Rusya’nın Birinci Dünya Savaşı’ndan çekilmesiyle ilişkilendirilen 1918 tarihli antlaşma hangisidir?
- A) Versay Antlaşması
- B) Lozan Antlaşması
- C) Locarno Antlaşmaları
- D) Brest-Litovsk Antlaşması
- E) Kellogg-Briand Paktı
Doğru cevap: D
Çözüm: Sovyet Rusya ile İttifak Devletleri arasındaki Brest-Litovsk Antlaşması Mart 1918’de imzalandı.
Uluslararası Adalet Divanı kararları 38. madde sistematiğinde genellikle nasıl nitelenir?
- A) Hukuk kurallarının belirlenmesinde yardımcı araç
- B) Bütün devletlere doğrudan uygulanan anayasa
- C) Antlaşmaların yerini alan tek kaynak
- D) Her durumda yeni kanun yapan işlem
- E) Devlet uygulamasını gereksiz kılan kaynak
Doğru cevap: A
Çözüm: Mahkeme kararları ve uzman öğreti hukukun tespitinde yardımcı araçlardır; mahkeme kararları genel bağlayıcı emsal kuralı oluşturmaz.
Almanya’nın yeniden birleştiği yıl hangisidir?
- A) 1949
- B) 1955
- C) 1980
- D) 1990
- E) 2004
Doğru cevap: D
Çözüm: 3 Ekim 1990’da Alman yeniden birleşmesi gerçekleşti; bu olay 1989 duvarın açılmasıyla aynı tarih değildir.
Üçüncü bir tarafın çatışan devletleri görüşmeye başlatması, fakat çözüm önerisini zorunlu olarak üstlenmemesi hangi yöntemdir?
- A) Meşru müdafaa
- B) Tek taraflı ilhak
- C) Dostça girişim (good offices)
- D) Yargısal ceza yaptırımı
- E) Diplomatik personel dokunulmazlığı
Doğru cevap: C
Çözüm: Dostça girişimde üçüncü taraf görüşme imkânı sağlar; esas çözüm görüşmesini taraflar yapar.
Uluslararası uyuşmazlığın tarafların doğrudan görüşmesiyle çözülmeye çalışılması nedir?
- A) Tanınmamış zorlayıcı işgal
- B) Görüşme (negotiation)
- C) Uluslararası casusluk
- D) Antlaşmanın kayıt dışı bırakılması
- E) Konsolosluk bağışıklığı
Doğru cevap: B
Çözüm: Görüşme, tarafların doğrudan karşılıklı müzakere ederek uzlaşma aradığı barışçı çözüm yöntemidir.
BM Şartı 103. madde hangi konuya ilişkindir?
- A) Devletlerin para birimlerini eşitleme
- B) Mahkeme duruşmalarını yayından kaldırma
- C) Diplomatik pasaportların tasarımı
- D) Şart yükümlülükleri ile diğer antlaşma yükümlülüklerinin çatışmasında öncelik
- E) Sınır vergilerinin tek oranda belirlenmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: BM Şartı uyarınca doğan yükümlülükler diğer uluslararası antlaşma yükümlülükleriyle çatışırsa 103. madde uyarınca öncelik kazanır.
1848 Devrimleri Avrupa siyasetinde özellikle hangi akımlarla bağlantılıdır?
- A) Yalnız uzay yarışı ve nükleer caydırıcılık
- B) Atlantik ittifakının askerî komuta düzeni
- C) Avrupa ortak pazarının kuruluşu
- D) Liberalizm, anayasal talepler ve milliyetçilik
- E) Soğuk Savaş blokları arasında yumuşama
Doğru cevap: D
Çözüm: 1848 dalgasında anayasal yönetim, özgürlük ve ulusal birlik talepleri birçok Avrupa ülkesinde belirginleşti.
Küresel yönetişim kavramı en doğru biçimde nasıl tanımlanır?
- A) Devletlerin ve diğer aktörlerin sınır aşan sorunları ortak kurallar ve kurumlar yoluyla yönetme çabası
- B) Bütün devletleri ortadan kaldıran tek bir dünya hükümeti
- C) Yalnızca devletlerin iç hukukuna ilişkin idari yapılanma
- D) Sadece askerî ittifaklar arasında kurulan gizli hiyerarşi
- E) Uluslararası hukuk ve örgütlerin tamamen sona ermesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Küresel yönetişim, tek bir dünya devleti gerektirmeden farklı aktörlerin ortak sorunlara kurallar ve işbirliğiyle yanıt vermesidir.
Türk Devletleri Teşkilatının önceki adı olan Türk Konseyinin kurucu anlaşması hangisidir?
- A) 1937 Sadabat Paktı
- B) 1963 Ankara Anlaşması
- C) 1991 Asunción Antlaşması
- D) 1995 Gümrük Birliği Kararı
- E) 2009 Nahçıvan Anlaşması
Doğru cevap: E
Çözüm: 2009 Nahçıvan Anlaşması Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyini kurdu; kuruluş 2021’de Türk Devletleri Teşkilatı adını aldı.
Marksist uluslararası ilişkiler yaklaşımlarında en çok hangi alan vurgulanır?
- A) Yalnız diplomatların kıdemi
- B) Sadece askerî ittifakların sayısı
- C) Kapitalist üretim ilişkileri ve sınıfsal-ekonomik eşitsizlikler
- D) Devlet bayraklarının renkleri
- E) Uluslararası kurumların protokol kuralları
Doğru cevap: C
Çözüm: Marksist yaklaşımlar kapitalizm, üretim yapıları ve sınıf ilişkilerinin uluslararası siyaset üzerindeki etkisini inceler.
1968’de Çekoslovakya’daki reform girişimini ifade eden tarihsel terim hangisidir?
- A) Glasnost
- B) Perestroyka
- C) Prag Baharı
- D) Berlin Hava Köprüsü
- E) Marshall Planı
Doğru cevap: C
Çözüm: Prag Baharı Çekoslovakya’daki reform hareketidir; Varşova Paktı kuvvetlerince Ağustos 1968’de bastırıldı.
Dünya Bankasının temel çalışma alanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) NATO askerî savunma planları
- B) Avrupa Birliği seçimlerinin yönetimi
- C) Kalkınma ve yoksulluğun azaltılmasına yönelik finansman
- D) Uluslararası ceza yargılamalarının yürütülmesi
- E) Dünyadaki bütün merkez bankalarına tek para basılması
Doğru cevap: C
Çözüm: Dünya Bankası grubu kalkınma programları, altyapı ve yoksulluğun azaltılması gibi alanlarda çalışır.
İtalya’nın siyasi birliğinin 1861’de krallık olarak kurulmasında öne çıkan devlet hangisidir?
- A) Piyemonte-Sardinya Krallığı
- B) Prusya Krallığı
- C) Avusturya İmparatorluğu
- D) Rus Çarlığı
- E) Belçika Krallığı
Doğru cevap: A
Çözüm: Piyemonte-Sardinya yönetimi, Cavour’un diplomasisi ve ulusal hareketlerle İtalyan birliğinin çekirdeğini oluşturdu.
BM sisteminde devletler arasındaki hukukî uyuşmazlıkları ele alan temel yargı organı hangisidir?
- A) Uluslararası Adalet Divanı
- B) Avrupa Parlamentosu
- C) Uluslararası Para Fonu
- D) NATO Askerî Komitesi
- E) Avrupa Komisyonu
Doğru cevap: A
Çözüm: Uluslararası Adalet Divanı, devletler arası uyuşmazlıklarla yetkisi dahilinde ilgilenen BM ana organıdır.
Antlaşma metninin oluşturulması için tarafların görüşme yürütmesi hangi aşamadır?
- A) Müzakere
- B) Fesih bildirimi
- C) Diplomatik sınır dışı etme
- D) Yargı kararıyla infaz
- E) Zorlayıcı misilleme
Doğru cevap: A
Çözüm: Müzakere antlaşma sürecinde metnin kapsamı ve koşulları üzerinde tarafların görüşmesi aşamasıdır.
BM Şartı 2/4 maddesinin ana düzenlemesi nedir?
- A) Devletler arası her ticaretin yasaklanması
- B) Yalnız diplomatik görüşmenin zorunlu kılınması
- C) Bütün sınırların açık tutulması
- D) Devletlerin kuvvet kullanma veya kuvvet kullanma tehdidinden kaçınması
- E) Uluslararası mahkemelerin kaldırılması
Doğru cevap: D
Çözüm: BM Şartı 2/4, uluslararası ilişkilerde Şart amaçlarıyla bağdaşmayan kuvvet tehdidini ve kullanımını yasaklar.
Türkiye’nin NATO’ya üye olduğu yıl hangisidir?
- A) 1945
- B) 1947
- C) 1949
- D) 1960
- E) 1952
Doğru cevap: E
Çözüm: Türkiye, Yunanistan ile birlikte 18 Şubat 1952 tarihinde NATO üyesi olmuştur; NATO 1949’da kurulmuştur.
Uluslararası sağlık işbirliğinin merkezindeki uzmanlık kuruluşu hangisidir?
- A) Dünya Sağlık Örgütü (WHO/DSÖ)
- B) Dünya Meteoroloji Örgütü
- C) Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü
- D) Dünya Gümrük Örgütü
- E) Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi
Doğru cevap: A
Çözüm: DSÖ uluslararası halk sağlığı ve salgın hazırlığı işbirliğinde temel kurumsal aktördür.
Sovyetler Birliği’nin dağıldığı yıl hangisidir?
- A) 1968
- B) 1979
- C) 1985
- D) 2001
- E) 1991
Doğru cevap: E
Çözüm: SSCB 1991 sonunda dağıldı; Doğu Avrupa dönüşümleri ve Berlin Duvarının açılması daha önce yaşanmıştı.
Realist kuramda uluslararası siyasetin başlıca aktörü hangisidir?
- A) Yalnız birey tüketiciler
- B) Sadece özel üniversiteler
- C) Devlet
- D) Yalnız belediyeler
- E) Bütün ulusötesi şirketler birlikte
Doğru cevap: C
Çözüm: Realizm özellikle egemen devletleri ve güvenliklerini temel analiz birimi olarak merkeze alır.