Türkiye’de yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçen iklim tipi hangisidir?
- A) Akdeniz iklimi
- B) Karadeniz iklimi
- C) Sert karasal iklim
- D) Tundra iklimi
- E) Kutup iklimi
Doğru cevap: A
Çözüm: Akdeniz ikliminin en ayırt edici özelliği sıcak-kurak yaz ile ılık-yağışlı kışın bir arada görülmesidir.
Akdeniz ikliminin etkili olduğu Türkiye kıyılarında yılın en yağışlı mevsimi genel olarak hangisidir?
- A) Yaz
- B) Kış
- C) İlkbahar
- D) Sonbahar
- E) Bütün mevsimler kesinlikle eşit
Doğru cevap: B
Çözüm: Akdeniz kıyılarında özellikle kışın cephesel yağışlar belirgindir; yaz ise kurak geçer.
Türkiye’nin Karadeniz kıyılarında yıl boyunca yağış görülebilmesi hangi iklim tipinin belirgin özelliğidir?
- A) Çöl iklimi
- B) Tundra iklimi
- C) Karadeniz iklimi
- D) Sert kara içi iklimi
- E) Ekvatoral iklim
Doğru cevap: C
Çözüm: Karadeniz ikliminde yağışlar yıl içine Akdeniz iklimine göre daha düzenli yayılır; dört mevsimde de yağış görülebilir.
Türkiye’deki tipik Karadeniz ikliminde en çok yağış genel olarak hangi mevsimde düşer?
- A) Yaz
- B) İlkbahar
- C) Kış
- D) Sonbahar
- E) Her mevsimde tam eşit
Doğru cevap: D
Çözüm: Karadeniz ikliminde bütün mevsimler yağışlı olmakla birlikte tipik yağış maksimumu sonbahara denk gelir.
Türkiye’de deniz etkisinin azaldığı iç kesimlerde yaygın olarak görülen iklim tipi hangisidir?
- A) Ekvatoral iklim
- B) Muson iklimi
- C) Okyanusal tropikal iklim
- D) Kutup iklimi
- E) Karasal iklim
Doğru cevap: E
Çözüm: İç Anadolu ve Doğu Anadolu’nun geniş iç kesimlerinde karasallık koşulları hâkimdir.
Kıyıya göre iç kesimlerde yıllık sıcaklık farkının genellikle daha büyük olmasının başlıca nedeni nedir?
- A) Karasallığın artması
- B) Deniz etkisinin güçlenmesi
- C) Gelgit genliğinin büyümesi
- D) Boylam farkının sıcaklığı tek başına belirlemesi
- E) Her mevsim yağışın eşitlenmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Karalar denizlere göre daha çabuk ısınıp soğur; iç kesimlerde yıllık sıcaklık farkı genellikle büyüktür.
İlkbaharda yeşerip yaz kuraklığında sararan kısa boylu ot topluluklarının adı nedir?
- A) Maki
- B) Bozkır (step)
- C) Psödomaki
- D) Muson ormanı
- E) Alpin tundra
Doğru cevap: B
Çözüm: Bozkır, kurak-yarı kurak iç bölgelerin karakteristik ot formasyonudur; ilkbaharda yeşerip yazın sararır.
Akdeniz iklim alanlarında, özellikle kızılçam ormanlarının tahribi sonrasında gelişen her dem yeşil çalı topluluğu hangisidir?
- A) Bozkır
- B) Alpin çayır
- C) Maki
- D) Tundra
- E) Psödomaki
Doğru cevap: C
Çözüm: Maki, Akdeniz iklimine uyumlu sert yapraklı, her dem yeşil çalıların oluşturduğu topluluktur.
Makilerin tahribiyle oluşan, daha kısa boylu ve seyrek Akdeniz çalı topluluğunun adı nedir?
- A) Psödomaki
- B) Tundra
- C) Tayga
- D) Garig
- E) Gür çayır
Doğru cevap: D
Çözüm: Garig, maki örtüsünün daha ileri tahribiyle gelişen kısa, seyrek çalı topluluğudur.
Nemli Karadeniz kıyılarında orman tahribiyle gelişebilen makiye benzer çalı topluluğuna ne denir?
- A) Garig
- B) Maki
- C) Savan
- D) Bozkır
- E) Psödomaki (yalancı maki)
Doğru cevap: E
Çözüm: Psödomaki, Karadeniz’in nemli koşullarındaki çalılardır; makiden farklı olarak yaprak döken türleri de içerebilir.
Türkiye’nin en gür ve kesintisiz orman örtüsünün görüldüğü başlıca kuşak aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Nemli Karadeniz kıyıları
- B) Tuz Gölü çevresi
- C) Konya Kapalı Havzası
- D) Güneydoğu Anadolu’nun kurak düzlükleri
- E) Iğdır Ovası’nın kurak kesimleri
Doğru cevap: A
Çözüm: Karadeniz kıyılarının sürekli nemli ve yağışlı oluşu orman gelişimini destekler.
Yaz yağışlarıyla uzun boylu otların yeşerdiği ve büyükbaş mera hayvancılığının öne çıktığı saha hangisidir?
- A) Çukurova kıyıları
- B) Erzurum-Kars Platosu
- C) Tuz Gölü çevresi
- D) Menteşe kıyıları
- E) Konya’nın kurak düzlükleri
Doğru cevap: B
Çözüm: Erzurum-Kars yöresindeki yüksek karasal iklimde ilkbahar-yaz başı yağışları uzun boylu çayırları destekler.
İç Anadolu karasal ikliminde en fazla yağışın görüldüğü mevsim genellikle hangisidir?
- A) Yaz ortası
- B) Sonbahar
- C) İlkbahar
- D) Kışın tamamı
- E) Dört mevsimde eşit
Doğru cevap: C
Çözüm: İç Anadolu’da ilkbahardaki ısınmaya bağlı yükselim yağışları önemli yer tutar; en yağışlı mevsim genellikle ilkbahardır.
Güneydoğu Anadolu’nun karasal ikliminde yağışların belirgin olarak yoğunlaştığı mevsim hangisidir?
- A) Yaz
- B) Sonbaharın son ayı dışında hiç yağmaz
- C) İlkbahar sonu daima tek maksimum
- D) Kış
- E) Yıl boyunca tam eşit
Doğru cevap: D
Çözüm: Güneydoğu Anadolu’da yağışlar genellikle kışın cephesel sistemlerle artar; yazlar sıcak ve kuraktır.
Erzurum-Kars yöresinin yağış rejiminde görece yüksek değerlere ulaşılan dönem hangisidir?
- A) Yalnız yaz sonu ve sonbahar
- B) Yalnız kış ortası
- C) Yalnız sonbahar sonu
- D) Bütün yıl yağışsız dönem
- E) İlkbahar sonu ve yaz başı
Doğru cevap: E
Çözüm: Erzurum-Kars’ta nisan, mayıs ve haziran yağışları önemlidir; yüksek meralar yaz döneminde yeşil kalabilir.
Dağların rüzgâra bakan yamacında nemli havanın yükselip soğumasıyla oluşan yağış türü nedir?
- A) Orografik (yamaç) yağış
- B) Konveksiyonel yağış
- C) Yalnız cephesel yağış
- D) Çiy oluşumu
- E) Dolu erimesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Nemli hava dağ yamacı boyunca yükseldikçe soğur ve yoğunlaşarak orografik yağışa neden olabilir.
İç Anadolu’da ilkbaharda kısa süreli sağanaklara yol açan kırkikindi yağmurları hangi türdendir?
- A) Yamaç yağışı
- B) Konveksiyonel (yükselim) yağış
- C) Yalnız kar erimesi
- D) Tropikal siklon yağışı
- E) Gelgit yağışı
Doğru cevap: B
Çözüm: Yer yüzeyinin ısınmasıyla havanın yükselip yoğunlaşması kırkikindi denilen yükselim sağanaklarını oluşturur.
Akdeniz kıyılarında kış yağışlarının önemli bölümünün oluşumunda hangi süreç etkilidir?
- A) Kutup buzullarının erimesi
- B) Bütün yıl süren çöl fırtınaları
- C) Cephesel hava karşılaşmaları
- D) Gelgit dalgalarının karaya çıkması
- E) Yalnız yüzey rüzgârının durması
Doğru cevap: C
Çözüm: Akdeniz ikliminde kışın etkili hava sistemleri ve cepheler yağışı artırır, yazın ise kurak koşullar baskın olabilir.
Bir dağ yamacından alçalan havanın ısınarak nispi nemini azaltmasıyla etkili olan rüzgâr türü hangisidir?
- A) Meltem
- B) Alize
- C) Muson
- D) Fön
- E) Kutupsal jet
Doğru cevap: D
Çözüm: Fön, dağın rüzgâr altı yamacında alçalan havanın ısınmasıyla sıcaklığı artıran ve bağıl nemi düşüren rüzgârdır.
Doğu Anadolu’nun yüksek kesimlerinde kış sıcaklıklarının düşük olmasında hangisi özellikle etkilidir?
- A) Sürekli kuvvetli denizellik
- B) Tropikal enlemde bulunma
- C) Gelgitin güçlü olması
- D) Deniz seviyesinin altında yer alma
- E) Yükselti ve karasallık
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğu Anadolu’nun yüksekliği ve deniz etkisinden uzaklığı kış soğuklarını güçlendirir.