Klasik realizm ile neorealizm arasındaki temel açıklama farkı hangisidir?
- A) Klasik realizm insan doğası ve güç siyasetine, neorealizm sistemin anarşik yapısına ağırlık verir
- B) Klasik realizm uluslararası kurumları tek aktör, neorealizm bireyleri tek aktör sayar
- C) Klasik realizm normları, neorealizm yalnız sömürge söylemini açıklar
- D) Klasik realizm ekonomiyi ortadan kaldırır, neorealizm devletlerin varlığını reddeder
- E) Her ikisi yalnız kadın emeğini güvenliğin kaynağı sayar
Doğru cevap: A
Çözüm: Morgenthau insan doğası ve güç arayışını daha fazla vurgularken Waltz yapısal güç dağılımına odaklanır.
Neorealist yaklaşıma göre devletlerin kendine yardım (self-help) eğiliminin temel nedeni hangisidir?
- A) Bütün devletlerin aynı kültürü paylaşması
- B) Üstün merkezî güvenlik otoritesinin bulunmaması
- C) Tüm uluslararası kurumların hukuken yasak olması
- D) Dış ticaretin zorunlu olarak sıfır olması
- E) Her ülkenin ortak ordu kurmak zorunda olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Anarşik uluslararası yapı güvenliği garanti edecek merkezî otorite bulunmadığı için devletleri kendi önlemlerine yöneltir.
Saldırgan realizm ve savunmacı realizm bakımından en uygun karşılaştırma hangisidir?
- A) Saldırgan realizm yalnız uluslararası hukuku, savunmacı realizm yalnız aile ilişkilerini inceler
- B) Saldırgan realizm devletleri kaldırmayı, savunmacı realizm küresel devleti zorunlu kılmayı amaçlar
- C) Saldırgan realizm göreli güç artırma teşvikini, savunmacı realizm aşırı genişlemenin risklerini öne çıkarır
- D) İki yaklaşım sadece demokratik barışın alt başlıklarıdır
- E) Saldırgan realizm normları, savunmacı realizm sömürge dilini tek belirleyici sayar
Doğru cevap: C
Çözüm: Neorealizmin bu iki yorumu güvenliğin sağlanması ve göreli güç birikiminin yarar-maliyetleri konusunda ayrılır.
Caydırıcılık stratejisi ile güvenlik ikilemi arasındaki doğru ayrım hangisidir?
- A) Caydırıcılık yalnız ortak kimlik, ikilem yalnız ekonomik kalkınma kavramıdır
- B) İkisi her koşulda güvenliği eşit biçimde artırır
- C) Caydırıcılık norm değişimi, ikilem hakemlik usulüdür
- D) Caydırıcılık karşı tarafın eylemini maliyet tehdidiyle önlemeyi, ikilem ise savunma tedbirlerinin karşılıklı korku üretmesini açıklar
- E) Her ikisi diplomatik dokunulmazlık türüdür
Doğru cevap: D
Çözüm: Caydırıcılık stratejik bir etkileme yöntemi; güvenlik ikilemi ise karşılıklı algı ve silahlanma dinamiğidir.
Realistlerin göreli kazanç kaygısı en çok hangi soruya karşılık gelir?
- A) İş birliği toplam refahı artırıyor mu?
- B) Bu kurum hangi çevre normunu benimsiyor?
- C) Söylem sömürge kimliğini nasıl kuruyor?
- D) Kadınların diplomasiye katılımı kaçtır?
- E) İş birliği sonucunda rakip devlet benden daha mı fazla güçlenecek?
Doğru cevap: E
Çözüm: Göreli kazanç karşı tarafın elde ettiği yararın güç dengesi bakımından etkisine odaklanır; mutlak kazanç kendi yararına bakar.
Neoliberal kurumsalcılığa göre devletler anarşik ortamda neden iş birliği kurabilir?
- A) Kurumlar bilgi, izleme ve işlem maliyetlerini etkileyerek uzlaşmayı kolaylaştırabilir
- B) Anarşi otomatik olarak dünya hükûmetine dönüşür
- C) Devletler bütün çıkarlarından vazgeçer
- D) Uluslararası hukuk bütün ihlalleri fiziksel olarak engeller
- E) Kurumlar devletlerin birbirini tanımasını yasaklar
Doğru cevap: A
Çözüm: Uluslararası kurumlar beklentileri ve bilgi akışını düzenleyerek karşılıklı yararlı iş birliğinin sürmesini kolaylaştırabilir.
Uluslararası rejim kavramı aşağıdakilerden hangisine en yakındır?
- A) Her konuda tek bir dünya devleti
- B) Belirli konuda oluşan ilke, norm, kural ve karar alma usulleri bütünü
- C) Sadece askerlerin ortak üniforması
- D) Diplomatların kıdem çizelgesi
- E) Tek şirketin dış ticaret planı
Doğru cevap: B
Çözüm: Uluslararası rejimler belirli konu alanlarında aktörlerin beklentilerini düzenleyen ortak ilke ve kuralları ifade eder.
Karmaşık karşılıklı bağımlılık yaklaşımının ana özelliklerinden biri hangisidir?
- A) Askerî gücün her konuda otomatik olarak tek etkili araç olması
- B) Ekonomik ilişkilerin mutlaka bütünüyle yok olması
- C) Devletler arası ve toplumlar arası çoklu ilişki kanallarının önem kazanması
- D) Sadece devlet başkanlarının birbirini etkileyebilmesi
- E) Bütün uluslararası sorunların aynı hiyerarşide sıralanması
Doğru cevap: C
Çözüm: Keohane ve Nye farklı aktörler ve gündem alanları arasındaki yoğun bağların siyasal sonuçlarına işaret eder.
Demokratik barış tezinin yanlış yorumlandığı seçenek hangisidir?
- A) Liberal demokrasiler arasındaki savaş eğiliminin açıklanmasına çalışılması
- B) İç siyasal kurumlarla dış çatışma davranışı arasında bağ kurulması
- C) Norm ve kurumların barış üzerindeki olası etkisinin incelenmesi
- D) Demokratik ülkelerin hiçbir zaman hiçbir başka devletle savaşmayacağı
- E) Demokrasi türü ve devletler arası ilişkilerin birlikte değerlendirilmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Demokratik barış tezi bütün demokrasilerin hiç savaşmadığını değil, özellikle birbirleriyle savaşma eğiliminin düşüklüğünü ele alır.
Joseph Nye ile ilişkilendirilen güç ayrımında ekonomik yaptırım tehdidi hangi gruba daha yakındır?
- A) Yumuşak güç (çekicilik)
- B) Normun gönüllü içselleştirilmesi
- C) Uluslararası toplum dayanışması
- D) Söylemsel kimlik üretimi
- E) Sert güç (zorlama araçları)
Doğru cevap: E
Çözüm: Ekonomik baskı ve yaptırım tehdidi zorlama kapasitesine dayanır; kültürel çekicilikten farklıdır.
Alexander Wendt’in anarşi yaklaşımını realizmden ayıran vurgu hangisidir?
- A) Anarşinin siyasal anlamının devletlerin etkileşimi ve ortak anlamlarıyla şekillenmesi
- B) Anarşinin mutlaka dünya hükümeti kurması
- C) Güç dağılımının tüm tarihsel değişimi otomatik açıklaması
- D) Devletlerin hiç kimlik veya çıkar oluşturmaması
- E) Uluslararası ilişkilerin yalnız ticaret hacminden ibaret olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Wendt uluslararası sistemin anlamını sosyal inşa ve etkileşim süreçleriyle açıklar.
Bir devletin uluslararası insan hakları normlarını zaman içinde kendi meşru davranış standardı olarak kabul etmesi hangi süreçtir?
- A) Sadece askerî dengeleme
- B) Norm içselleştirmesi ve sosyalleşme
- C) Tek kutupluluğa zorunlu geçiş
- D) Sömürgeci merkez-çevre ilişkisi
- E) Askerî ittifaka katılma mecburiyeti
Doğru cevap: B
Çözüm: İnşacılık normların öğrenilmesi ve benimsenmesinin aktör davranışını değiştirebileceğini inceler.
İngiliz Okulundaki uluslararası sistem ile uluslararası toplum ayrımı hangi temele dayanır?
- A) İki kavramın yalnız ekonomik gelir düzeyini ölçmesine
- B) Uluslararası toplumda hiçbir devlet bulunmamasına
- C) Yalnız güç etkileşimi ile ortak kurallara bağlı toplum fikrinin ayırt edilmesine
- D) Uluslararası sistemin mutlaka tek kültürlü devlet olmasına
- E) Uluslararası toplumun yalnız coğrafi sınır çizmesine
Doğru cevap: C
Çözüm: Uluslararası toplum, devletlerin ortak kurallar ve kurumlar tanıdığı ilişki düzeyini vurgular.
Hedley Bull’un uluslararası düzen analizinde öne çıkan yaklaşım hangisidir?
- A) Dünya ekonomisinin yalnız çevre ülkelerden oluşması
- B) Güvenlik politikalarının yalnız toplumsal cinsiyete indirgenmesi
- C) Kültürel çekiciliğin her zaman askerin yerine geçmesi
- D) Egemen devletlerin ortak kurum ve kurallarla oluşturduğu uluslararası toplum
- E) Bütün normların sistemde hiçbir rolünün bulunmaması
Doğru cevap: D
Çözüm: İngiliz Okulu egemen devletlerin anarşi içinde de ortak kurallar ve kurumlar geliştirebildiğini inceler.
Dünya sistemleri kuramının merkez, yarı çevre ve çevre ayrımı hangi düşünürle ilişkilidir?
- A) Kenneth Waltz
- B) Robert Keohane
- C) Alexander Wendt
- D) Hedley Bull
- E) Immanuel Wallerstein
Doğru cevap: E
Çözüm: Wallerstein kapitalist dünya ekonomisinin tarihsel iş bölümü ve hiyerarşik konumlarını merkez–yarı çevre–çevre ayrımıyla açıklar.
Bağımlılık kuramlarının başlıca sorguladığı ilişki hangisidir?
- A) Merkez-çevre ekonomik bağlarının eşitsiz gelişmeyi yeniden üretebilmesi
- B) Bütün devletlerin gelirinin aynı olması
- C) Ekonominin her devlet için dış politikadan bağımsızlığı
- D) Yalnız uluslararası toplumun diplomatik protokolü
- E) Her kalkınma sorununun güvenlik ikilemiyle çözülmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Bağımlılık yaklaşımları eşitsiz ticaret ve yapısal bağımlılık ilişkilerini kalkınma sorununun merkezine koyar.
Robert Cox’un eleştirel kuramıyla ilişkili temel soru hangisidir?
- A) Devletlerin askerî tank sayısının tek yeterli değişken olması
- B) Mevcut dünya düzeninin hangi tarihsel güç ilişkilerince kurulduğu ve değiştirilebileceği
- C) Anarşinin bütün kültürlerde aynı anlamı taşıması
- D) Uluslararası kurumların her zaman tarafsız ve değişmez kalması
- E) Yalnız seçim takviminin belirlenmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Eleştirel kuram var olan kurum ve güç ilişkilerinin oluşumunu ve dönüştürülmesini sorgular.
Cynthia Enloe ile ilişkilendirilen feminist soru tarzı hangisidir?
- A) Yalnız askerî bütçe ile güç dağılımının hesaplanması
- B) Dünya sisteminde yarı çevrenin yalnız haritaya bakılarak seçilmesi
- C) Günlük emek ve toplumsal cinsiyet ilişkilerinin uluslararası siyasette nasıl görünmez kılındığı
- D) Devletlerin kimliklerinin daima aynı kaldığının ispatlanması
- E) Uluslararası rejimlerin her zaman tek dünya hükûmeti olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Feminist çalışmalar savaş, diplomasi, üretim ve bakım emeğinin toplumsal cinsiyet boyutunu analiz eder.
Postyapısalcı yaklaşımın uluslararası siyasete bakışında hangisi daha belirleyicidir?
- A) Yalnız doğal kaynakların miktarı
- B) Devletlerin yalnızca denge ittifakına yönelmesi
- C) Her normun tüm aktörlerce aynı anlaşılması
- D) Söylem ve temsil biçimlerinin kimlik ve güç ilişkilerini nasıl ürettiği
- E) Uluslararası örgütlerin askerî güçten tamamen bağımsız olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Postyapısalcılık dil, söylem, bilgi ve iktidar ilişkilerinin siyasal gerçekliği kurma biçimlerini sorgular.
Kopenhag Okulu bağlamında güvenlikleştirme (securitization) en iyi nasıl tanımlanır?
- A) Her uluslararası meselenin otomatik askerî çatışmaya dönüşmesi
- B) Yalnız gümrük vergilerinin eşitlenmesi
- C) Çevreyle ilgili bütün konuların siyaset dışına çıkarılması
- D) Bir devletin askerî ittifaktan mutlaka ayrılması
- E) Bir meselenin varoluşsal tehdit olarak sunulup olağanüstü tedbirlerin meşrulaştırılması süreci
Doğru cevap: E
Çözüm: Güvenlikleştirme yaklaşımı tehdidin siyasal söylem ve kabul süreçleriyle güvenlik alanına taşınmasını inceler.