İşletme KDV hariç 80.000 TLlik makineyi vadeli alıp kullanıma hazır hâlde teslim almıştır. Temel kayıt hangisidir?
- A) 253 Tesis, Makine ve Cihazlar borç / 320 Satıcılar alacak
- B) 320 Satıcılar borç / 253 Tesis, Makine ve Cihazlar alacak
- C) 153 Ticari Mallar borç / 600 Satışlar alacak
- D) 257 Birikmiş Amortismanlar borç / 320 Satıcılar alacak
- E) 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar borç / 600 Satışlar alacak
Doğru cevap: A
Çözüm: Kullanıma hazır makinenin maliyeti 253te borç, satıcıya vadeli ödeme yükümlülüğü 320de alacak olarak kaydedilir.
İşletme faaliyetinde kullanmak için KDV hariç 12.000 TLlik ofis demirbaşını bankadan peşin ödemiştir. Hangi kayıt uygundur?
- A) 102 Bankalar borç / 255 Demirbaşlar alacak
- B) 255 Demirbaşlar borç / 102 Bankalar alacak
- C) 153 Ticari Mallar borç / 600 Satışlar alacak
- D) 770 Genel Yönetim Giderleri borç / 257 Birikmiş Amortismanlar alacak
- E) 259 Verilen Avanslar borç / 320 Satıcılar alacak
Doğru cevap: B
Çözüm: Aktifleştirme koşulunu sağlayan demirbaş 255te artar; bankadan yapılan ödeme 102yi azaltır.
Araç kiralama işletmesi uzun süreli kiralama faaliyetinde kullanacağı aracı satın almıştır. Klasik plandaki temel varlık hesabı hangisidir?
- A) 153 Ticari Mallar
- B) 159 Verilen Sipariş Avansları
- C) 254 Taşıtlar
- D) 260 Haklar
- E) 268 Birikmiş Amortismanlar (-)
Doğru cevap: C
Çözüm: Araç işletmede hizmet üretmek için tutulduğunda taşıt niteliğindedir; doğrudan yeniden satış amacı bulunmaz.
İşletme henüz teslim almadığı makine için banka hesabından 15.000 TL avans göndermiştir. Temel kayıt hangisidir?
- A) 253 Tesis, Makine ve Cihazlar borç / 600 Satışlar alacak
- B) 102 Bankalar borç / 259 Verilen Avanslar alacak
- C) 257 Birikmiş Amortismanlar borç / 320 Satıcılar alacak
- D) 259 Verilen Avanslar borç / 102 Bankalar alacak
- E) 159 Verilen Sipariş Avansları borç / 600 Satışlar alacak
Doğru cevap: D
Çözüm: Maddi duran varlık alımına verilen avans 259da borç; banka mevcudundaki azalma 102de alacak olarak izlenir.
100.000 TLlik makine kullanıma hazır olarak teslim alınmıştır. Önceden verilen 25.000 TLlik avans mahsup edilip kalanı vadeli bırakılmıştır. Kayıt hangisidir?
- A) 253 borç 75.000 / 259 alacak 100.000 / 320 borç 25.000
- B) 259 borç 100.000 / 253 alacak 25.000 / 320 alacak 75.000
- C) 320 borç 100.000 / 253 alacak 100.000
- D) 257 alacak 100.000 / 253 borç 100.000
- E) 253 borç 100.000 / 259 alacak 25.000 / 320 alacak 75.000
Doğru cevap: E
Çözüm: Makinenin tam maliyeti 253te izlenir; 259 avansı kapatılır ve kalan 75000 TL 320ye ticari borç olur.
Bir üretim hattının tamamlanmamış yatırım maliyeti 258 hesabında birikmektedir. Hat tamamlanıp kullanıma hazır olunca temel aktarım hangisidir?
- A) 253 Tesis, Makine ve Cihazlar borç / 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar alacak
- B) 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar borç / 253 Tesis, Makine ve Cihazlar alacak
- C) 257 Birikmiş Amortismanlar borç / 253 Tesis, Makine ve Cihazlar alacak
- D) 600 Satışlar borç / 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar alacak
- E) 153 Ticari Mallar borç / 257 Birikmiş Amortismanlar alacak
Doğru cevap: A
Çözüm: Yatırım tamamlandığında 258de toplanan uygun maliyet, niteliğine göre ilgili kullanım varlığı hesabına aktarılır.
Yönetim bölümündeki makine için yıllık 9.000 TL amortisman ayrılmıştır. Klasik hesap planında gider ve karşılık kaydı hangisidir?
- A) 257 Birikmiş Amortismanlar borç / 770 Genel Yönetim Giderleri alacak
- B) 770 Genel Yönetim Giderleri borç / 257 Birikmiş Amortismanlar alacak
- C) 253 Tesis, Makine ve Cihazlar borç / 770 Genel Yönetim Giderleri alacak
- D) 102 Bankalar borç / 257 Birikmiş Amortismanlar alacak
- E) 268 Birikmiş Amortismanlar borç / 320 Satıcılar alacak
Doğru cevap: B
Çözüm: Yönetimde kullanılan varlığın amortismanı 770de gider oluşturur; 257 hesapta birikir. Faaliyet alanına göre gider hesabı değişebilir.
Yönetimde kullanılan sonlu yararlı ömürlü bir lisansın dönemsel itfası için hangi karşılık hesabı alacaklandırılır?
- A) 257 Birikmiş Amortismanlar (-)
- B) 260 Haklar
- C) 268 Birikmiş Amortismanlar (-)
- D) 259 Verilen Avanslar
- E) 320 Satıcılar
Doğru cevap: C
Çözüm: 26 grubundaki maddi olmayan varlığın birikmiş itfası 268de gösterilir; 257 maddi duran varlıklar içindir.
100.000 TL maliyetli, kalıntı değeri sıfır ve yararlı ömrü beş yıl olan makinenin yıllık doğrusal amortismanı kaç TLdir?
- A) 5.000 TL
- B) 10.000 TL
- C) 25.000 TL
- D) 20.000 TL
- E) 50.000 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğrusal yöntemde yıllık amortisman=(100000−0)/5=20000 TLdir; varlık tüm yıl kullanıma hazır varsayılır.
Maliyeti 120.000 TL, kalıntı değeri 20.000 TL ve yararlı ömrü beş yıl olan varlığın yıllık doğrusal amortismanı kaç TLdir?
- A) 24.000 TL
- B) 4.000 TL
- C) 30.000 TL
- D) 100.000 TL
- E) 20.000 TL
Doğru cevap: E
Çözüm: Amortismana tabi tutar=120000−20000=100000 TL; beş yıla eşit dağıtıldığında yıllık 20000 TL olur.
Kalıntı değeri bulunmayan ve beş yılda eşit tutarla amorti edilen varlığın yıllık doğrusal amortisman oranı nedir?
- A) %20
- B) %5
- C) %10
- D) %25
- E) %50
Doğru cevap: A
Çözüm: Beş yıllık eşit amortisman oranı 1/5=%20dir; hesaplamada yöntemin ve kalıntı değerinin varsayıldığına dikkat edilir.
Maddi duran varlığın amortisman gideri faaliyetle ilgili doğru hesaba borç yazılıyorsa 257 hesabı hangi tarafta çalışır?
- A) Borç tarafında artar
- B) Alacak tarafında artar
- C) Sadece nazım hesap olarak izlenir
- D) Satış hasılatıyla otomatik kapanır
- E) Her amortisman kaydında bakiye vermez
Doğru cevap: B
Çözüm: 257 Birikmiş Amortismanlar düzenleyici hesap olduğundan amortisman ayrılırken alacak tarafına kaydedilir.
KDV ve diğer unsurlar hariç makinenin brüt maliyeti 90.000 TL, birikmiş amortismanı 30.000 TL ise net defter değeri kaç TLdir?
- A) 120.000 TL
- B) 90.000 TL
- C) 60.000 TL
- D) 30.000 TL
- E) 45.000 TL
Doğru cevap: C
Çözüm: Net defter değeri=90000−30000=60000 TLdir; ilave değer düşüklüğü olmadığı varsayılmıştır.
Net defter değeri 60.000 TL olan varlık 70.000 TLye satılmıştır. Vergi ve ek satış maliyeti yoksa muhasebe kârı kaç TLdir?
- A) 60.000 TL
- B) 70.000 TL
- C) 130.000 TL
- D) 10.000 TL
- E) 20.000 TL
Doğru cevap: D
Çözüm: Satış bedeli 70000−net defter değeri 60000=10000 TL elden çıkarma kazancı doğurur.
Amortismana tabi tutarı 90.000 TL ve beklenen üretimi 30.000 adet olan makine yıl içinde 4.000 adet üretmiştir. Üretim miktarı yöntemiyle amortisman kaç TLdir?
- A) 3.000 TL
- B) 9.000 TL
- C) 30.000 TL
- D) 4.000 TL
- E) 12.000 TL
Doğru cevap: E
Çözüm: Birim başına amortisman 90000/30000=3 TL; 4000 adetlik gerçekleşen üretim için 12000 TL ayrılır.
Maliyeti 100.000 TL olan varlıkta muhasebe politikası gereği ilk yıl %40 azalan bakiyeler oranı uygulanırsa tutar kaç TLdir?
- A) 40.000 TL
- B) 20.000 TL
- C) 60.000 TL
- D) 10.000 TL
- E) 25.000 TL
Doğru cevap: A
Çözüm: Verilen varsayıma göre ilk yıl amortisman=100000×%40=40000 TLdir; vergi mevzuatındaki koşullar bu sorudan ayrıdır.
Önceki yıl %40 oranıyla 40.000 TL amortisman ayrılan 100.000 TLlik varlığın ikinci yıl azalan bakiyeler amortismanı kaç TLdir?
- A) 40.000 TL
- B) 24.000 TL
- C) 16.000 TL
- D) 60.000 TL
- E) 20.000 TL
Doğru cevap: B
Çözüm: İlk yıl sonrası 60000 TL kalan tutara %40 uygulanır: 60000×0,40=24000 TL.
Aktifleştirilen lisansın maliyeti 60.000 TL, kalıntı değeri sıfır ve sonlu yararlı ömrü beş yıl ise yıllık doğrusal itfa kaç TLdir?
- A) 5.000 TL
- B) 10.000 TL
- C) 12.000 TL
- D) 15.000 TL
- E) 30.000 TL
Doğru cevap: C
Çözüm: Sonlu yararlı ömürlü hakkın maliyeti beş yıla eşit dağıtılır; yıllık itfa 60000/5=12000 TL olur.
TMS 38 kapsamında sınırsız yararlı ömürlü olduğu değerlendirilen bir maddi olmayan duran varlığın izleyen dönem muhasebesi için hangi ifade doğrudur?
- A) Her durumda beş yılda eşit tutarla itfa edilir
- B) Alındığı anda tamamen gider yazılması zorunludur
- C) Değer düşüklüğü hiçbir şekilde söz konusu değildir
- D) İtfa edilmez; gerektiği şekilde değer düşüklüğü testine tabi tutulur
- E) Kalıntı değerine bakılmaksızın yalnız nakit tahsilatı izlenir
Doğru cevap: D
Çözüm: TMS 38e göre sınırsız yararlı ömürlü maddi olmayan varlık itfa edilmez; değer düşüklüğü esasları uygulanır ve ömür değerlendirmesi gözden geçirilir.
Bir varlık kurulumu tamamlanıp işletme yönetiminin amaçladığı biçimde çalışabilecek duruma gelmiştir. TMS 16ya göre amortismanın başlangıcı nedir?
- A) İlk nakit satışının yapıldığı tarih
- B) Varlık için banka borcunun tamamen ödendiği tarih
- C) Bir sonraki takvim yılının zorunlu ilk günü
- D) Varlığın ilk kez bakım gördüğü tarih
- E) Varlığın kullanıma hazır olduğu tarih
Doğru cevap: E
Çözüm: Amortisman, TMS 16ya göre varlık yönetimin amaçladığı biçimde kullanılabilecek durumda olduğunda başlar; fiilî üretim zorunlu değildir.