Atatürk dönemi Türk dış politikasının temel hedeflerinden biri hangisidir?
- A) Tam bağımsızlığı ve barışı korumak
- B) Başka ülkelerin topraklarını sürekli işgal etmek
- C) Kapitülasyonları yeniden genişletmek
- D) Tüm uluslararası ilişkileri kesmek
- E) Millî egemenliği yabancı devletlere bırakmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Atatürk dönemi dış politikası bağımsızlık, barış ve ülkenin güvenliği temelinde yürütüldü.
“Yurtta sulh, cihanda sulh” anlayışı aşağıdaki dış politika ilkelerinden hangisini doğrudan yansıtır?
- A) Yayılmacılık
- B) Barışçılık
- C) Sömürgecilik
- D) Hanedan üstünlüğü
- E) Diplomatik ilişkileri reddetme
Doğru cevap: B
Çözüm: Söz, iç ve dış barışı esas alan yaklaşımı ifade eder.
Türkiye ile İngiltere ve Irak arasındaki Musul sorununu sonuçlandıran 1926 antlaşması hangisidir?
- A) Lozan Barış Antlaşması
- B) Montrö Boğazlar Sözleşmesi
- C) Ankara Antlaşması
- D) Sadabat Paktı
- E) Balkan Antantı
Doğru cevap: C
Çözüm: 5 Haziran 1926 Ankara Antlaşması, Musul meselesinin Türkiye-Irak sınırı boyutunu çözüme bağladı.
1926 Ankara Antlaşması sonunda Musul hangi devletin sınırları içinde kaldı?
- A) Türkiye
- B) Suriye
- C) İran
- D) Irak
- E) Yunanistan
Doğru cevap: D
Çözüm: Musul, İngiltere mandası altındaki Irak sınırları içinde kaldı.
Türkiye, Milletler Cemiyetine hangi yılda katıldı?
- A) 1923
- B) 1926
- C) 1934
- D) 1939
- E) 1932
Doğru cevap: E
Çözüm: Türkiye, 18 Temmuz 1932 tarihinde Milletler Cemiyetine katıldı.
1934 yılında Balkan ülkeleri arasında imzalanan iş birliği antlaşması hangisidir?
- A) Balkan Antantı
- B) Sadabat Paktı
- C) Ankara İtilafnamesi
- D) Montrö Sözleşmesi
- E) Mudanya Ateşkesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Balkan Antantı 9 Şubat 1934’te Atina’da imzalandı.
Aşağıdaki devletlerden hangisi 1934 Balkan Antantının üyelerindendir?
- A) İran
- B) Yunanistan
- C) Afganistan
- D) Irak
- E) Suriye
Doğru cevap: B
Çözüm: Balkan Antantı Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında kuruldu.
Türk dış politikasında 1923–1930 döneminin ağırlıklı gündemi hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Lozan’dan kalan sorunları ikili görüşme ve antlaşmalarla çözmek
- B) Avrupa Birliğine tam üyelik müzakeresi başlatmak
- C) İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan ittifaklara katılmak
- D) NATO’nun askerî komuta sistemini düzenlemek
- E) Bütün komşu devletlerle sınırları kaldırmak
Doğru cevap: A
Çözüm: İlk dönem Musul, mübadele, dış borçlar ve yabancı okullar gibi Lozan sonrasındaki meselelerle öne çıktı.
Musul anlaşmazlığının çözümünde 1920’lerde devreye giren uluslararası kuruluş hangisidir?
- A) Birleşmiş Milletler
- B) Milletler Cemiyeti
- C) Avrupa Konseyi
- D) NATO
- E) Avrupa Birliği
Doğru cevap: B
Çözüm: Musul uyuşmazlığı Milletler Cemiyetine taşındı; Türkiye 1932’de bu kuruluşa katıldı.
Lozan sonrasında yabancı okullar konusunda Türkiye’nin temel tutumu hangisidir?
- A) Bütün okullara diplomatik dokunulmazlık tanımak
- B) Yabancı devletlerin Türk müfredatını belirlemesini kabul etmek
- C) Okulların Türk kanun ve eğitim düzenlemelerine uymasını istemek
- D) Eğitim denetimini tamamen kaldırmak
- E) Okulların yalnız yabancı yargısına tabi olmasını sağlamak
Doğru cevap: C
Çözüm: Türkiye egemenlik gereği yabancı okulları kendi hukuk ve eğitim mevzuatı içinde düzenlemek istedi.
Türk-Yunan nüfus mübadelesinde “etabli” terimi hangi grubu ifade eder?
- A) Balkan Antantının askerî komutanlarını
- B) İran’dan göç eden tüccarları
- C) Montrö’ye katılan deniz subaylarını
- D) Mübadele dışı tutulan yerleşik nüfusu
- E) Musul petrol sahalarının işletmecilerini
Doğru cevap: D
Çözüm: İstanbul’da yerleşik Rumlar ve Batı Trakya Türkleri mübadelenin istisnalarıyla ilgiliydi.
10 Haziran 1930 Türk-Yunan anlaşması ağırlıkla hangi sorun alanını yatıştırdı?
- A) Boğazların silahlandırılmasını
- B) Hatay’ın Türkiye’ye katılmasını
- C) Musul’un Türkiye’ye bırakılmasını
- D) Sadabat Paktının üyeliğini
- E) Yerleşik nüfus ve mübadeleden doğan anlaşmazlıklar
Doğru cevap: E
Çözüm: 1930 anlaşması mübadele ve mülkiyet sorunlarının çözümünde dönüm noktasıydı.
30 Ekim 1930 Türk-Yunan dostluk antlaşmasını izleyen iş birliği hangi 1934 oluşumuyla güçlendi?
- A) Balkan Antantı
- B) Sadabat Paktı
- C) Birleşmiş Milletler
- D) Varşova Paktı
- E) Bağdat Paktı
Doğru cevap: A
Çözüm: Türk-Yunan yakınlaşması 1934’te Balkan güvenlik iş birliğine zemin oluşturdu.
Aşağıdaki devletlerden hangisi Balkan Antantına katılmamıştır?
- A) Türkiye
- B) Bulgaristan
- C) Yunanistan
- D) Yugoslavya
- E) Romanya
Doğru cevap: B
Çözüm: Bulgaristan statükoya yönelik talepleri nedeniyle 1934 Balkan Antantı üyeleri arasında yer almadı.
Aşağıdaki olaylar kronolojik olarak erken tarihten geç tarihe hangi sıradadır: I. Milletler Cemiyetine katılım II. Montrö III. Balkan Antantı IV. Sadabat Paktı?
- A) I – III – II – IV
- B) III – I – II – IV
- C) I – II – III – IV
- D) II – I – IV – III
- E) IV – III – II – I
Doğru cevap: A
Çözüm: Milletler Cemiyeti 1932, Balkan Antantı 1934, Montrö 1936, Sadabat 1937 sırasıyla gerçekleşti.
1921 ve 1926 tarihli Ankara antlaşmalarının konuları karıştırılmamalıdır. Doğru ayrım hangisidir?
- A) 1921 Ankara Boğazlar; 1926 Ankara Balkan Antantı
- B) 1921 Ankara Fransa ve Suriye sınırı; 1926 Ankara İngiltere-Irak ve Musul sınırı
- C) 1921 Ankara Sadabat; 1926 Ankara Milletler Cemiyeti
- D) 1921 Ankara Hatay’ın 1939 katılımı; 1926 Ankara Montrö
- E) 1921 Ankara Türk-Yunan mübadelesi; 1926 Ankara Birleşmiş Milletler
Doğru cevap: B
Çözüm: 1921 Türkiye-Fransa Ankara Antlaşması Güney Cephesi/Suriye sınırını; 1926 Türkiye-İngiltere-Irak Ankara Antlaşması Musul meselesini ilgilendirir.
I. 1932 Milletler Cemiyeti üyeliği II. 1934 Balkan Antantı III. 1937 Sadabat Paktı. Bu gelişmelerin ortak niteliği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Türkiye’nin bütün komşularıyla diplomatik ilişkileri kesmesi
- B) Lozan’daki kapitülasyonları geri getirmesi
- C) Türkiye’nin bölgesel ve uluslararası barış arayışlarını güçlendirmesi
- D) Sınırları savaşla genişletme kararı alınması
- E) Boğazları yeniden uluslararası bir komisyona bırakması
Doğru cevap: C
Çözüm: Her üç adım da dış ilişkilerde iş birliği ve güvenlik yaklaşımına bağlıdır.
Hatay’la ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi kronolojik açıdan yanlıştır?
- A) 1937’de özel statü çalışmaları yapıldı.
- B) Hatay Devleti 1938’de kuruldu.
- C) Hatay’ın Türkiye’ye katılması 1939’da gerçekleşti.
- D) Hatay 1939’da Türkiye’ye katıldığında Mustafa Kemal Atatürk hayattaydı.
- E) Atatürk 1938’de bağımsız Hatay Devletini gördü.
Doğru cevap: D
Çözüm: Atatürk 10 Kasım 1938’de vefat etti; Hatay 1939’da Türkiye’ye katıldı.
Bir antlaşma ile Boğazlarda asker bulundurma hakkı genişletilmiş, uluslararası komisyon kaldırılmıştır. Bu durumun doğrudan sonucu hangisidir?
- A) Türkiye’nin Balkan Antantından çıkarılması
- B) Musul petrol sahalarının Türkiye’ye bırakılması
- C) Hatay’ın 1936’da Türkiye’ye katılması
- D) Nüfus mübadelesinin 1923’te tamamen yasaklanması
- E) Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenlik ve savunma yetkisinin artması
Doğru cevap: E
Çözüm: Montrö, Lozan Boğazlar rejimini Türkiye’nin güvenlik gereksinimleri doğrultusunda değiştirdi.
Atatürk dönemi dış politikasında tam bağımsızlık ile uluslararası ittifaklara katılma arasındaki ilişki nasıl değerlendirilmelidir?
- A) Bağımsız karar alma, egemen eşitlik temelinde barışçı iş birliğiyle bağdaşabilir.
- B) Bağımsızlık hiçbir antlaşmaya taraf olmamak demektir.
- C) Bölgesel paktlar bütün üyelerin egemenliğini sona erdirir.
- D) Türkiye 1930’larda hiçbir bölgesel antlaşma imzalamamıştır.
- E) Sadece savaş ilan eden ülkeler bağımsız sayılır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Bağımsız dış politika, karşılıklı haklara dayalı iş birliğini dışlamaz; Balkan ve Sadabat örnekleridir.