisi
- D) Ücretlerin daima sabit kalması
- E) Mali çarpanın her koşulda sonsuz olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Faiz artışının yatırımı baskılaması mali genişlemenin net üretim etkisini sınırlayabilir.