2025’te Türkiye bağlantılı UNESCO kayıtları için program–unsur eşleştirmesi hangi seçenekte bütünüyle doğrudur?
- A) Dünya Mirası: Sardes; Somut Olmayan: Antep İşi; Dünya Belleği: Karatepe Yazıtları
- B) Dünya Mirası: Antep İşi; Somut Olmayan: Sardes; Dünya Belleği: Gordion
- C) Dünya Mirası: Karatepe Yazıtları; Somut Olmayan: ODTÜ; Dünya Belleği: Antep İşi
- D) Dünya Mirası: Gordion; Somut Olmayan: Eşrefoğlu Camii; Dünya Belleği: Sardes
- E) Dünya Mirası: Câmiu’t-Tevârîh; Somut Olmayan: Sardes; Dünya Belleği: Tulum
Doğru cevap: A
Çözüm: 2025 Sardes taşınmaz alan olarak Dünya Mirası, Antep İşi gelenek olarak Somut Olmayan, Karatepe yazıtı belge olarak Dünya Belleğidir.
9 Kasım 2026 itibarıyla Türkiye’nin UNESCO kayıtlarını değerlendiren bir aday için hangi tespit doğrudur?
- A) ODTÜ Kampüsü 22. Dünya Mirasıdır; Sardes yalnız Geçici Listededir.
- B) ODTÜ Kampüsü Geçici Listededir; Sardes–Bin Tepe kesin Dünya Mirasıdır.
- C) Gordion 2026 Geçici Listededir; Antep İşi 2025 Dünya Mirasıdır.
- D) Karatepe Yazıtları karma Dünya Mirasıdır; Göreme yalnız adaydır.
- E) Ceneviz Denizcilik Ağı kesin Dünya Mirasıdır; Hierapolis Geçici Listededir.
Doğru cevap: B
Çözüm: UNESCO 2026 Geçici Listesinde ODTÜ adaylığı vardır, ancak Sardes ve Bin Tepe 2025 kesin Dünya Mirası kaydıdır.
UNESCO Türkiye kaydındaki 20 kültürel, iki karma varlık dikkate alındığında aşağıdaki hangi alan çifti karma sınıfa girer?
- A) Troya ve Efes
- B) Çatalhöyük ve Gordion
- C) Göreme Millî Parkı ve Hierapolis–Pamukkale
- D) Sardes ve Nemrut Dağı
- E) Bursa–Cumalıkızık ve Safranbolu
Doğru cevap: C
Çözüm: Türkiye’nin karma kategorideki iki alanı Göreme/Kapadokya ile Hierapolis/Pamukkale’dir.
Aşağıdaki UNESCO alanlarından 2023 ve 2025 tescilleri ile uygarlıkları doğru eşleştiren hangisidir?
- A) 2023 Sardes–Frig; 2025 Gordion–Lidya
- B) 2023 Arslantepe–Lidya; 2025 Efes–Frig
- C) 2023 Göbeklitepe–İyon; 2025 Troya–Hitit
- D) 2023 Gordion–Frig; 2025 Sardes–Lidya
- E) 2023 Hattuşa–Urartu; 2025 Ani–Frig
Doğru cevap: D
Çözüm: 2023 Gordion Frig başkenti olarak; 2025 Sardes ve Bin Tepe Lidya mirası olarak Dünya Mirası Listesine girdi.
Beş bileşenli UNESCO Ahşap Direkli Camiler seri mirasının illeri hangi grupta eksiksiz verilmiştir?
- A) Sivas, Edirne, İstanbul, Bursa, Kars
- B) Manisa, İzmir, Aydın, Denizli, Muğla
- C) Konya, Karaman, Niğde, Aksaray, Nevşehir
- D) Ankara, Kırıkkale, Çorum, Yozgat, Tokat
- E) Afyonkarahisar, Eskişehir, Ankara, Konya, Kastamonu
Doğru cevap: E
Çözüm: 2023 seri miras beş camiyi Afyonkarahisar, Eskişehir, Ankara, Konya ve Kastamonu illerinde bir araya getirir.
Aşağıdaki cami–il eşleştirmelerinin tamamı UNESCO ahşap direkli cami kaydına göre hangi seçenekte doğrudur?
- A) Mahmut Bey–Kastamonu; Arslanhane–Ankara; Eşrefoğlu–Konya
- B) Mahmut Bey–Konya; Arslanhane–Eskişehir; Eşrefoğlu–Kastamonu
- C) Mahmut Bey–Afyonkarahisar; Arslanhane–Konya; Eşrefoğlu–Ankara
- D) Mahmut Bey–Ankara; Arslanhane–Kastamonu; Eşrefoğlu–Sivas
- E) Mahmut Bey–Eskişehir; Arslanhane–İzmir; Eşrefoğlu–Afyonkarahisar
Doğru cevap: A
Çözüm: Mahmut Bey Camii Kastamonu’da, Arslanhane Ankara’da, Eşrefoğlu Camii Konya Beyşehir’dedir.
UNESCO’nun 1972 ve 2003 sözleşmelerinin kapsamları birlikte değerlendirildiğinde doğru eşleştirme hangisidir?
- A) 1972: yaşayan sözlü gelenekler; 2003: yalnız arkeolojik kentler
- B) 1972: kültürel/doğal alanlar; 2003: yaşayan kültürel uygulamalar
- C) 1972: yalnız yazma eserler; 2003: küresel jeoparklar
- D) 1972: spor tesisleri; 2003: dünya savaşları anmaları
- E) 1972: dijital arşivler; 2003: yalnız doğal göller
Doğru cevap: B
Çözüm: 1972 sözleşmesi Dünya Kültürel ve Doğal Mirasını; 2003 sözleşmesi Somut Olmayan Kültürel Mirası korumaya yöneliktir.
UNESCO acil koruma listesindeki Türkiye öğeleri ve yılları hangi seçenekte tümüyle doğru yer almıştır?
- A) Islık Dili 2025; Ahlat taş işçiliği 2024; zeytincilik bilgisi 2010
- B) Islık Dili 2017; Antep İşi 2022; zeytincilik bilgisi 2014
- C) Islık Dili 2017; Ahlat taş işçiliği 2022; geleneksel zeytincilik bilgisi 2023
- D) Ebru 2017; Ahlat taş işçiliği 2025; Karagöz 2023
- E) Tulum 2017; Kırkpınar 2022; Türk kahvesi 2023
Doğru cevap: C
Çözüm: UNESCO Acil Koruma Listesi Türkiye örnekleri Islık Dili (2017), Ahlat taş işçiliği (2022), geleneksel zeytincilik bilgi ve uygulamalarıdır (2023).
2024–2025 Somut Olmayan Miras Temsili Listesi kayıtlarına ilişkin hangi eşleştirme doğrudur?
- A) 2024 Sardes; 2025 Gordion
- B) 2024 Antep İşi; 2025 Tulum/Gayda
- C) 2024 Karatepe Yazıtları; 2025 Çatalhöyük
- D) 2024 Tulum/Gayda; 2025 Antep İşi
- E) 2024 Eşrefoğlu Camii; 2025 Göreme
Doğru cevap: D
Çözüm: Tulum/Gayda yapımı ve icrası 2024’te, Gaziantep’in Antep İşi geleneği 2025’te Temsili Listeye kaydedildi.
2025 UNESCO Dünya Belleği kayıtları açısından aşağıdaki iki miras örneği hangi seçenekte doğrudur?
- A) Sardes ve Gordion
- B) Antep İşi ve Nevruz
- C) Göreme ve Hierapolis–Pamukkale
- D) Selimiye Camii ve Divriği Ulu Camii
- E) Karatepe–Aslantaş Yazıtları ve Câmiu’t-Tevârîh
Doğru cevap: E
Çözüm: Karatepe–Aslantaş Yazıtları ile Câmiu’t-Tevârîh 2025 Dünya Belleği belgesel miras kayıtlarıdır.
Karatepe–Aslantaş ve Pîrî Reis Dünya Haritası UNESCO bakımından hangi ortak liste kapsamındadır?
- A) Dünya Belleği Uluslararası Kütüğü
- B) Dünya Mirası doğal alanlar listesi
- C) Somut Olmayan Mirasın Acil Koruma Listesi
- D) UNESCO Küresel Jeoparklar Ağı
- E) UNESCO Anma ve Kutlama Yıl Dönümleri Programı
Doğru cevap: A
Çözüm: Her iki örnek de taşınmaz alan değil belgesel mirastır; UNESCO Dünya Belleği Uluslararası Kütüğünde yer alır.
UNESCO 2026–2027 Anma ve Kutlama Programında kabul edilen iki Türkiye önerisi hangi olayları anmaktadır?
- A) Bâkî’nin vefatı 500; Şeyh Edebali’nin doğumu 700
- B) Bâkî’nin doğumu 500; Şeyh Edebali’nin vefatı 700
- C) Bâkî’nin doğumu 700; Şeyh Edebali’nin vefatı 500
- D) Ali Kuşçu’nun doğumu 500; Fuat Sezgin’in vefatı 700
- E) Yunus Emre’nin doğumu 500; Ahi Evran’ın vefatı 700
Doğru cevap: B
Çözüm: 2026 UNESCO anma programında Bâkî’nin doğumunun 500 ve Şeyh Edebali’nin vefatının 700. yılı vardır.
2026 UNESCO anmaları esas alındığında hangi tarih ve olay çifti doğru ilişkilendirilmiştir?
- A) 1526 Şeyh Edebali’nin doğumu; 1326 Bâkî’nin vefatı
- B) 1426 Bâkî’nin doğumu; 1226 Şeyh Edebali’nin vefatı
- C) 1526 Bâkî’nin doğumu; 1326 Şeyh Edebali’nin vefatı
- D) 1626 Bâkî’nin vefatı; 1526 Şeyh Edebali’nin doğumu
- E) 1326 Bâkî’nin doğumu; 1926 Şeyh Edebali’nin vefatı
Doğru cevap: C
Çözüm: 2026’da 500 yıllık doğum anması 1526 Bâkî, 700 yıllık vefat anması 1326 Şeyh Edebali içindir.
2026 Şeyh Edebali UNESCO yıl dönümü önerisine destek veren ülkeler hangi seçenekte belirtilmiştir?
- A) Kuzey Makedonya, İran ve Japonya
- B) Almanya, Fransa ve İtalya
- C) Kanada, ABD ve Meksika
- D) Kazakistan, Kırgızistan ve Romanya
- E) Özbekistan, Hindistan ve Çin
Doğru cevap: D
Çözüm: UNESCO Türkiye Millî Komisyonunun duyurusunda Şeyh Edebali dosyasının Kazakistan, Kırgızistan ve Romanya desteğiyle kabul edildiği belirtilir.
2025 ve 2026 UNESCO tarihi açısından kuruluş/üyelik yıl dönümlerinin doğru karşılaştırması hangisidir?
- A) 2025 Türkiye’nin üyeliğinin 80. yılı; 2026 UNESCO’nun kuruluşunun 80. yılı
- B) 2025 UNESCO’nun 50. yılı; 2026 Türkiye’nin üyeliğinin 100. yılı
- C) 2025 Türkiye’nin üyeliğinin 50. yılı; 2026 Dünya Mirası Sözleşmesinin 80. yılı
- D) 2025 UNESCO’nun 100. yılı; 2026 Somut Olmayan Miras Sözleşmesinin 50. yılı
- E) 2025 UNESCO’nun kuruluşunun 80. yılı; 2026 Türkiye’nin UNESCO üyeliğinin 80. yılı
Doğru cevap: E
Çözüm: UNESCO 1945’te kuruldu, Türkiye 1946’da üye oldu; 80. yıl dönümleri bu nedenle sırasıyla 2025 ve 2026’dır.
UNESCO’nun 2024 yılına ait anma yıl dönümleriyle ilgili hangi seçenek üçlü olarak doğrudur?
- A) Dîvânu Lugâti’t-Türk yazılış 950; Ali Kuşçu vefat 550; Fuat Sezgin doğum 100
- B) Dîvânu Lugâti’t-Türk yazılış 500; Ali Kuşçu doğum 550; Fuat Sezgin vefat 100
- C) Dîvânu Lugâti’t-Türk yazılış 700; Ali Kuşçu vefat 100; Fuat Sezgin doğum 550
- D) Bâkî doğum 500; Şeyh Edebali vefat 700; Ali Kuşçu doğum 550
- E) Câmiu’t-Tevârîh yazılış 950; Sardes tescil 550; Göreme tescil 100
Doğru cevap: A
Çözüm: 2024 UNESCO programında Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün yazılışının 950., Ali Kuşçu’nun vefatının 550., Fuat Sezgin’in doğumunun 100. yılı vardı.
Bir öğretmen UNESCO programlarını tanıtırken Sardes, Ebru ve Cihannümâ koleksiyonunu hangi sırayla sınıflandırmalıdır?
- A) Somut Olmayan Miras – Dünya Belleği – Dünya Mirası
- B) Dünya Mirası – Somut Olmayan Miras – Dünya Belleği
- C) Dünya Belleği – Dünya Mirası – Somut Olmayan Miras
- D) Dünya Mirası – Dünya Belleği – Somut Olmayan Miras
- E) UNESCO Anma – Küresel Jeopark – Dünya Mirası
Doğru cevap: B
Çözüm: Sardes taşınmaz Dünya Mirası; Ebru yaşayan sanat olarak Somut Olmayan Miras; Cihannümâ yazma eser olarak Dünya Belleği kapsamındadır.
2026 Geçici Liste yenilikleri için aşağıdaki hangi iki aday Türkiye ile ilişkilidir?
- A) Göbeklitepe ve Sardes
- B) Gordion ve Arslantepe
- C) ODTÜ Kampüsü ve Ceneviz Denizcilik Ağı
- D) Çatalhöyük ve Selimiye
- E) Nemrut Dağı ve Troya
Doğru cevap: C
Çözüm: ODTÜ Kampüsü ve Ceneviz Denizcilik Ağı 2026’da Türkiye Geçici Listesine eklenmiştir; kesin 22 miras alanına dâhil değildir.
UNESCO’nun Türkiye miras kayıtlarıyla ilgili verilen aşağıdaki üç bilgi grubundan hangisi hatasızdır?
- A) 2025 Sardes–Dünya Belleği; 2025 Antep İşi–Geçici Liste; 2026 ODTÜ–Dünya Mirası
- B) 2025 Sardes–Somut Olmayan; 2025 Antep İşi–Dünya Mirası; 2026 ODTÜ–Dünya Belleği
- C) 2025 Sardes–Biyosfer; 2025 Antep İşi–Dünya Belleği; 2026 ODTÜ–Jeopark
- D) 2025 Sardes–Dünya Mirası; 2025 Antep İşi–Temsili Liste; 2026 ODTÜ–Geçici Liste
- E) 2025 Sardes–Acil Koruma; 2025 Antep İşi–Karma Miras; 2026 ODTÜ–Dünya Mirası
Doğru cevap: D
Çözüm: 2025 Sardes tescilli arkeolojik Dünya Mirası, Antep İşi Somut Olmayan Miras, 2026 ODTÜ Kampüsü yalnız Geçici Liste adayıdır.
2026 için UNESCO Dünya Mirası, Dünya Belleği ve anma programı bilgilerini birlikte değerlendiren hangi ifade doğrudur?
- A) Türkiye 32 tescilli alana sahiptir; Karatepe karma mirastır; Bâkî’nin 700. vefat yılı anılır.
- B) Türkiye 22 doğal alana sahiptir; Karatepe somut olmayan gelenektir; Bâkî’nin 100. vefat yılı anılır.
- C) Türkiye 20 tescilli alana sahiptir; Karatepe geçici listededir; Bâkî’nin 550. vefat yılı anılır.
- D) Türkiye 23 tescilli alana sahiptir; Karatepe UNESCO spor ağına dâhildir; Bâkî’nin 950. doğum yılı anılır.
- E) Türkiye 22 tescilli alana sahiptir; Karatepe yazıtları belgeseldir; Bâkî’nin 500. doğum yılı anılır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Türkiye Dünya Mirası 22 alandır; Karatepe–Aslantaş Dünya Belleği belgesel mirasıdır; 2026’da Bâkî’nin doğumunun 500. yılı anılmaktadır.