Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi hangi uluslararası örgüt sistemiyle ilişkilidir?
- A) Avrupa Birliği
- B) NATO
- C) Dünya Bankası
- D) ASEAN
- E) Avrupa Konseyi
Doğru cevap: E
Çözüm: Strasbourg merkezli Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa Konseyi sistemi içindedir.
Uluslararası Para Fonunun yaygın kısaltması hangisidir?
- A) IMF
- B) ILO
- C) WHO
- D) FAO
- E) UNESCO
Doğru cevap: A
Çözüm: IMF ödemeler dengesi, makroekonomik istikrar ve uluslararası parasal işbirliğiyle ilgilenir.
Dünya Ticaret Örgütü hangi yılda faaliyete geçmiştir?
- A) 1919
- B) 1995
- C) 1945
- D) 1961
- E) 2002
Doğru cevap: B
Çözüm: Dünya Ticaret Örgütü 1 Ocak 1995 tarihinde çok taraflı ticaret sisteminin kurumsal çerçevesi olarak başladı.
Dünya Bankasının temel çalışma alanı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) NATO askerî savunma planları
- B) Avrupa Birliği seçimlerinin yönetimi
- C) Kalkınma ve yoksulluğun azaltılmasına yönelik finansman
- D) Uluslararası ceza yargılamalarının yürütülmesi
- E) Dünyadaki bütün merkez bankalarına tek para basılması
Doğru cevap: C
Çözüm: Dünya Bankası grubu kalkınma programları, altyapı ve yoksulluğun azaltılması gibi alanlarda çalışır.
ASEAN hangi bölgedeki ülkelerin işbirliği örgütüdür?
- A) Kuzey Afrika
- B) Güney Amerika
- C) Kuzey Avrupa
- D) Güneydoğu Asya
- E) Orta Asya
Doğru cevap: D
Çözüm: ASEAN 1967 yılında Güneydoğu Asya ülkeleri arasında bölgesel işbirliği amacıyla kurulmuştur.
UNESCO öncelikle hangi alanlarda uluslararası işbirliğini destekler?
- A) Kolektif askerî savunma
- B) Döviz kuru müdahaleleri
- C) Bağlayıcı ticaret uyuşmazlığı cezaları
- D) Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi veto oylamaları
- E) Eğitim, bilim ve kültür
Doğru cevap: E
Çözüm: UNESCO eğitim, bilim ve kültür alanındaki BM uzmanlık kuruluşudur.
Uluslararası Çalışma Örgütünü (ILO) benzer BM kuruluşlarından ayıran özellik hangisidir?
- A) Yalnız merkez bankası başkanlarından oluşması
- B) Sadece askerî kuvvet komutanlarını barındırması
- C) Avrupa Birliğinin üst mahkemesi olması
- D) Hükümet, işveren ve işçi temsilcilerini bir araya getiren üçlü yapısı
- E) Dünya ticaret kotalarını otomatik belirlemesi
Doğru cevap: D
Çözüm: ILO üçlü yapı ve çalışma standartlarıyla tanınır; hükümetlerle sosyal taraflar birlikte temsil edilir.
UNICEF ile Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) statüsüne ilişkin doğru ifade hangisidir?
- A) Her ikisi de NATO askerî birimidir.
- B) UNICEF IMF alt organıdır; WHO AB Parlamentosudur.
- C) WHO Dünya Ticaret Örgütünün eski adıdır.
- D) UNICEF BM ana yargı organı; WHO Güvenlik Konseyidir.
- E) UNICEF bir BM fonudur; WHO BM sisteminin uzmanlık kuruluşudur.
Doğru cevap: E
Çözüm: UNICEF BM Çocuklara Yardım Fonu; WHO sağlık alanındaki BM uzmanlık kuruluşudur.
Aşağıdakilerden hangisi Batı Yarımküre’de bölgesel işbirliği ve diplomasiyle ilişkilidir?
- A) Amerikan Devletleri Örgütü (OAS)
- B) ASEAN
- C) Afrika Birliği
- D) Arap Birliği
- E) Avrupa Konseyi
Doğru cevap: A
Çözüm: OAS Amerika kıtalarındaki devletlerin bölgesel örgütüdür; ASEAN Güneydoğu Asya bölgesine aittir.
Afrika Birliğinin (AU) tarihî öncülü olan örgüt hangisidir?
- A) Varşova Paktı
- B) Afrika Birliği Örgütü (OAU)
- C) Avrupa Ekonomik Topluluğu
- D) GATT Sekretaryası
- E) NATO Akdeniz Diyaloğu
Doğru cevap: B
Çözüm: 1963 yılında kurulan OAU, 2002’de faaliyete geçen Afrika Birliğinin tarihî öncülüdür.
Aşağıdakilerden hangisi 1969’da kuruluş sürecine giren İslam dünyası merkezli hükümetler arası örgüttür?
- A) Avrupa Konseyi
- B) OECD
- C) İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT)
- D) ASEAN
- E) AGİT
Doğru cevap: C
Çözüm: İslam İşbirliği Teşkilatının kökeni 1969 Rabat İslam Zirvesine uzanır; bugünkü adıyla faaliyeti sürer.
G20’nin kurumsal niteliğini en iyi tanımlayan ifade hangisidir?
- A) BM Şartında sayılan altı ana organdan biridir.
- B) Avrupa Birliği Adalet Divanının dairesidir.
- C) NATO üyesi ülkelerin daimî askerî ittifakıdır.
- D) Büyük ekonomiler arasında uluslararası ekonomik eşgüdüm için oluşturulmuş forumdur.
- E) Sadece Afrika kıtasındaki devletlere açık bir gümrük birliğidir.
Doğru cevap: D
Çözüm: G20 ekonomi ve finans başta olmak üzere görüş alışverişi yapılan bir forumdur; BM ana organı veya NATO türü savunma ittifakı değildir.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) için en uygun görev tanımı hangisidir?
- A) BM Güvenlik Konseyindeki bütün veto oylarını kullanmak
- B) NATO üyesi devletlere karşı zorunlu kolektif savunma uygulamak
- C) Bireysel savaş suçu davalarında ceza hükmü vermek
- D) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi uyarınca bireysel başvuruları karara bağlamak
- E) Üyeleri ve ortakları arasında ekonomik ve sosyal politika araştırmaları, veri paylaşımı ve işbirliğini desteklemek
Doğru cevap: E
Çözüm: OECD politika analizi, araştırma, standartlar ve ülkeler arası deneyim paylaşımıyla ekonomik ve sosyal politika işbirliğine katkı sağlar.
Bir sınav sorusu çocuk hakları ve acil yardım için UNICEF’i, salgınlara karşı uluslararası sağlık eşgüdümü için WHO’yu seçenek olarak veriyorsa doğru ayrım hangisidir?
- A) UNICEF kolektif savunma örgütü; WHO Avrupa bankası
- B) UNICEF Avrupa yasama organı; WHO ticaret mahkemesi
- C) UNICEF BM ana mahkemesi; WHO G20 zirvesi
- D) UNICEF çocuk odaklı BM fonu; WHO sağlık alanında uzmanlık kuruluşu
- E) UNICEF yalnız tarım vergisi düzenleyicisi; WHO askeri ittifak
Doğru cevap: D
Çözüm: UNICEF’in çocuklar alanındaki fon/program işlevi ile WHO’nun sağlık uzmanlık kuruluşu niteliği farklıdır.
1963’te kurulan Afrika Birliği Örgütü ile 2002’de faaliyete geçen Afrika Birliği hakkında doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Afrika Birliği 1963’te NATO’nun askerî kanadı olarak kuruldu.
- B) OAU ile AB Adalet Divanı aynı kurumsal yapıdır.
- C) 2002’de OAU, Dünya Ticaret Örgütünün ismini aldı.
- D) Her iki kurum yalnız Güneydoğu Asya devletlerini kapsar.
- E) Afrika Birliği, OAU mirasını devralan daha geniş kıtasal bütünleşme gündemine sahip ardıl örgüttür.
Doğru cevap: E
Çözüm: Afrika Birliği 2002’de OAU’nun tarihsel devamı olarak kurumsallaştı; kıtasal işbirliği ve bütünleşmeyi genişletmeyi amaçlar.
1991 Asunción Antlaşmasıyla temeli atılan Güney Amerika ekonomik bütünleşme girişimi hangisidir?
- A) MERCOSUR
- B) ASEAN
- C) AGİT
- D) Avrupa Konseyi
- E) Arap Birliği
Doğru cevap: A
Çözüm: MERCOSUR 1991 Asunción Antlaşmasıyla Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay arasında kurulan bölgesel bütünleşme düzenidir.
Kıtalar arası nitelikteki bir ekonomik eşgüdüm forumuyla bölgesel ekonomik bütünleşme örgütünü ayıran doğru örnek hangisidir?
- A) G20 BM’nin ana mahkemesi; MERCOSUR NATO komuta organıdır.
- B) G20 küresel ekonomik forum; MERCOSUR Güney Amerika bölgesel bütünleşme girişimidir.
- C) G20 yalnız Afrika’ya aittir; MERCOSUR Güneydoğu Asya’dadır.
- D) G20 ve MERCOSUR ikisi de Avrupa Konseyinin alt organıdır.
- E) G20 yalnız sağlık programıdır; MERCOSUR UNESCO eğitim projesidir.
Doğru cevap: B
Çözüm: G20 geniş kapsamlı ekonomik istişare forumudur; MERCOSUR ise bölgesel ekonomik entegrasyon yapısıdır.
Bir sınav senaryosunda Afrika kıtasında bütünleşme, Güneydoğu Asya’da bölgesel eşgüdüm, Amerika kıtalarında devletler arası diplomasi soruluyor. Kurumlar sırasıyla hangileridir?
- A) NATO – AGİT – IMF
- B) UNICEF – UNESCO – WHO
- C) Afrika Birliği – ASEAN – OAS
- D) MERCOSUR – Afrika Birliği – Avrupa Konseyi
- E) DTÖ – G20 – Uluslararası Adalet Divanı
Doğru cevap: C
Çözüm: Afrika Birliği kıtasal bütünleşme; ASEAN Güneydoğu Asya işbirliği; OAS Amerika kıtalarında bölgesel diplomasi örneğidir.
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi hem örgütün niteliğini hem karar alanını doğru gösterir?
- A) BM Genel Kurulu – küresel para basımı; NATO – gümrük tarifeleri
- B) Avrupa Konseyi – AB ortak para politikası; IMF – bireysel insan hakları davaları
- C) UNESCO – kolektif askerî savunma; Dünya Bankası – savaş suçları yargısı
- D) BM Güvenlik Konseyi – uluslararası barış ve güvenlik; Avrupa Komisyonu – AB mevzuat önerileri
- E) AGİT – AB bütçesini kabul; WHO – DTÖ yaptırımlarını belirleme
Doğru cevap: D
Çözüm: BM Güvenlik Konseyi barış ve güvenliğe; Avrupa Komisyonu AB politika ve mevzuat önerileri sürecine ilişkindir.
Bir sınav metni “uluslararası kuruluş” ile “bölgesel forum” kavramlarını aynı hukuki nitelikte sunuyor. Hangi yaklaşım bu hatayı düzeltir?
- A) Adında “dünya” olan her kurumun askerî ittifak olduğunu kabul etmek
- B) “Konsey” kelimesi geçen her kurumun aynı örgüte bağlı olduğunu varsaymak
- C) Tüm siyasi forumların BM ana organı olduğunu kabul etmek
- D) Bölgesel kuruluşların hiçbir uluslararası hukuk ilişkisi olamayacağını ileri sürmek
- E) Kuruluş belgesini, üyelik kapsamını, organlarını, karar bağlayıcılığını ve işlevini ayrı ayrı incelemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Örgüt ve forumları yalnız isimleriyle değil antlaşma temeli, coğrafi kapsam, hukuki yetki ve görevleriyle ayırmak gerekir.