Uluslararası ilişkiler kuramlarının temel işlevi nedir?
- A) Devletlerin ve diğer aktörlerin davranışlarını kavramsal olarak açıklamak
- B) Yalnız devlet sınırlarını çizmek
- C) Her devletin gelecekteki kararını kesin olarak bildirmek
- D) Tüm uluslararası antlaşmaları otomatik yürürlükten kaldırmak
- E) Sadece diplomatik protokol sırasını belirlemek
Doğru cevap: A
Çözüm: Kuramlar olguları belli varsayımlar ve kavramlarla açıklayıp yorumlamaya yardım eder; mutlak tahmin garantisi vermez.
Uluslararası ilişkilerde anarşi kavramı en temel olarak neyi ifade eder?
- A) Bütün devletlerde iç savaş yaşanmasını
- B) Devletlerin üzerinde üstün ve merkezî bir dünya hükûmetinin bulunmamasını
- C) Devletlerin hukuk düzeni kuramamasını
- D) Hiçbir uluslararası örgütün var olmamasını
- E) Her dış politika kararının rastgele alınmasını
Doğru cevap: B
Çözüm: Uluslararası anarşi merkezî üstün otoritenin yokluğudur; zorunlu olarak sürekli kaos veya savaş anlamına gelmez.
Realist kuramda uluslararası siyasetin başlıca aktörü hangisidir?
- A) Yalnız birey tüketiciler
- B) Sadece özel üniversiteler
- C) Devlet
- D) Yalnız belediyeler
- E) Bütün ulusötesi şirketler birlikte
Doğru cevap: C
Çözüm: Realizm özellikle egemen devletleri ve güvenliklerini temel analiz birimi olarak merkeze alır.
Klasik realizmle sıkça ilişkilendirilen düşünür kimdir?
- A) Alexander Wendt
- B) Robert Keohane
- C) Cynthia Enloe
- D) Hans J. Morgenthau
- E) Immanuel Wallerstein
Doğru cevap: D
Çözüm: Morgenthau güç ve ulusal çıkar vurgusuyla klasik realizmin önemli temsilcisidir.
Yapısal realizm ya da neorealizmin önde gelen temsilcisi kimdir?
- A) Joseph Nye
- B) Hedley Bull
- C) Edward Said
- D) Robert Cox
- E) Kenneth Waltz
Doğru cevap: E
Çözüm: Kenneth Waltz uluslararası sistemin anarşik yapısı ve güç dağılımı üzerinden yapısal açıklama geliştirir.
Realizmin sık vurguladığı devlet önceliği hangisidir?
- A) Güvenlik ve hayatta kalma
- B) Bütün çatışmaların yerel referandumla çözümü
- C) Devletlerin dış politikadan tamamen vazgeçmesi
- D) Siyasi sınırların önemsiz hâle gelmesi
- E) Uluslararası kurumların tek dünya devleti olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Realist yaklaşımda belirsizlik koşullarında devletin güvenliği ve varlığını sürdürmesi merkezî önemdedir.
Bir devletin güçlenen başka devlete karşı ittifak kurarak karşı ağırlık oluşturması hangi kavramdır?
- A) Bağımlılık ilişkisini yok sayma
- B) Güç dengesi oluşturma (dengeleme)
- C) Normun içselleştirilmesi
- D) Eleştirel özgürleşme
- E) Postkolonyal temsil
Doğru cevap: B
Çözüm: Dengeleme güç birikiminin diğer devletlerce karşı güç veya ittifaklarla sınırlandırılmasıdır.
Bir ülkenin savunma silahlarını artırmasının komşusu tarafından tehdit görülüp karşı silahlanmayı tetiklemesi hangi kavramdır?
- A) Demokratik barış
- B) Karşılıklı ekonomik bağımlılık
- C) Güvenlik ikilemi
- D) Sosyal inşa
- E) Uluslararası toplum
Doğru cevap: C
Çözüm: Güvenlik ikileminde savunmacı tedbirler diğer tarafça tehdit algılanır ve iki tarafın güvenliğini azaltan yarış doğabilir.
İki büyük gücün sistemi ağırlıklı biçimde belirlediği güç dağılımı hangisidir?
- A) Tek kutupluluk
- B) Çok kutupluluk
- C) Mutlak bağımlılık
- D) İki kutupluluk
- E) Uluslararası toplum
Doğru cevap: D
Çözüm: İki kutuplulukta iki baskın büyük güç bulunur; tek kutuplu sistemde bir, çok kutupluda birkaç büyük güç vardır.
Liberal uluslararası ilişkiler yaklaşımının öne çıkardığı olasılık hangisidir?
- A) İş birliğinin bütün koşullarda imkânsız olması
- B) Yalnız askerî güç kullanımının meşru sayılması
- C) Devletlerin hiçbir toplumsal aktörden etkilenmemesi
- D) Bütün normların önemsiz kabul edilmesi
- E) Kurumlar, ticaret ve karşılıklı bağımlılıkla iş birliğinin gelişebilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Liberal yaklaşım kurumların, ekonomik bağların ve iç siyasi düzenlemelerin iş birliğini kolaylaştırabileceğini savunur.
Neoliberal kurumsalcılıkla en çok ilişkilendirilen düşünürlerden biri kimdir?
- A) Robert Keohane
- B) Hans Morgenthau
- C) Kenneth Waltz
- D) Antonio Gramsci
- E) Edward Said
Doğru cevap: A
Çözüm: Keohane anarşik ortamda uluslararası kurumların bilgi ve iş birliği üzerindeki etkilerini incelemiştir.
Demokratik barış düşüncesinin genel savı hangisidir?
- A) Demokrasilerin hiçbir devletle çatışmaması
- B) Yerleşik liberal demokrasilerin birbirleriyle savaşma ihtimalinin düşük olması
- C) Bütün savaşların yalnız monarşilerde yaşanması
- D) Demokrasilerin askerî kapasitesinin bulunmaması
- E) Seçim yapan her devletin tüm anlaşmazlıkları bitirmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Demokratik barış tezi özellikle liberal demokrasilerin birbirleri arasındaki savaş eğilimini açıklamaya çalışır.
Karmaşık karşılıklı bağımlılık yaklaşımı hangi isimlerle ilişkilendirilir?
- A) Morgenthau ve Waltz
- B) Wallerstein ve Frank
- C) Robert Keohane ve Joseph Nye
- D) Cox ve Gramsci
- E) Wendt ve Hedley Bull
Doğru cevap: C
Çözüm: Keohane ve Nye çoklu ilişkiler, gündem çeşitliliği ve karşılıklı bağımlılık üzerine çalışmıştır.
Bir devletin kültürü, değerleri ve dış politikasının çekiciliğiyle etki üretmesi hangi güç türüdür?
- A) Yalnız askerî zorlama
- B) Doğrudan ilhak
- C) Sınır kapatmaya dayalı ambargo
- D) Yumuşak güç
- E) Mutlak güç dengesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Joseph Nye ile ilişkilendirilen yumuşak güç başkalarının tercihlerini çekicilik ve ikna yoluyla etkilemeyi anlatır.
İnşacı (konstrüktivist) yaklaşımın önde gelen düşünürlerinden biri kimdir?
- A) Kenneth Waltz
- B) John Mearsheimer
- C) Hans Morgenthau
- D) Immanuel Wallerstein
- E) Alexander Wendt
Doğru cevap: E
Çözüm: Wendt kimlik, normlar ve etkileşimin uluslararası sistemin anlamını biçimlendirmesini vurgular.
İnşacılığa göre devletlerin çıkarlarını anlamak için özellikle ne incelenmelidir?
- A) Kimlikler, normlar ve karşılıklı anlamlar
- B) Yalnız asker sayısı
- C) Sadece coğrafi yüzölçümü
- D) Yalnız altın rezervi
- E) Sadece parasal büyüme
Doğru cevap: A
Çözüm: İnşacılar çıkarların sabit verilmiş olmaktan çok sosyal ilişkiler ve kimliklerle biçimlendiğini inceler.
İngiliz Okulunun uluslararası toplum yaklaşımıyla ilişkili düşünür kimdir?
- A) Joseph Nye
- B) Hedley Bull
- C) John Mearsheimer
- D) Raúl Prebisch
- E) Cynthia Enloe
Doğru cevap: B
Çözüm: Hedley Bull egemen devletlerin ortak kurallar ve kurumlar üzerinden oluşturduğu uluslararası toplum fikrini geliştirmiştir.
Marksist uluslararası ilişkiler yaklaşımlarında en çok hangi alan vurgulanır?
- A) Yalnız diplomatların kıdemi
- B) Sadece askerî ittifakların sayısı
- C) Kapitalist üretim ilişkileri ve sınıfsal-ekonomik eşitsizlikler
- D) Devlet bayraklarının renkleri
- E) Uluslararası kurumların protokol kuralları
Doğru cevap: C
Çözüm: Marksist yaklaşımlar kapitalizm, üretim yapıları ve sınıf ilişkilerinin uluslararası siyaset üzerindeki etkisini inceler.
Feminist uluslararası ilişkiler kuramları öncelikle hangi boyutu görünür kılar?
- A) Yalnız harita yapım tekniklerini
- B) Sadece gümrük tarifelerini
- C) İki kutupluluğun matematik hesabını
- D) Toplumsal cinsiyet ve güç ilişkilerini
- E) Nükleer silahların teknik tasarımını
Doğru cevap: D
Çözüm: Feminist kuramlar toplumsal cinsiyetin güvenlik, savaş, diplomasi ve emek ilişkilerini nasıl etkilediğini sorgular.
Postkolonyal yaklaşımlar özellikle hangi konuyu sorgular?
- A) Yalnız askerî bütçelerin toplamını
- B) Sadece anayasa mahkemesi usullerini
- C) Devletlerin hiç tarihsel deneyimi olmadığını
- D) Gümrük birliği tarife cetvellerini
- E) Sömürgeciliğin kalıcı etkilerini ve Avrupa merkezci bilgi üretimini
Doğru cevap: E
Çözüm: Postkolonyal kuramlar sömürgecilik sonrası hiyerarşileri, temsili ve bilgi-güç ilişkilerini eleştirir.