Bitkisel üretim, hayvancılık ve madencilik ekonomik faaliyetlerin hangi ana grubundadır?
- A) Birincil ekonomik faaliyetler
- B) İkincil ekonomik faaliyetler
- C) Üçüncül ekonomik faaliyetler
- D) Dördüncül ekonomik faaliyetler
- E) Beşincil ekonomik faaliyetler
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğadan doğrudan kaynak ve ham madde elde etme faaliyetleri birincil ekonomik faaliyetler grubundadır.
Bir otomobil fabrikasında ham maddelerin işlenerek ürün üretilmesi hangi ekonomik sektörün örneğidir?
- A) Birincil sektör
- B) İkincil sektör
- C) Üçüncül sektör
- D) Dördüncül sektör
- E) Tarımsal üretim sektörü
Doğru cevap: B
Çözüm: İmalat sanayisi, doğal kaynakların işlenip mamul hâline getirilmesi nedeniyle ikincil ekonomik faaliyettir.
Turizm, ticaret, ulaşım ve bankacılık ekonomik faaliyetlerin hangi grubuna girer?
- A) Birincil ekonomik faaliyetler
- B) İkincil ekonomik faaliyetler
- C) Üçüncül ekonomik faaliyetler
- D) Yalnız tarımsal faaliyetler
- E) Yalnız maden çıkarma faaliyetleri
Doğru cevap: C
Çözüm: Hizmet sunan turizm, ticaret, ulaşım ve bankacılık üçüncül ekonomik faaliyetler arasında sınıflandırılır.
Türkiye’de çay tarımının en belirgin yoğunlaşma alanı neresidir?
- A) Tuz Gölü çevresi
- B) Konya Kapalı Havzası
- C) Erzurum-Kars platolarının bütünü
- D) Doğu Karadeniz kıyıları
- E) Güneydoğu Anadolu’nun kurak düzlükleri
Doğru cevap: D
Çözüm: Çay yüksek nem ve düzenli yağış istediğinden Türkiye’de özellikle Rize ve çevresindeki Doğu Karadeniz kıyılarında yetiştirilir.
Fındık üretimiyle öne çıkan Türkiye kıyı kuşağı hangisidir?
- A) Teke Yarımadası kıyıları
- B) Mersin kıyı düzlükleri
- C) Tuz Gölü kıyıları
- D) Van Gölü’nün bütün kıyıları
- E) Karadeniz kıyıları
Doğru cevap: E
Çözüm: Türkiye’de ticari fındık yetiştiriciliği özellikle Karadeniz kıyı kuşağında, Ordu ve Giresun çevresinde yoğunlaşır.
Zeytin ağacının kış donlarına duyarlılığı yetiştiriciliğini Türkiye’de daha çok hangi iklimle ilişkilendirir?
- A) Akdeniz iklimi
- B) Sert karasal iklim
- C) Tundra iklimi
- D) Kutup iklimi
- E) Yıl boyu donlu dağ iklimi
Doğru cevap: A
Çözüm: Zeytin ılıman, kışların görece yumuşak geçtiği Akdeniz ve Ege kıyı koşullarında yaygın yetişir.
Türkiye’de buğdayın geniş alanlarda yetişmesinin temel doğal nedeni hangisidir?
- A) Tüm yıl yüksek nem istemesi
- B) Karasal ve yarı kurak koşullara uyum gösterebilmesi
- C) Yalnız deniz kıyısında yetişebilmesi
- D) Kışın sürekli tropikal sıcaklık istemesi
- E) Yalnız bataklıklarda ürün vermesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Buğday geniş sıcaklık aralıklarına ve görece kurak koşullara uyum sağlayabildiği için iç kesimlerde yaygın tarımı yapılır.
Türkiye’de pamuk yetiştiriciliğinin iklim bakımından öne çıkan gereksinimi hangisidir?
- A) Yıl boyunca kalıcı kar örtüsü
- B) Kısa ve çok soğuk yaz
- C) Uzun ve sıcak yetişme dönemi
- D) Sürekli donlu toprak
- E) Tüm mevsimler boyunca sis
Doğru cevap: C
Çözüm: Pamuk yetişme döneminde sıcaklık ve yeterli su ister; Çukurova ve Ege gibi sıcak ovalarda sulamayla gelişebilir.
Şeker pancarının işlenmesinde fabrikaların üretim sahalarına yakın olması neden yararlıdır?
- A) Deniz ulaşımını zorunlu kılması
- B) Ham maddeyi daha dayanıklı hâle getirmesi
- C) Her fabrikaya tropikal iklim sağlaması
- D) Taşıma maliyetini ve ürün kaybını azaltması
- E) Pancarı maden cevherine dönüştürmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Şeker pancarı hacimli ve taşınması maliyetli bir ham maddedir; üretim alanına yakın fabrika lojistik avantaj sağlar.
Gür çayırların bulunduğu Erzurum-Kars yöresinde hangi hayvancılık türü doğal koşullardan yararlanır?
- A) İpek böcekçiliğine dayalı seracılık
- B) Yalnız deniz balıkçılığı
- C) Kurak çöl deve yetiştiriciliği
- D) Yalnız kümes hayvancılığı
- E) Büyükbaş mera hayvancılığı
Doğru cevap: E
Çözüm: Yazın gelişen doğal çayırlar büyükbaş mera hayvancılığı için otlak imkânı oluşturur.
Türkiye’de taş kömürü yataklarıyla tanınan il hangisidir?
- A) Zonguldak
- B) Nevşehir
- C) Aksaray
- D) Isparta
- E) Kırşehir
Doğru cevap: A
Çözüm: Zonguldak havzası Türkiye’de taş kömürü yataklarının tarihsel merkezidir; linyit ile karıştırılmamalıdır.
Türkiye’deki önemli bor minerali yataklarından biri aşağıdaki alanlardan hangisindedir?
- A) Rize-Çayeli
- B) Eskişehir-Kırka
- C) Mardin-Kızıltepe
- D) Edirne-Uzunköprü
- E) Trabzon-Sürmene
Doğru cevap: B
Çözüm: Eskişehir Kırka; Balıkesir Bigadiç ve Kütahya Emet ile birlikte Türkiye’nin önemli bor yatakları arasındadır.
Afşin-Elbistan çevresi Türkiye’de hangi enerji hammaddesiyle öne çıkar?
- A) Taş kömürü
- B) Doğal uranyum yakıt çubukları
- C) Linyit
- D) Sondajla çıkarılan jeotermal buhar
- E) İşlenmiş petrol ürünleri
Doğru cevap: C
Çözüm: Kahramanmaraş’taki Afşin-Elbistan havzası büyük linyit yataklarıyla bilinir; bu yakıt termik santrallerde kullanılabilir.
Akarsular üzerinde baraj ve türbinlerle elektrik üretilmesi hangi enerji türüdür?
- A) Jeotermal enerji
- B) Nükleer enerji
- C) Rüzgâr enerjisi
- D) Hidroelektrik enerji
- E) Biyokütle enerjisi
Doğru cevap: D
Çözüm: Hidroelektrik üretimde akarsuyun düşüsü ve su akımı türbinleri döndürerek elektrik üretir.
Batı Anadolu’daki fay sistemleri ve sıcak yer altı sularıyla bağlantılı yenilenebilir enerji türü hangisidir?
- A) Linyit enerjisi
- B) Taş kömürü enerjisi
- C) İthal petrol enerjisi
- D) Doğal gaz enerjisi
- E) Jeotermal enerji
Doğru cevap: E
Çözüm: Ege grabenleri ve aktif faylarla ilişkili sıcak yer altı akışkanları jeotermal enerji üretimini destekler.
Rüzgâr türbinlerinin yaygınlaşmasına uygun kıyı ve geçit koşulları Türkiye’de özellikle hangi kesimlerde görülür?
- A) Ege ve Marmara çevresi
- B) Yalnız Hakkâri’nin kapalı vadileri
- C) Yalnız Tuz Gölü’nün su yüzeyi
- D) Sürekli rüzgârsız çukur sahalar
- E) Yıl boyu kapalı maden galerileri
Doğru cevap: A
Çözüm: Ege ve Marmara kıyıları ile geçitleri uygun rüzgâr rejimleri nedeniyle önemli rüzgâr enerjisi sahalarıdır.
Türkiye’de sanayi faaliyetlerinin en belirgin yoğunlaştığı coğrafi bölge hangisidir?
- A) Doğu Anadolu Bölgesi
- B) Marmara Bölgesi
- C) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
- D) Karadeniz Bölgesi
- E) Akdeniz Bölgesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Marmara sanayi; nüfus, ulaşım, liman, pazar ve sermaye olanaklarının bir aradalığıyla öne çıkar.
Tarımsal ürün, maden ya da sanayi mallarının ülke içinde el değiştirmesi hangi ticaret türüdür?
- A) Dış ticaret
- B) Transit ticaret
- C) İç ticaret
- D) Uluslararası ihracat
- E) İthalat
Doğru cevap: C
Çözüm: Ülke sınırları içindeki alım satım iç ticarettir; sınır aşan mal alışverişi dış ticarettir.
Türkiye’den başka bir ülkeye mal satılması dış ticarette hangi işlemdir?
- A) İthalat
- B) Gümrük vergisi
- C) Transit geçiş
- D) İhracat
- E) Yurt içi perakende satış
Doğru cevap: D
Çözüm: İhracat ülke dışına yapılan mal satışıdır; ithalat ise diğer ülkelerden yapılan alımdır.
Antalya ve Muğla kıyılarında yazın önem kazanan turizm türü hangisidir?
- A) Kış sporları turizmi
- B) Yalnız maden turizmi
- C) Yalnız kongre turizmi
- D) Kutup ışıkları turizmi
- E) Deniz ve kıyı turizmi
Doğru cevap: E
Çözüm: Antalya ve Muğla’da sıcak yaz mevsimi, kıyı tesisleri ve deniz-kum-güneş olanakları turizmi destekler.