A ve B devletleri karşılıklı ticaretten kazanacaklarını bilmektedir. A, B’nin daha fazla fayda sağlayarak askerî gücünü artırmasından korktuğu için anlaşmayı reddediyor. Hangi yaklaşım bu kararı en iyi açıklar?
- A) Realist göreli kazanç endişesi
- B) Liberal mutlak kazanç önceliği
- C) Normatif feminist temsil
- D) Postkolonyal söylem çözümlemesi
- E) Uluslararası toplumun ortak normları
Doğru cevap: A
Çözüm: A yalnız kendi kazancına değil B’nin kazanç farkının gelecekteki güç dengesi üzerindeki etkisine bakmaktadır.
Sınırında savunma sistemi kuran devlet, rakibinin tehdit algılayıp füze kapasitesini artırmasına yol açıyor. Her iki taraf da kendini daha güvensiz hissediyor. Bu olayın ana kavramı hangisidir?
- A) Demokratik barış
- B) Güvenlik ikilemi
- C) Mutlak kazanç iş birliği
- D) Norm içselleştirmesi
- E) Döngüsel ekonomik bağımlılık
Doğru cevap: B
Çözüm: Savunma amaçlı tedbirin diğer aktör tarafından tehdit algılanması karşılıklı silahlanma ve güvensizliği artırabilir.
Bir araştırmacı dış politika farklılıklarını liderlerin kişiliğine değil, devletlerin anarşik sistem içindeki güç dağılımına bağlıyor. Hangi kuramsal bakış daha uygundur?
- A) Klasik realizmin yalnız insan doğası yorumu
- B) Postkolonyal kimlik tartışması
- C) Yapısal realizm
- D) Feminist bakım emeği analizi
- E) Liberal demokratik barış açıklaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Yapısal realizm dış davranışı sistemin anarşik yapısı ve göreli güç dağılımı gibi yapısal değişkenlerle açıklar.
Bir güç, başka devletin yükselişinden endişe ederek onun yanında yer almak yerine karşı ittifak oluşturuyor. Bu strateji hangisidir?
- A) Güçlüye katılma (bandwagoning)
- B) Norm yayılımı
- C) Siyasal sosyalleşme
- D) Dengeleme (balancing)
- E) Diplomatik tanıma
Doğru cevap: D
Çözüm: Dengeleme güçlenen aktörü sınırlamaya yönelir; güçlüye katılma ise yükselen/tehdit oluşturan güçle birlikte hareket etmektir.
İki rakip devlet tekrar eden iş birliği oyununda ortak denetim kurumu oluşturup bilgi saklama olasılığını düşürüyor. Neoliberal kurumsalcılık bu sonucu nasıl yorumlar?
- A) Üstün dünya hükûmeti kurulduğu için anarşi otomatik sona ermiştir
- B) Devletlerin çıkarları artık hiçbir rol oynamaz
- C) Kurumsal süreçler yalnız sembolik olduğu için hiçbir sonuç doğmaz
- D) Güç dağılımı değişmeden etkileşim kurulamaz
- E) Şeffaflık, izleme ve karşılıklılık iş birliği maliyetini azaltabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Neoliberal kurumsalcılık anarşiyi kabul ederken kurumların güven ve bilgi sorununu hafifletebileceğini açıklar.
Bir araştırma, demokrasiyle yönetilen A ve B arasında savaş ihtimalinin niçin düşük olduğunu soruyor; aynı devletlerin otoriter C’ye karşı çatışabileceğini dışlamıyor. Hangi savla uyumludur?
- A) Demokratik barış yaklaşımı
- B) Demokrasilerin bütün devletlerle savaşının imkânsızlığı iddiası
- C) Yalnız iki kutuplu güç dengesi
- D) Bağımlılık okulunun artı değer analizi
- E) Anarşinin bütün aktörlerce aynı anlamlandırılması
Doğru cevap: A
Çözüm: Demokratik barış yaklaşımı özellikle demokratik devletlerin birbirleri arasındaki çatışma olasılığına odaklanır.
İki ülke askerî ve ekonomik kapasite bakımından benzer olmasına rağmen biri diğerini dost, öteki ise rakip görüyor. Hangi kuram bu farkı daha güçlü açıklamaya çalışır?
- A) Yalnız neorealizmin maddi güç dağılımı
- B) İnşacılık ve kimliklerin sosyal oluşumu
- C) Sadece devletlerin yüzölçümü
- D) Yalnız sabit üretim maliyeti
- E) Bütün aktörlerin aynı tehdit algısına sahip olduğu varsayımı
Doğru cevap: B
Çözüm: İnşacılık benzer maddi kapasitelerin farklı kimlik ve karşılıklı anlamlar nedeniyle farklı tehdit oluşturabildiğini açıklar.
Bir dış politika normu uzun müzakereler sonunda meşru kabul edilip devletlerin çıkar tanımını değiştiriyor. Hangi süreç vurgulanır?
- A) Saldırgan realizmin zorunlu toprak kazanımı
- B) Ekonominin daima siyasetten bağımsızlığı
- C) Norm yayılımı ve içselleştirme
- D) Anarşinin ortadan kalkıp tek dünya hükûmeti kurulması
- E) Bütün devletlerin zorunlu olarak aynı askeri ittifaka girmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: İnşacı kuram normların toplumsal etkileşimde öğrenilmesiyle çıkar ve kimliklerin dönüşebileceğini vurgular.
Devletler arasında merkezî dünya hükûmeti yoktur; buna rağmen diplomasi, egemenlik ve uluslararası hukuk bakımından ortak kurallar kabul edilmektedir. Hangi yaklaşım bu gözlemi özellikle öne çıkarır?
- A) Yalnız saldırgan realizmde sürekli fetih zorunluluğu
- B) Salt ekonomik merkez-çevre ayrımı
- C) Yalnız liberal demokratik barış tezi
- D) İngiliz Okulunun uluslararası toplum yaklaşımı
- E) Devletlerin kimliğini tamamen yok sayan yaklaşım
Doğru cevap: D
Çözüm: İngiliz Okulu anarşik sistemde egemen devletlerin ortak norm ve kurumlarla uluslararası toplum kurabileceğini savunur.
Büyük ekonomik güçlerin sanayileşmiş merkezde, düşük katma değerli üretimin çevrede yoğunlaştığı tarihsel dünya iş bölümünü inceleyen yaklaşım hangisidir?
- A) Waltz’ın yapısal realizmi
- B) Nye’ın yumuşak güç kavramı
- C) Bull’un uluslararası toplum yaklaşımı
- D) Wendt’in kimlik inşası kuramı
- E) Wallerstein’ın dünya sistemleri analizi
Doğru cevap: E
Çözüm: Dünya sistemleri yaklaşımı kapitalist ekonomide merkez, yarı çevre ve çevre konumlarını tarihsel iş bölümüyle açıklar.
Bir çevre ülkesinde ihracat artarken yüksek teknolojili üretim ve karar kapasitesi merkez ülkelerde kalıyor. Bu durumu eşitsiz kalkınma ilişkisi olarak inceleyen yaklaşım hangisidir?
- A) Bağımlılık yaklaşımı
- B) Sadece demokratik barış tezi
- C) Yalnız güvenlik ikilemi modeli
- D) Güçlüye katılma stratejisi
- E) Karmaşık karşılıklı bağımlılığın mutlaka simetrik kazanç varsayımı
Doğru cevap: A
Çözüm: Bağımlılık kuramları küresel kapitalist ilişkilerin merkez-çevre eşitsizliğini sürdürme dinamiklerini inceler.
Bir uluslararası kurumun çatışmayı nasıl yönettiğini açıklamakla yetinmeyen araştırmacı, kurumun kimlerin çıkarıyla kurulduğunu ve nasıl dönüşebileceğini sorguluyor. Hangi yaklaşım daha uygundur?
- A) Yalnız sorun çözücü teknik yaklaşım
- B) Eleştirel kuram
- C) Salt askerî caydırıcılık teorisi
- D) Sadece iki kutupluluk tanımı
- E) Yalnız nicel askerî kapasite hesabı
Doğru cevap: B
Çözüm: Eleştirel kuram mevcut düzenin tarihsel ve toplumsal güç ilişkilerini sorgular; salt mevcut yapıyı veri kabul etmez.
Diplomatik zirvenin görünür liderleri incelenirken göçmen bakım emeği ve toplumsal cinsiyete dayalı maliyetler sistematik biçimde dışlanıyor. Hangi yaklaşım eksikliği öne çıkarır?
- A) Yalnız askerî dengeleme
- B) Sadece klasik ticaret teorisi
- C) Feminist uluslararası ilişkiler
- D) Yalnız iki kutupluluk
- E) Salt diplomatik protokol hukuku
Doğru cevap: C
Çözüm: Feminist kuram geleneksel yüksek siyaset analizinde görünmeyen toplumsal cinsiyet ve emek ilişkilerini tartışır.
Sömürge geçmişi olan bir ülkenin dış politikası yalnız eski imparatorluğun ürettiği kategorilerle anlatılıyor; yerel özne ve bilgi biçimleri dışlanıyor. Hangi yaklaşımın sorusu öne çıkar?
- A) Yalnız saldırgan realizm
- B) Sadece neorealist güç dağılımı
- C) Salt karşılıklı caydırıcılık
- D) Postkolonyal kuram
- E) Yalnız demokratik barış
Doğru cevap: D
Çözüm: Postkolonyal kuram bilgi ve temsilin sömürgecilik tarihiyle nasıl bağlantılı kurulduğunu eleştirir.
Bir hükûmet göçü varoluşsal tehdit olarak sunuyor ve normal siyasal usullerin dışına çıkan önlemlere destek sağlamaya çalışıyor. Kopenhag Okulu bu süreci nasıl adlandırır?
- A) Dengeleme
- B) Yumuşak güç kullanımı
- C) Dünya sisteminde yarı çevreye geçiş
- D) Demokratik barış
- E) Güvenlikleştirme
Doğru cevap: E
Çözüm: Güvenlikleştirme bir meselenin söylemsel olarak olağanüstü güvenlik tehdidine dönüştürülmesi ve kabul görmesi sürecidir.
Bir çalışma devletlerin askerî kapasitesini karşılaştıran ölçülebilir değişkenlerle nedensel açıklama kuruyor; diğeri güvenlik söyleminin anlamını yorumluyor. Hangi yöntem ayrımı söz konusudur?
- A) Pozitivist açıklama ile yorumlayıcı yaklaşım ayrımı
- B) İki kutuplulukla çok kutupluluğun aynı olması
- C) Sert güçle ekonomik büyümenin özdeşliği
- D) Demokratik barışla sömürgecilik arasında zorunlu eşitlik
- E) Güvenlik ikileminin yalnız hukuk metni olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Pozitivist yaklaşımlar sistematik gözlem ve nedensel açıklamayı; yorumlayıcı yaklaşımlar anlam ve sosyal bağlamı öne çıkarabilir.
Bir devlet, sinema, eğitim programları ve güvenilir kurumlarıyla başka toplumlarda çekicilik yaratarak tercihleri etkiliyor; zorlayıcı tehdit kullanmıyor. Bu hangi güç biçimidir?
- A) Sert güç kapsamında doğrudan zorlama
- B) Yumuşak güç
- C) Sadece askerî işgal
- D) Güçlüye katılma ittifakı
- E) Sınıfsal sömürü ilişkisi
Doğru cevap: B
Çözüm: Nye’ın yumuşak güç kavramı tehdit veya ödeme yerine cazibe ve ikna üzerinden etkilemeye odaklanır.
İki devlet, aynı ekonomik ortaklıktan yarar görmektedir. Biri toplam refahını, diğeri kazanç dağılımının rakibine yararını tartışmaktadır. Kavramsal ayrım hangisidir?
- A) Yumuşak güç ve toplumsal cinsiyet ayrımı
- B) Uluslararası toplum ve sömürge söylemi özdeşliği
- C) Mutlak kazanç ve göreli kazanç ayrımı
- D) Anarşi ve dünya hükümeti eşitliği
- E) Demokratik barış ve güvenlikleştirme aynılığı
Doğru cevap: C
Çözüm: Mutlak kazanç kendi yararının artışını, göreli kazanç diğer aktöre kıyasla elde edilen kazancı önemser.
Üç veya daha fazla büyük gücün sistemde belirgin güç merkezleri oluşturduğu düzen hangisidir?
- A) Tek kutupluluk
- B) İki kutupluluk
- C) Yalnız uluslararası toplum
- D) Çok kutupluluk
- E) Bağımlılığın sona ermesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Çok kutuplulukta birden fazla büyük güç merkezi bulunur; iki büyük güç baskınsa iki kutupluluk söz konusudur.
Bir analiz güvenlik meselesini yalnız devletlerin sınır savunmasına indirmiyor; bireylerin geçim, sağlık ve şiddetten korunma koşullarını da inceliyor. Bu hangi yaklaşımın kapsamına yakındır?
- A) Yalnız devlet merkezli geleneksel askerî güvenlik
- B) Sadece güç dengesi mekanizması
- C) Salt askerî ittifakların genişlemesi
- D) Yalnız uluslararası sistemin kutup sayısı
- E) İnsan güvenliği yaklaşımı
Doğru cevap: E
Çözüm: İnsan güvenliği bireylerin çok boyutlu güvende olmasını temel referans noktası yapar.