2026 yılında 31. BM İklim Değişikliği Taraflar Konferansı (COP31) Türkiye’nin hangi kentinde düzenlenmektedir?
- A) Antalya
- B) İstanbul
- C) Ankara
- D) İzmir
- E) Muğla
Doğru cevap: A
Çözüm: COP31, 9–20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenmektedir. 9 Kasım itibarıyla konferans henüz devam etmektedir.
COP31 iklim zirvesine 2026 yılında hangi ülke ev sahipliği yapmaktadır?
- A) Brezilya
- B) Türkiye
- C) Avustralya
- D) Azerbaycan
- E) Birleşik Arap Emirlikleri
Doğru cevap: B
Çözüm: COP31’in ev sahibi ve konferans başkanlığını üstlenen ülke Türkiye’dir; müzakere başkanlığındaki Avustralya farklı bir rol oynar.
2025 yılında düzenlenen COP30 iklim zirvesi hangi kentte yapılmıştır?
- A) Bakü
- B) Dubai
- C) Belém
- D) Antalya
- E) Glasgow
Doğru cevap: C
Çözüm: 2025 COP30, Brezilya’nın Amazon bölgesindeki Belém kentinde gerçekleştirilmiştir.
2024 yılında gerçekleşen COP29 iklim zirvesine hangi şehir ev sahipliği yapmıştır?
- A) Belém
- B) Kyoto
- C) Doha
- D) Bakü
- E) Madrid
Doğru cevap: D
Çözüm: COP29, 2024’te Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlendi.
2023 yılındaki COP28 toplantısının ev sahibi kenti hangisidir?
- A) Paris
- B) Roma
- C) Antalya
- D) Belém
- E) Dubai
Doğru cevap: E
Çözüm: 2023 COP28, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dubai kentinde gerçekleştirilmiştir.
Paris İklim Anlaşması hangi yılda kabul edilmiştir?
- A) 2015
- B) 1992
- C) 1997
- D) 2005
- E) 2025
Doğru cevap: A
Çözüm: Paris Anlaşması, 2015’te Paris’te yapılan COP21 kapsamında kabul edildi.
Paris Anlaşması’nda küresel sıcaklık artışını sınırlandırmak için ayrıca çaba gösterilmesi öngörülen eşik kaç derecedir?
- A) 0,5°C
- B) 1,5°C
- C) 2,5°C
- D) 3°C
- E) 4°C
Doğru cevap: B
Çözüm: Paris Anlaşması ısınmayı 2°C’nin oldukça altında tutmayı ve 1,5°C ile sınırlamak için çaba göstermeyi hedefler.
2026 COP31’in ilan edilmiş resmî toplantı tarih aralığı hangisidir?
- A) 9–20 Kasım 2026
- B) 5–16 Haziran 2026
- C) 1–12 Eylül 2026
- D) 10–22 Kasım 2025
- E) 2–13 Aralık 2026
Doğru cevap: A
Çözüm: UNFCCC’nin COP31 duyurusuna göre toplantı 9–20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenir.
COP31’de Türkiye konferans başkanlığını yürütürken müzakerelerin başkanı olarak görevlendirilen Avustralyalı siyasetçi kimdir?
- A) António Guterres
- B) Chris Bowen
- C) Simon Stiell
- D) André Corrêa do Lago
- E) Alok Sharma
Doğru cevap: B
Çözüm: UNFCCC COP31 görev paylaşımında Türkiye COP Başkanlığını, Avustralya’dan Chris Bowen ise müzakere başkanlığını üstlenir.
2025 COP30 sürecinde kabul edilen siyasi paketin adı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kyoto Eylem Planı
- B) Glasgow Enerji Paktı
- C) Belém Siyasi Paketi
- D) Montreal Ozon Mutabakatı
- E) Kopenhag Ticaret Şartı
Doğru cevap: C
Çözüm: COP30’un ev sahibi Brezilya’nın Belém kentidir ve siyasi paket bu kentin adını taşır.
COP29’da gelişmekte olan ülkeler için üzerinde uzlaşılan 2035 iklim finansmanı hedefi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yılda 10 milyar ABD doları
- B) Toplam 25 milyar ABD doları
- C) Her yıl 1 trilyon avro yalnızca turizm geliri
- D) Yılda en az 300 milyar ABD doları
- E) Yalnızca 2024 için 500 milyon ABD doları
Doğru cevap: D
Çözüm: Bakü COP29’un yeni kolektif nicel hedefinde gelişmekte olan ülkelere yönelik 2035’e kadar yıllık en az 300 milyar dolar iklim finansmanı öngörülür.
2023 COP28’in ilk Küresel Durum Değerlendirmesi sonucunda enerji sistemlerine ilişkin hangi yönelim öne çıkmıştır?
- A) Kömür kullanımını süresiz zorunlu kılma
- B) Yenilenebilir teknolojileri terk etme
- C) İklim anlaşmalarını iptal etme
- D) Tüm enerji verimliliği önlemlerini durdurma
- E) Fosil yakıtlardan uzaklaşma
Doğru cevap: E
Çözüm: COP28’de enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan uzaklaşma ve yenilenebilir kapasite artışını hızlandırma çağrısı öne çıktı.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) kabul yılı hangisidir?
- A) 1992
- B) 1972
- C) 1987
- D) 1997
- E) 2015
Doğru cevap: A
Çözüm: UNFCCC 1992’de kabul edildi; Kyoto Protokolü 1997, Paris Anlaşması 2015 tarihlidir.
Japonya’da 1997’de kabul edilen ve gelişmiş ülkelere yönelik sera gazı yükümlülükleriyle anılan uluslararası metin hangisidir?
- A) Paris Anlaşması
- B) Kyoto Protokolü
- C) Montreal Protokolü
- D) Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi
- E) Ramsar Sözleşmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kyoto Protokolü, 1997’de Kyoto’da COP3 kapsamında kabul edildi.
2023–2026 dönemindeki iklim zirveleri ev sahibi kentlerine göre kronolojik olarak hangi seçenekte doğru sıralanmıştır?
- A) Dubai – Bakü – Belém – Antalya
- B) Bakü – Dubai – Antalya – Belém
- C) Dubai – Belém – Bakü – Antalya
- D) Antalya – Belém – Bakü – Dubai
- E) Belém – Dubai – Antalya – Bakü
Doğru cevap: A
Çözüm: COP28 Dubai/2023, COP29 Bakü/2024, COP30 Belém/2025 ve COP31 Antalya/2026 biçiminde gerçekleşir.
Aşağıdaki sözleşme–yıl–toplantı eşleştirmelerinden hangisi bütünüyle doğrudur?
- A) Kyoto Protokolü – 2015 – COP21; Paris Anlaşması – 1997 – COP3
- B) Kyoto Protokolü – 1997 – COP3; Paris Anlaşması – 2015 – COP21
- C) Kyoto Protokolü – 1992 – COP1; Paris Anlaşması – 2025 – COP30
- D) Kyoto Protokolü – 2005 – COP11; Paris Anlaşması – 2026 – COP31
- E) Kyoto Protokolü – 1987 – COP3; Paris Anlaşması – 1992 – COP21
Doğru cevap: B
Çözüm: Kyoto Protokolü 1997 COP3’te, Paris Anlaşması 2015 COP21’de kabul edildi. UNFCCC’nin kabul yılı ise 1992’dir.
2026 Antalya COP31’de konferans başkanlığı ve müzakereler başkanlığının ülkelere göre doğru dağılımı hangisidir?
- A) Konferans başkanlığı Avustralya, müzakere başkanlığı Brezilya
- B) Her iki başkanlık yalnızca Azerbaycan
- C) Konferans başkanlığı Türkiye, müzakere başkanlığı Avustralya
- D) Konferans başkanlığı Fransa, müzakere başkanlığı Japonya
- E) Konferans başkanlığı Brezilya, müzakere başkanlığı Güney Kore
Doğru cevap: C
Çözüm: Türkiye COP31 başkanlığını, Avustralya’dan Chris Bowen müzakerelerin başkanlığını üstlenmiştir; ev sahibi Antalya’dır.
Türkiye’nin 7552 sayılı İklim Kanunu hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- A) Yalnızca deniz taşımacılığını düzenler; iklim uyumundan söz etmez.
- B) Yürürlüğe girmeden önce tüm işletmelerin ETS tahsisatını tamamladığını ilan eder.
- C) Sadece belediye seçimlerine ilişkin hükümler içerir.
- D) Azaltım ve uyumu birlikte ele alır; emisyon ticaret sistemi için hukuki çerçeve oluşturur.
- E) Net sıfır hedefini tamamen terk ederek fosil yakıt üretimini zorunlu kılar.
Doğru cevap: D
Çözüm: 7552 sayılı Kanun, azaltım ve uyumun yanında ETS ve iklim yönetimine dair hukuki düzenlemeler içerir; kanunun çıkması her uygulamanın tamamlandığı anlamına gelmez.
Türkiye’nin iklim hedefleri hangi seçenekte doğru ve birimleri karıştırılmadan verilmiştir?
- A) 2035 net sıfır; 2053 NDC düzeyi 643 GW
- B) 2035 hedefi 466 GW; net sıfır hedef yılı 2026
- C) 2035 NDC düzeyi 1,3 trilyon dolar; net sıfır 2040
- D) 2035 NDC düzeyi 800 GW; net sıfır 2025
- E) 2035 NDC emisyon düzeyi 643 milyon ton CO₂e; uzun dönem net sıfır hedefi 2053
Doğru cevap: E
Çözüm: Türkiye’nin 2035 hedefi emisyon miktarı olarak 643 milyon ton CO₂ eşdeğeridir; 2053 ise net sıfır hedef yılıdır.
IEA’nın 2025 yılı yenilenebilir elektrik kapasite ilaveleri için aşağıdaki sayısal özetlerden hangisi doğrudur?
- A) Toplam yaklaşık 800 GW; güneş PV 600 GW’tan fazla; rüzgâr yaklaşık 160 GW
- B) Toplam 160 GW; güneş PV yaklaşık 20 GW; rüzgâr yaklaşık 800 GW
- C) Toplam 800 MW; güneş PV yaklaşık 600 MW; rüzgâr yaklaşık 160 MW
- D) Toplam 800 GW; güneş PV yalnızca 80 GW; rüzgâr 600 GW’tan fazla
- E) Toplam 1,3 trilyon GW; güneş PV katkısı sıfır
Doğru cevap: A
Çözüm: IEA’ya göre 2025 yenilenebilir kapasite ilaveleri yaklaşık 800 GW’tır; ağırlık 600 GW üzeri güneş PV, ardından yaklaşık 160 GW rüzgârdadır.