Doğu Karadeniz’de yağışlı iklime uyumlu çay bitkisinin İç Anadolu’da yaygınlaşmamasının en güçlü nedeni hangisidir?
- A) İç kesimlerde nem ve yağış koşullarının çay için daha elverişsiz olması
- B) Çayın yalnız kireçli ve kurak toprak istemesi
- C) İç Anadolu’da bütün tarımın yasak olması
- D) Çay yetiştiriciliğinin deniz ulaşımı gerektirmesi
- E) İç Anadolu’da yalnız yazın yağmur görülmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Çay yüksek hava nemi ve düzenli yağışa ihtiyaç duyar; İç Anadolu’nun yarı kurak iklimi bu gereksinimi karşılamaz.
Üretim döneminde su isteği yüksek olan çeltiğin Edirne çevresinde Meriç-Ergene sistemiyle ilişkili ovalarda yetişmesi öncelikle neyle açıklanır?
- A) Kışın kalıcı kar örtüsü istemesiyle
- B) Sulama için yeterli suya erişimle
- C) Yalnız kurak yamaçta yetişmesiyle
- D) Sulu tarıma ihtiyaç duymamasıyla
- E) Deniz suyuyla sulamaya dayanıklı olmasıyla
Doğru cevap: B
Çözüm: Çeltik üretimi kontrollü ve bol su kullanımı gerektirir; uygun ova ve sulama olanakları ürün dağılışında önemlidir.
Çukurova’da sulama kanallarının geliştirilmesi, sıcak iklim koşullarıyla birlikte en doğrudan hangi üretimi destekleyebilir?
- A) Çay yetiştiriciliğinin bütün ovayı kaplamasını
- B) Buğdayın yalnız kar erimesiyle sulanmasını
- C) Pamuk ve mısır gibi su isteyen ürünlerin yetiştirilmesini
- D) Yalnız kuru tarım yapılmasını
- E) Mera alanlarının zorunlu olarak genişlemesini
Doğru cevap: C
Çözüm: Sıcak ve geniş ovalarda düzenli sulama pamuk ve mısır gibi ürünlerin yetişmesini ve verimini artırabilir.
Türkiye’de turunçgillerin özellikle Akdeniz kıyılarında yetişmesi hangi iklim sınırlamasıyla ilişkilidir?
- A) Yıl boyunca kar örtüsüne ihtiyaç duymalarıyla
- B) Ağustos aylarında sürekli don istemeleriyle
- C) Yalnız yüksek platolarda verimli olmalarıyla
- D) Şiddetli kış donlarından zarar görebilmeleriyle
- E) Yetiştirme döneminde güneşlenmenin sakıncalı olmasıyla
Doğru cevap: D
Çözüm: Turunçgiller dona duyarlı olduğundan kışları ılıman Akdeniz kıyı kuşağında daha uygundur.
Malatya’nın kayısı üretiminde öne çıkması bu kent için hangi ekonomik coğrafya eşleştirmesini güçlendirir?
- A) Deniz ürünleri sanayisi
- B) Çay tarımı ve işleme
- C) Tropikal kauçuk üretimi
- D) Taş kömürüne dayalı demir-çelik
- E) Meyvecilik ve tarımsal işleme
Doğru cevap: E
Çözüm: Malatya kayısı yetiştiriciliği ve kayısının kurutulması/işlenmesiyle tanınan bir tarımsal üretim merkezidir.
Güneydoğu Anadolu’da sulama imkânlarının artması hangi değişimi doğrudan kolaylaştırabilir?
- A) Sulu tarım ürünlerinin çeşitlenmesi ve verim artışı
- B) Yağış miktarının mekanik olarak iki katına çıkması
- C) Bölgenin ikliminin tundraya dönüşmesi
- D) Tarım arazilerinin kendiliğinden denize açılması
- E) Kış sıcaklığının bütün illerde aynı olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Sulama olanaklarının gelişmesi su kısıtını hafifletir ve pamuk gibi su isteyen ürünlerin üretim potansiyelini artırır.
İç Anadolu’daki koyun yetiştiriciliğinin yaygın oluşunda hangi doğal çevre koşulu rol oynar?
- A) Yıl boyunca yoğun tropikal yağış
- B) Bozkır meralarının bulunması
- C) Kalıcı buzulların geniş alan kaplaması
- D) Her yerde sulak ormanların bulunması
- E) Deniz kıyısında geniş mercan resifleri
Doğru cevap: B
Çözüm: Yarı kurak bozkır örtüsü küçükbaş mera hayvancılığına uyumlu alanlar sağlar.
Mera hayvancılığıyla besicilik karşılaştırıldığında hangisi mera hayvancılığının ayırt edici özelliğidir?
- A) Tüm yıl yalnız fabrikada yem üretilmesi
- B) Yalnız büyük kent merkezinde yapılması
- C) Doğal otlak koşullarına daha fazla bağımlı olması
- D) Her durumda daha yüksek verim sağlaması
- E) İklim ve bitki örtüsünden hiç etkilenmemesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Mera hayvancılığında otlakların mevsimsel gelişimi üretimi etkiler; besicilikte kontrollü yemleme ağırlık kazanabilir.
Bir maden sahasında çıkarılan cevherin limana demir yoluyla gönderilmesi hangi iki sektörün ilişkisidir?
- A) Yalnız finans ve turizm
- B) Yalnız eğitim ve sağlık
- C) Yalnız kültür ve sanat
- D) Birincil üretim ile ulaşım hizmeti
- E) Yalnız bilişim ve yönetim
Doğru cevap: D
Çözüm: Madencilik birincil faaliyet, cevherin taşınması ise üçüncül hizmet sektörüdür.
Demir cevheriyle tanınan Sivas’ın Divriği ilçesi ile aşağıdaki faaliyetlerden hangisi doğrudan ilişkilidir?
- A) Boraksın işlenmesi
- B) Çay yaprağı hasadı
- C) Deniz balıkçılığı
- D) Jeotermal kaplıca turizmi
- E) Demir madenciliği
Doğru cevap: E
Çözüm: Divriği Türkiye’de demir cevheri yataklarının önemli örneklerindendir.
Kütahya-Emet ve Balıkesir-Bigadiç yer adlarının birlikte verilmesi en çok hangi madenin araştırıldığını gösterir?
- A) Bor mineralleri
- B) Taş kömürü
- C) Petrol
- D) Doğal gaz
- E) Bakır
Doğru cevap: A
Çözüm: Emet ve Bigadiç, Kırka ile birlikte önemli bor minerali sahaları arasındadır.
Konya-Seydişehir ile ilişkilendirilen boksit cevherinden hangi metalin üretimi amaçlanır?
- A) Bakır
- B) Alüminyum
- C) Krom
- D) Kurşun
- E) Çinko
Doğru cevap: B
Çözüm: Boksit alüminyumun başlıca cevheridir; Seydişehir alüminyum sanayisiyle bağlantılı bilinen bir örnektir.
Bir ilde linyit çıkarılmasıyla yakın çevrede termik santral kurulması hangi yer seçimi avantajıyla açıklanabilir?
- A) Tüm santrallerin mutlaka deniz kıyısında olmasıyla
- B) Jeotermal kaynakların zorunlu olarak bulunmasıyla
- C) Yakıtı çıkarıldığı yere yakın kullanarak taşıma yükünün azalmasıyla
- D) Hidroelektrik düşüsünün yüksek olmasıyla
- E) Linyitin rüzgâra dönüşmesiyle
Doğru cevap: C
Çözüm: Linyit gibi hacimli yakıtların santrale yakın çıkarılması taşıma maliyetini azaltabilir.
Akarsuların eğim ve düşüsünün fazla olduğu bir vadide elektrik üretim imkânı hangi enerji türünde belirginleşir?
- A) Güneş panelleriyle enerji
- B) Doğal gaz yakarak enerji
- C) Taş kömürlü termik enerji
- D) Hidroelektrik enerji
- E) Biyodizel üretimi
Doğru cevap: D
Çözüm: Hidroelektrik potansiyeli su miktarı ve düşüyle ilişkilidir; yalnız eğim tek başına yeterli değildir.
Aynı sıcak su kaynağından elektrik ve konut ısıtma amaçlı yararlanılması hangi enerji kaynağında mümkündür?
- A) Taş kömürü
- B) Linyit
- C) Rüzgâr enerjisi
- D) Fosil petrol
- E) Jeotermal enerji
Doğru cevap: E
Çözüm: Jeotermal kaynakların sıcaklık ve debisine bağlı olarak elektrik üretimi, sera ve konut ısıtması gibi farklı kullanımları olabilir.
Marmara çevresinde demir yolu, kara yolu, liman ve büyük pazarlara yakın bir fabrikada hangi avantaj birlikte bulunur?
- A) Ulaşım ve pazara erişim kolaylığı
- B) Tarımda sulamanın zorunlu artması
- C) Maden yatağının her fabrikanın altında bulunması
- D) Ham madde maliyetinin kesinlikle sıfır olması
- E) İklimin üretim kararında tek belirleyici olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Ulaşım ağları ve büyük tüketici pazarlarına yakınlık sanayi yeri seçiminde maliyet ve erişim avantajı oluşturur.
Bir fabrikanın yaş çay yapraklarını işleyebilmek için Rize’deki üretim alanlarına yakın kurulması en çok hangi faktörü gösterir?
- A) Uzak pazarlara zorunlu bağımlılık
- B) Bozulabilir ham maddeye yakınlık
- C) Petrol yataklarının zorunlu bulunması
- D) Yalnız liman ve turizm imkânı
- E) Tüm işçilerin kıyıdan göç etmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Yaş çay yaprağı kısa sürede işlenmesi gereken ham maddedir; fabrikanın tarım alanına yakın olması önemlidir.
Uçakla ulaştırmanın demir yolu ve deniz yoluna göre daha çok tercih edildiği yük çeşidi hangisidir?
- A) Çok büyük hacimli düşük değerli kömür
- B) Yüz binlerce tonluk dökme demir cevheri
- C) Zaman hassasiyeti yüksek ve birim değeri yüksek kargo
- D) Ağır ve düşük fiyatlı çimento hammaddesi
- E) Büyük miktarda ham linyit
Doğru cevap: C
Çözüm: Hava yolu genellikle yüksek hızın kritik olduğu, hacim/ağırlığı sınırlı ve değeri yüksek yüklerde avantajlıdır.
Kapadokya çevresinde peri bacaları ve tarihî yapıları görmek isteyenler hangi turizm türlerinin birleşimine yönelir?
- A) Yalnız deniz-kum-güneş turizmi
- B) Yalnız okyanus dalış turizmi
- C) Yalnız kutup araştırma turizmi
- D) Doğal oluşum ve kültür turizmi
- E) Yalnız sanayi fuarı turizmi
Doğru cevap: D
Çözüm: Kapadokya jeomorfolojik oluşumları ve tarihî-kültürel dokusuyla doğal ve kültürel turizmi birleştirir.
Afyonkarahisar ve Yalova gibi yerlerde sıcak kaynak sularına dayalı turizm hangi başlıkta incelenir?
- A) Yat turizmi
- B) Kış sporları turizmi
- C) Kruvaziyer turizmi
- D) Yalnız kongre turizmi
- E) Termal turizm
Doğru cevap: E
Çözüm: Kaplıca ve sıcak su kaynaklarının sağlık-dinlenme amaçlı kullanımı termal turizme örnektir.