Hükümetlerarası İklim Değişikliği Panelinin (IPCC) temel işlevi hangisidir?
- A) Devletlerin karbon vergisini tek başına tahsil etmek
- B) Bütün ülkeler için bağlayıcı emisyon kotası koymak
- C) Silahlı çatışmalarda barışı koruma gücü yönetmek
- D) İklim bilimine ilişkin araştırmaları değerlendirip bilimsel raporlar hazırlamak
- E) Uluslararası iklim mahkemesi olarak hüküm vermek
Doğru cevap: D
Çözüm: IPCC bilimsel değerlendirme kuruluşudur; antlaşma müzakerecisi ya da küresel yaptırım organı değildir.
Tarafların belirli uyuşmazlığı seçtikleri hakem veya hakem kuruluna götürerek bağlayıcı karar aldırması hangi yöntemdir?
- A) Protokol nezaketi
- B) Şahsi diplomatik bağışıklık
- C) Genel Kurul tavsiyesi
- D) Sadece dostça girişim
- E) Uluslararası tahkim (arbitration)
Doğru cevap: E
Çözüm: Tahkim, tarafların rızasına dayanan ve yetkilendirilen hakem kurulunun hukukî karar verdiği uyuşmazlık çözüm yoludur.
1945 Yalta Konferansı’nda bir araya gelen üç müttefik lider hangileridir?
- A) Truman, Attlee ve De Gaulle
- B) Wilson, Clemenceau ve Lloyd George
- C) Bismarck, Metternich ve Cavour
- D) Hitler, Mussolini ve Hirohito
- E) Roosevelt, Churchill ve Stalin
Doğru cevap: E
Çözüm: Yalta’da Şubat 1945’te ABD, Birleşik Krallık ve Sovyetler Birliği liderleri savaş sonrası düzeni görüştü.
İki büyük gücün sistemi ağırlıklı biçimde belirlediği güç dağılımı hangisidir?
- A) Tek kutupluluk
- B) Çok kutupluluk
- C) Mutlak bağımlılık
- D) İki kutupluluk
- E) Uluslararası toplum
Doğru cevap: D
Çözüm: İki kutuplulukta iki baskın büyük güç bulunur; tek kutuplu sistemde bir, çok kutupluda birkaç büyük güç vardır.
Jus cogens kavramı neyi ifade eder?
- A) Her devletin iç yönetmeliğini
- B) Tavsiye niteliğindeki bütün toplantı notlarını
- C) Aksine sapmaya izin verilmeyen emredici genel uluslararası hukuk normlarını
- D) Geçici diplomatik teamülleri
- E) Yalnız özel hukuk sözleşmelerini
Doğru cevap: C
Çözüm: Jus cogens normları uluslararası toplumun devletler bütünü tarafından sapmaya izin verilmeyen normlar olarak kabul edilen üst nitelikli kurallardır.
UNESCO öncelikle hangi alanlarda uluslararası işbirliğini destekler?
- A) Kolektif askerî savunma
- B) Döviz kuru müdahaleleri
- C) Bağlayıcı ticaret uyuşmazlığı cezaları
- D) Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi veto oylamaları
- E) Eğitim, bilim ve kültür
Doğru cevap: E
Çözüm: UNESCO eğitim, bilim ve kültür alanındaki BM uzmanlık kuruluşudur.
1962’de ABD ile Sovyetler Birliği’ni nükleer çatışma eşiğine getiren olay hangisidir?
- A) Süveyş Krizi
- B) Küba Füze Krizi
- C) Prag Baharı
- D) Berlin Kongresi
- E) Tahran Konferansı
Doğru cevap: B
Çözüm: Küba Füze Krizi Ekim 1962’de Sovyet nükleer füzelerinin Küba’ya yerleştirilmesi sorunuyla yaşandı.
1964 Johnson Mektubu hangi Türkiye dış politikası sorunuyla ilişkilidir?
- A) Musul sınır meselesi
- B) Hatay’ın katılması
- C) Kıbrıs meselesi
- D) Montrö’nün imzalanması
- E) Karadeniz Ekonomik İşbirliğinin kuruluşu
Doğru cevap: C
Çözüm: ABD Başkanı Lyndon B. Johnson’ın 1964 tarihli mektubu Kıbrıs krizi ve Türkiye-ABD güvenlik ilişkileriyle ilgilidir.
Feminist uluslararası ilişkiler kuramları öncelikle hangi boyutu görünür kılar?
- A) Yalnız harita yapım tekniklerini
- B) Sadece gümrük tarifelerini
- C) İki kutupluluğun matematik hesabını
- D) Toplumsal cinsiyet ve güç ilişkilerini
- E) Nükleer silahların teknik tasarımını
Doğru cevap: D
Çözüm: Feminist kuramlar toplumsal cinsiyetin güvenlik, savaş, diplomasi ve emek ilişkilerini nasıl etkilediğini sorgular.
1947 Truman Doktrini ilk açıklandığında destek hedefi olarak hangi iki ülke öne çıkmıştır?
- A) Fransa ve Almanya
- B) Çin ve Japonya
- C) İspanya ve Portekiz
- D) Türkiye ve Yunanistan
- E) Brezilya ve Arjantin
Doğru cevap: D
Çözüm: Truman’ın 12 Mart 1947 konuşması Türkiye ve Yunanistan’a destek önerisini Soğuk Savaş stratejisinin parçası olarak sundu.
Birleşmiş Milletler iklim müzakerelerinde COP kısaltması neyi ifade eder?
- A) Uluslararası Ceza Mahkemesi
- B) Dünya Sağlık Asamblesi
- C) Taraflar Konferansı
- D) Ekonomik ve Sosyal Konsey
- E) Uluslararası Denizcilik Örgütü
Doğru cevap: C
Çözüm: COP, ilgili sözleşmenin taraflarını bir araya getiren Taraflar Konferansıdır; iklim bağlamında UNFCCC müzakereleriyle ilişkilidir.
Bir devletin başka devlete göndereceği büyükelçi için önceden aldığı kabul onayına ne denir?
- A) İhtirazî kayıt
- B) Agrément
- C) Hakem kararı
- D) Diplomatik nota teatisinin sona ermesi
- E) Uluslararası çekince
Doğru cevap: B
Çözüm: Agrément, gönderen devletin misyon şefi için kabul eden devletten ön onay almasıdır.
1814–1815 Viyana Kongresi’nin temel diplomatik hedefi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Napolyon Savaşları sonrası Avrupa’da güç dengesini ve hanedan meşruiyetini yeniden kurmak
- B) Avrupa Birliği’nin ortak para birimini kabul etmek
- C) Milletler Cemiyetinin yaptırım sistemini işletmek
- D) Almanya ile İtalya’yı tek devlet olarak birleştirmek
- E) Birinci Dünya Savaşı sonrasında Almanya’ya barış koşulları koymak
Doğru cevap: A
Çözüm: Viyana Kongresi, Napolyon sonrasında güç dengesi ve meşruiyet ilkeleri çerçevesinde Avrupa düzenini yeniden kurmayı amaçladı.
Türkiye Milletler Cemiyetine hangi yılda katılmıştır?
- A) 1923
- B) 1926
- C) 1932
- D) 1939
- E) 1945
Doğru cevap: C
Çözüm: Türkiye 1932 yılında Milletler Cemiyetine katıldı; BM üyeliği ise 1945 ile bağlantılıdır.
Avrupa Konseyinin temel çalışma alanlarından biri hangisidir?
- A) Avro banknotlarının basım takvimi
- B) NATO askerî harekâtlarının komutası
- C) IMF kredi faizlerinin belirlenmesi
- D) İnsan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğü
- E) Dünya ticaret tarifelerinin tek elden uygulanması
Doğru cevap: D
Çözüm: Avrupa Konseyi, Avrupa Birliğinden ayrı bir örgüttür; insan hakları ve hukuk devleti alanlarında çalışır.
Uluslararası örf ve âdet hukukunun iki temel unsuru hangileridir?
- A) Yalnız imza töreni ve diplomatik davet
- B) Devlet bütçesi ve merkez bankası kararı
- C) Genel devlet uygulaması ve hukuken gerekli olduğuna ilişkin kanaat
- D) Mahkeme binası ve tercüman sayısı
- E) Kültürel benzerlik ve coğrafi yakınlık
Doğru cevap: C
Çözüm: Örf ve âdet kuralında maddi unsur genel uygulama, manevi unsur ise opinio juris olarak anılır.
Bir devletin kültürü, değerleri ve dış politikasının çekiciliğiyle etki üretmesi hangi güç türüdür?
- A) Yalnız askerî zorlama
- B) Doğrudan ilhak
- C) Sınır kapatmaya dayalı ambargo
- D) Yumuşak güç
- E) Mutlak güç dengesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Joseph Nye ile ilişkilendirilen yumuşak güç başkalarının tercihlerini çekicilik ve ikna yoluyla etkilemeyi anlatır.
Dünya Ticaret Örgütü hangi yılda faaliyete geçmiştir?
- A) 1919
- B) 1995
- C) 1945
- D) 1961
- E) 2002
Doğru cevap: B
Çözüm: Dünya Ticaret Örgütü 1 Ocak 1995 tarihinde çok taraflı ticaret sisteminin kurumsal çerçevesi olarak başladı.
Sıcak hava dalgalarına karşı kentte gölgelik alanlar ve erken uyarı sistemi kurmak hangi iklim politikasıdır?
- A) Sera gazı salımını doğrudan sıfırlama garantisi
- B) Uyum (adaptasyon)
- C) Silahlı caydırıcılık
- D) Gümrük birliğine katılma
- E) Karşılıklılık ilkesinin kaldırılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Uyum politikası iklim etkilerine karşı kırılganlığı ve zararları azaltır; bu önlemler tek başına emisyon azaltımı değildir.
Türkiye ile Avrupa Birliği katılım müzakereleri hangi yılda başlamıştır?
- A) 1963
- B) 1973
- C) 2005
- D) 1987
- E) 1996
Doğru cevap: C
Çözüm: Türkiye ile AB arasındaki katılım müzakereleri 3 Ekim 2005 tarihinde başladı; adaylık 1999’da kabul edilmişti.