İnşacı (konstrüktivist) yaklaşımın önde gelen düşünürlerinden biri kimdir?
- A) Kenneth Waltz
- B) John Mearsheimer
- C) Hans Morgenthau
- D) Immanuel Wallerstein
- E) Alexander Wendt
Doğru cevap: E
Çözüm: Wendt kimlik, normlar ve etkileşimin uluslararası sistemin anlamını biçimlendirmesini vurgular.
İnşacılığa göre devletlerin çıkarlarını anlamak için özellikle ne incelenmelidir?
- A) Kimlikler, normlar ve karşılıklı anlamlar
- B) Yalnız asker sayısı
- C) Sadece coğrafi yüzölçümü
- D) Yalnız altın rezervi
- E) Sadece parasal büyüme
Doğru cevap: A
Çözüm: İnşacılar çıkarların sabit verilmiş olmaktan çok sosyal ilişkiler ve kimliklerle biçimlendiğini inceler.
İngiliz Okulunun uluslararası toplum yaklaşımıyla ilişkili düşünür kimdir?
- A) Joseph Nye
- B) Hedley Bull
- C) John Mearsheimer
- D) Raúl Prebisch
- E) Cynthia Enloe
Doğru cevap: B
Çözüm: Hedley Bull egemen devletlerin ortak kurallar ve kurumlar üzerinden oluşturduğu uluslararası toplum fikrini geliştirmiştir.
Marksist uluslararası ilişkiler yaklaşımlarında en çok hangi alan vurgulanır?
- A) Yalnız diplomatların kıdemi
- B) Sadece askerî ittifakların sayısı
- C) Kapitalist üretim ilişkileri ve sınıfsal-ekonomik eşitsizlikler
- D) Devlet bayraklarının renkleri
- E) Uluslararası kurumların protokol kuralları
Doğru cevap: C
Çözüm: Marksist yaklaşımlar kapitalizm, üretim yapıları ve sınıf ilişkilerinin uluslararası siyaset üzerindeki etkisini inceler.
Feminist uluslararası ilişkiler kuramları öncelikle hangi boyutu görünür kılar?
- A) Yalnız harita yapım tekniklerini
- B) Sadece gümrük tarifelerini
- C) İki kutupluluğun matematik hesabını
- D) Toplumsal cinsiyet ve güç ilişkilerini
- E) Nükleer silahların teknik tasarımını
Doğru cevap: D
Çözüm: Feminist kuramlar toplumsal cinsiyetin güvenlik, savaş, diplomasi ve emek ilişkilerini nasıl etkilediğini sorgular.
Postkolonyal yaklaşımlar özellikle hangi konuyu sorgular?
- A) Yalnız askerî bütçelerin toplamını
- B) Sadece anayasa mahkemesi usullerini
- C) Devletlerin hiç tarihsel deneyimi olmadığını
- D) Gümrük birliği tarife cetvellerini
- E) Sömürgeciliğin kalıcı etkilerini ve Avrupa merkezci bilgi üretimini
Doğru cevap: E
Çözüm: Postkolonyal kuramlar sömürgecilik sonrası hiyerarşileri, temsili ve bilgi-güç ilişkilerini eleştirir.
Hedley Bull’un uluslararası düzen analizinde öne çıkan yaklaşım hangisidir?
- A) Dünya ekonomisinin yalnız çevre ülkelerden oluşması
- B) Güvenlik politikalarının yalnız toplumsal cinsiyete indirgenmesi
- C) Kültürel çekiciliğin her zaman askerin yerine geçmesi
- D) Egemen devletlerin ortak kurum ve kurallarla oluşturduğu uluslararası toplum
- E) Bütün normların sistemde hiçbir rolünün bulunmaması
Doğru cevap: D
Çözüm: İngiliz Okulu egemen devletlerin anarşi içinde de ortak kurallar ve kurumlar geliştirebildiğini inceler.
Dünya sistemleri kuramının merkez, yarı çevre ve çevre ayrımı hangi düşünürle ilişkilidir?
- A) Kenneth Waltz
- B) Robert Keohane
- C) Alexander Wendt
- D) Hedley Bull
- E) Immanuel Wallerstein
Doğru cevap: E
Çözüm: Wallerstein kapitalist dünya ekonomisinin tarihsel iş bölümü ve hiyerarşik konumlarını merkez–yarı çevre–çevre ayrımıyla açıklar.
Bağımlılık kuramlarının başlıca sorguladığı ilişki hangisidir?
- A) Merkez-çevre ekonomik bağlarının eşitsiz gelişmeyi yeniden üretebilmesi
- B) Bütün devletlerin gelirinin aynı olması
- C) Ekonominin her devlet için dış politikadan bağımsızlığı
- D) Yalnız uluslararası toplumun diplomatik protokolü
- E) Her kalkınma sorununun güvenlik ikilemiyle çözülmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Bağımlılık yaklaşımları eşitsiz ticaret ve yapısal bağımlılık ilişkilerini kalkınma sorununun merkezine koyar.
Robert Cox’un eleştirel kuramıyla ilişkili temel soru hangisidir?
- A) Devletlerin askerî tank sayısının tek yeterli değişken olması
- B) Mevcut dünya düzeninin hangi tarihsel güç ilişkilerince kurulduğu ve değiştirilebileceği
- C) Anarşinin bütün kültürlerde aynı anlamı taşıması
- D) Uluslararası kurumların her zaman tarafsız ve değişmez kalması
- E) Yalnız seçim takviminin belirlenmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Eleştirel kuram var olan kurum ve güç ilişkilerinin oluşumunu ve dönüştürülmesini sorgular.
Cynthia Enloe ile ilişkilendirilen feminist soru tarzı hangisidir?
- A) Yalnız askerî bütçe ile güç dağılımının hesaplanması
- B) Dünya sisteminde yarı çevrenin yalnız haritaya bakılarak seçilmesi
- C) Günlük emek ve toplumsal cinsiyet ilişkilerinin uluslararası siyasette nasıl görünmez kılındığı
- D) Devletlerin kimliklerinin daima aynı kaldığının ispatlanması
- E) Uluslararası rejimlerin her zaman tek dünya hükûmeti olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Feminist çalışmalar savaş, diplomasi, üretim ve bakım emeğinin toplumsal cinsiyet boyutunu analiz eder.
Postyapısalcı yaklaşımın uluslararası siyasete bakışında hangisi daha belirleyicidir?
- A) Yalnız doğal kaynakların miktarı
- B) Devletlerin yalnızca denge ittifakına yönelmesi
- C) Her normun tüm aktörlerce aynı anlaşılması
- D) Söylem ve temsil biçimlerinin kimlik ve güç ilişkilerini nasıl ürettiği
- E) Uluslararası örgütlerin askerî güçten tamamen bağımsız olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Postyapısalcılık dil, söylem, bilgi ve iktidar ilişkilerinin siyasal gerçekliği kurma biçimlerini sorgular.
Kopenhag Okulu bağlamında güvenlikleştirme (securitization) en iyi nasıl tanımlanır?
- A) Her uluslararası meselenin otomatik askerî çatışmaya dönüşmesi
- B) Yalnız gümrük vergilerinin eşitlenmesi
- C) Çevreyle ilgili bütün konuların siyaset dışına çıkarılması
- D) Bir devletin askerî ittifaktan mutlaka ayrılması
- E) Bir meselenin varoluşsal tehdit olarak sunulup olağanüstü tedbirlerin meşrulaştırılması süreci
Doğru cevap: E
Çözüm: Güvenlikleştirme yaklaşımı tehdidin siyasal söylem ve kabul süreçleriyle güvenlik alanına taşınmasını inceler.
Sömürge geçmişi olan bir ülkenin dış politikası yalnız eski imparatorluğun ürettiği kategorilerle anlatılıyor; yerel özne ve bilgi biçimleri dışlanıyor. Hangi yaklaşımın sorusu öne çıkar?
- A) Yalnız saldırgan realizm
- B) Sadece neorealist güç dağılımı
- C) Salt karşılıklı caydırıcılık
- D) Postkolonyal kuram
- E) Yalnız demokratik barış
Doğru cevap: D
Çözüm: Postkolonyal kuram bilgi ve temsilin sömürgecilik tarihiyle nasıl bağlantılı kurulduğunu eleştirir.
Bir hükûmet göçü varoluşsal tehdit olarak sunuyor ve normal siyasal usullerin dışına çıkan önlemlere destek sağlamaya çalışıyor. Kopenhag Okulu bu süreci nasıl adlandırır?
- A) Dengeleme
- B) Yumuşak güç kullanımı
- C) Dünya sisteminde yarı çevreye geçiş
- D) Demokratik barış
- E) Güvenlikleştirme
Doğru cevap: E
Çözüm: Güvenlikleştirme bir meselenin söylemsel olarak olağanüstü güvenlik tehdidine dönüştürülmesi ve kabul görmesi sürecidir.
Bir çalışma devletlerin askerî kapasitesini karşılaştıran ölçülebilir değişkenlerle nedensel açıklama kuruyor; diğeri güvenlik söyleminin anlamını yorumluyor. Hangi yöntem ayrımı söz konusudur?
- A) Pozitivist açıklama ile yorumlayıcı yaklaşım ayrımı
- B) İki kutuplulukla çok kutupluluğun aynı olması
- C) Sert güçle ekonomik büyümenin özdeşliği
- D) Demokratik barışla sömürgecilik arasında zorunlu eşitlik
- E) Güvenlik ikileminin yalnız hukuk metni olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Pozitivist yaklaşımlar sistematik gözlem ve nedensel açıklamayı; yorumlayıcı yaklaşımlar anlam ve sosyal bağlamı öne çıkarabilir.
Bir devlet, sinema, eğitim programları ve güvenilir kurumlarıyla başka toplumlarda çekicilik yaratarak tercihleri etkiliyor; zorlayıcı tehdit kullanmıyor. Bu hangi güç biçimidir?
- A) Sert güç kapsamında doğrudan zorlama
- B) Yumuşak güç
- C) Sadece askerî işgal
- D) Güçlüye katılma ittifakı
- E) Sınıfsal sömürü ilişkisi
Doğru cevap: B
Çözüm: Nye’ın yumuşak güç kavramı tehdit veya ödeme yerine cazibe ve ikna üzerinden etkilemeye odaklanır.
İki devlet, aynı ekonomik ortaklıktan yarar görmektedir. Biri toplam refahını, diğeri kazanç dağılımının rakibine yararını tartışmaktadır. Kavramsal ayrım hangisidir?
- A) Yumuşak güç ve toplumsal cinsiyet ayrımı
- B) Uluslararası toplum ve sömürge söylemi özdeşliği
- C) Mutlak kazanç ve göreli kazanç ayrımı
- D) Anarşi ve dünya hükümeti eşitliği
- E) Demokratik barış ve güvenlikleştirme aynılığı
Doğru cevap: C
Çözüm: Mutlak kazanç kendi yararının artışını, göreli kazanç diğer aktöre kıyasla elde edilen kazancı önemser.
Üç veya daha fazla büyük gücün sistemde belirgin güç merkezleri oluşturduğu düzen hangisidir?
- A) Tek kutupluluk
- B) İki kutupluluk
- C) Yalnız uluslararası toplum
- D) Çok kutupluluk
- E) Bağımlılığın sona ermesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Çok kutuplulukta birden fazla büyük güç merkezi bulunur; iki büyük güç baskınsa iki kutupluluk söz konusudur.
Bir analiz güvenlik meselesini yalnız devletlerin sınır savunmasına indirmiyor; bireylerin geçim, sağlık ve şiddetten korunma koşullarını da inceliyor. Bu hangi yaklaşımın kapsamına yakındır?
- A) Yalnız devlet merkezli geleneksel askerî güvenlik
- B) Sadece güç dengesi mekanizması
- C) Salt askerî ittifakların genişlemesi
- D) Yalnız uluslararası sistemin kutup sayısı
- E) İnsan güvenliği yaklaşımı
Doğru cevap: E
Çözüm: İnsan güvenliği bireylerin çok boyutlu güvende olmasını temel referans noktası yapar.