Soğuk Savaş döneminin uluslararası sistemini tanımlayan temel güç yapısı hangisidir?
- A) ABD ve Sovyetler Birliği öncülüğündeki iki kutupluluk
- B) Tek bir imparatorluğun tüm dünyayı yönetmesi
- C) Avrupa devletlerinin tamamının siyasi birlik kurması
- D) Bütün ülkelerin ittifaksız ve çatışmasız olması
- E) Yalnız Birleşmiş Milletlerin askerî kararlar vermesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Soğuk Savaşta ABD ve Sovyetler Birliği süper güçler olarak karşıt blokların merkezindeydi; bu yapı iki kutupluluk olarak adlandırılır.
1946 tarihli Demir Perde konuşmasıyla özdeşleşen siyasi lider kimdir?
- A) Woodrow Wilson
- B) Winston Churchill
- C) Otto von Bismarck
- D) John F. Kennedy
- E) Mihail Gorbaçov
Doğru cevap: B
Çözüm: Churchill 1946 Fulton konuşmasında Avrupa’daki bölünmeyi Demir Perde ifadesiyle anlattı.
ABD’nin Soğuk Savaş başlarında komünizmin yayılmasını sınırlama stratejisi hangi kavramla açıklanır?
- A) Restorasyon
- B) Bağlantısızlık
- C) Çevreleme (containment)
- D) Nükleer silahsızlanmanın tamamlanması
- E) Sömürge imparatorluğu kurma
Doğru cevap: C
Çözüm: Çevreleme, Sovyet etkisinin genişlemesini sınırlamaya yönelik ABD stratejisidir.
1947 Truman Doktrini ilk açıklandığında destek hedefi olarak hangi iki ülke öne çıkmıştır?
- A) Fransa ve Almanya
- B) Çin ve Japonya
- C) İspanya ve Portekiz
- D) Türkiye ve Yunanistan
- E) Brezilya ve Arjantin
Doğru cevap: D
Çözüm: Truman’ın 12 Mart 1947 konuşması Türkiye ve Yunanistan’a destek önerisini Soğuk Savaş stratejisinin parçası olarak sundu.
1948 Marshall Planının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sovyetler Birliği’ni NATO’ya üye yapmak
- B) Varşova Paktı’nı askerî yönden güçlendirmek
- C) Berlin Duvarı’nı inşa etmek
- D) Kore Yarımadası’nda ateşkes imzalamak
- E) Avrupa’nın savaş sonrası ekonomik toparlanmasını desteklemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Marshall Planı Avrupa ekonomilerinin yeniden inşasına yönelik ABD destek programıdır; komünizmin yayılmasını önleme hedefiyle de bağlantılıdır.
1948–1949 Berlin Ablukasına Batılı devletlerin başlıca lojistik karşılığı hangisidir?
- A) Berlin Hava Köprüsü
- B) Normandiya Çıkarması
- C) Varşova Paktı kuruluşu
- D) Süveyş Kanalı’nın millîleştirilmesi
- E) Küba deniz ablukası
Doğru cevap: A
Çözüm: Sovyetlerin Batı Berlin’e kara erişimini kısıtlamasına karşı ABD ve müttefikleri hava yoluyla tedarik gerçekleştirdi.
NATO’nun kurulduğu yıl hangisidir?
- A) 1919
- B) 1949
- C) 1939
- D) 1955
- E) 1991
Doğru cevap: B
Çözüm: Kuzey Atlantik Antlaşması 4 Nisan 1949’da imzalanarak NATO’nun temelini oluşturdu.
Varşova Paktı hangi yılda kurulmuştur?
- A) 1945
- B) 1947
- C) 1955
- D) 1962
- E) 1989
Doğru cevap: C
Çözüm: Sovyetler Birliği ve Doğu Avrupa müttefikleri Varşova Paktını 1955’te kurdu.
1950–1953 arasında yaşanan ve ateşkesle sona eren savaş hangisidir?
- A) Kırım Savaşı
- B) İspanya İç Savaşı
- C) Birinci Körfez Savaşı
- D) Kore Savaşı
- E) Falkland Savaşı
Doğru cevap: D
Çözüm: Kore Savaşı 1950’de başladı, 1953 ateşkesiyle çatışmalar durdu; kapsamlı barış antlaşması yapılmadı.
1955 Bandung Konferansı hangi siyasal eğilimle ilişkilendirilir?
- A) Avrupa’da mutlak monarşilerin restorasyonu
- B) NATO’nun ilk kuruluş toplantısı
- C) ABD-Sovyet SALT görüşmelerinin başlaması
- D) Almanya’nın yeniden birleşmesinin ilanı
- E) Asya-Afrika dayanışması ve sömürgecilik karşıtlığı
Doğru cevap: E
Çözüm: Bandung Konferansı Asya ve Afrika ülkelerinin bağımsızlık ve işbirliği gündemini güçlendirdi; Bağlantısızlar Hareketi için zemin hazırladı.
1961’de Doğu ve Batı Berlin arasındaki geçişi büyük ölçüde engellemek için inşa edilen yapı hangisidir?
- A) Berlin Duvarı
- B) Maginot Hattı
- C) Hadrian Duvarı
- D) Süveyş Kanalı
- E) Kore Ateşkes Bölgesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Berlin Duvarı, 1961’de Doğu Alman yönetimi tarafından inşa edilerek kentin bölünmesini sembolleştirdi.
1962’de ABD ile Sovyetler Birliği’ni nükleer çatışma eşiğine getiren olay hangisidir?
- A) Süveyş Krizi
- B) Küba Füze Krizi
- C) Prag Baharı
- D) Berlin Kongresi
- E) Tahran Konferansı
Doğru cevap: B
Çözüm: Küba Füze Krizi Ekim 1962’de Sovyet nükleer füzelerinin Küba’ya yerleştirilmesi sorunuyla yaşandı.
1968’de Çekoslovakya’daki reform girişimini ifade eden tarihsel terim hangisidir?
- A) Glasnost
- B) Perestroyka
- C) Prag Baharı
- D) Berlin Hava Köprüsü
- E) Marshall Planı
Doğru cevap: C
Çözüm: Prag Baharı Çekoslovakya’daki reform hareketidir; Varşova Paktı kuvvetlerince Ağustos 1968’de bastırıldı.
Soğuk Savaşta iki süper güç arasında ilişkilerin görece yumuşaması hangi kavramla adlandırılır?
- A) Blitzkrieg
- B) Anschluss
- C) Restorasyon
- D) Détente (yumuşama)
- E) Dekolonizasyon
Doğru cevap: D
Çözüm: Détente özellikle 1960’ların sonu ve 1970’lerde ABD-Sovyet ilişkilerindeki görece yumuşamayı ifade eder.
1972 SALT I süreci esas olarak hangi alana ilişkindir?
- A) Uluslararası ticaret tarifelerinin kaldırılması
- B) Sömürge ülkelerinin bağımsızlık ilanı
- C) Kore Savaşı ateşkesinin imzalanması
- D) İnsan hakları mahkemelerinin birleştirilmesi
- E) Stratejik nükleer silahların sınırlandırılması
Doğru cevap: E
Çözüm: SALT I ve aynı yılki ABM Antlaşması stratejik silah denetimine ilişkin önemli adımlardır.
1975 Helsinki Nihai Senedi hangi alanları birlikte ele almıştır?
- A) Avrupa güvenliği, işbirliği ve insan hakları
- B) İtalya’nın siyasi birliğinin sağlanması
- C) Kırım Savaşı barış hükümleri
- D) Birinci Dünya Savaşı tazminatları
- E) NATO üyeliğinin tüm devletlere zorunlu kılınması
Doğru cevap: A
Çözüm: Helsinki Nihai Senedi sınırlar, güvenlik, ekonomik işbirliği ve insan haklarına ilişkin ilkeler içerir.
Sovyet lider Gorbaçov’la ilişkilendirilen glasnost kavramı neyi ifade eder?
- A) Avrupa’da sömürge paylaşımı
- B) Açıklık ve kamusal tartışma alanını genişletme politikası
- C) Nükleer denizaltıların tümünü savaşta kullanma
- D) Yalnız askerî blok üyeliğini genişletme
- E) ABD’nin Marshall yardımlarını kesmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Glasnost açıklık ve kamusal ifade alanına ilişkin reform politikasıdır; perestroyka ise yeniden yapılanma anlamına gelir.
Berlin Duvarı’nın açılması ve yıkılması sürecinin dönüm noktası kabul edilen yıl hangisidir?
- A) 1955
- B) 1961
- C) 1989
- D) 1972
- E) 2001
Doğru cevap: C
Çözüm: 9 Kasım 1989 Berlin Duvarı’nın açılması Avrupa’da Soğuk Savaş düzeninin çözülmesini simgeledi.
Almanya’nın yeniden birleştiği yıl hangisidir?
- A) 1949
- B) 1955
- C) 1980
- D) 1990
- E) 2004
Doğru cevap: D
Çözüm: 3 Ekim 1990’da Alman yeniden birleşmesi gerçekleşti; bu olay 1989 duvarın açılmasıyla aynı tarih değildir.
Sovyetler Birliği’nin dağıldığı yıl hangisidir?
- A) 1968
- B) 1979
- C) 1985
- D) 2001
- E) 1991
Doğru cevap: E
Çözüm: SSCB 1991 sonunda dağıldı; Doğu Avrupa dönüşümleri ve Berlin Duvarının açılması daha önce yaşanmıştı.