Boğazlar üzerinde Türkiye’nin egemenlik ve güvenlik yetkilerini güçlendiren 1936 sözleşmesi hangisidir?
- A) Lozan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi
- B) 1926 Ankara Antlaşması
- C) Montrö Boğazlar Sözleşmesi
- D) Balkan Antantı
- E) Sadabat Paktı
Doğru cevap: C
Çözüm: 20 Temmuz 1936 Montrö Sözleşmesi Boğazların statüsünü Türkiye lehine yeniden düzenledi.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi hangi yıl imzalandı?
- A) 1921
- B) 1923
- C) 1930
- D) 1936
- E) 1938
Doğru cevap: D
Çözüm: Montrö Boğazlar Sözleşmesi 20 Temmuz 1936’da imzalandı.
Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında 1937’de imzalanan pakt hangisidir?
- A) Balkan Antantı
- B) Milletler Cemiyeti Misakı
- C) Lozan Antlaşması
- D) Montrö Sözleşmesi
- E) Sadabat Paktı
Doğru cevap: E
Çözüm: 8 Temmuz 1937 Sadabat Paktı bu dört ülkenin bölgesel iş birliğini güçlendirdi.
Sadabat Paktı aşağıdaki devletlerden hangisini içerir?
- A) Afganistan
- B) Bulgaristan
- C) Romanya
- D) Yugoslavya
- E) Yunanistan
Doğru cevap: A
Çözüm: Sadabat üyeleri Türkiye, İran, Irak ve Afganistan’dır.
Hatay Devleti hangi yılda bağımsızlığını ilan etti?
- A) 1921
- B) 1938
- C) 1926
- D) 1930
- E) 1939
Doğru cevap: B
Çözüm: Hatay Devleti 2 Eylül 1938’de kuruldu.
Hatay hangi yılda Türkiye’ye katıldı?
- A) 1923
- B) 1926
- C) 1939
- D) 1934
- E) 1938
Doğru cevap: C
Çözüm: Hatay’ın Türkiye’ye katılması 1939’da, Atatürk’ün vefatından sonra gerçekleşti.
Atatürk döneminde nüfus mübadelesinden doğan sorunlar en çok hangi ülkeyle yaşandı?
- A) Afganistan
- B) İran
- C) Japonya
- D) Yunanistan
- E) Brezilya
Doğru cevap: D
Çözüm: Türk-Yunan nüfus mübadelesi ve yerleşik nüfus (etabli) tartışmaları iki ülke arasında yaşandı.
1934 Balkan Antantı ile 1937 Sadabat Paktı arasındaki doğru coğrafi ayrım hangisidir?
- A) İkisi de yalnız Pasifik ülkeleri arasında kuruldu.
- B) Balkan Antantı doğuda, Sadabat Paktı yalnız İskandinavya’dadır.
- C) Balkan Antantı batıdaki, Sadabat Paktı doğudaki bölgesel güvenlikle ilgilidir.
- D) İki örgüt de Birleşmiş Milletler tarafından 1945’te kuruldu.
- E) Sadabat Paktı yalnız Karadeniz boğazlarının transit ücretlerini düzenler.
Doğru cevap: C
Çözüm: Balkan Antantı Balkanlar, Sadabat Paktı Türkiye’nin doğusundaki komşularla iş birliği bakımından önemlidir.
Montrö Sözleşmesinin Lozan Boğazlar rejiminden farkını doğru açıklayan seçenek hangisidir?
- A) Boğazların tümüyle yabancı bir komisyona yeniden bırakılması
- B) Boğazların Türk kara sularından çıkarılması
- C) Tüm ticaret gemilerinin koşulsuz yasaklanması
- D) Türkiye’nin askerî güvenlik önlemlerini ve egemenlik yetkilerini güçlendirmesi
- E) Türkiye’nin Boğazlardan tamamen çekilmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Montrö Boğazlar Komisyonunu kaldırdı, Türkiye’ye askerî tahkimat olanağı sağladı ve geçiş rejimini düzenledi.
Montrö Boğazlar Sözleşmesinde savaş gemilerinin geçişine ilişkin genel yaklaşım hangisidir?
- A) Her ülkenin savaş gemilerine her şartta sınırsız geçiş tanınması
- B) Boğazların bütün devletlerin egemenliğine ortakça devredilmesi
- C) Ticaret gemileri ile savaş gemilerinin tamamen aynı kurallara bağlanması
- D) Türkiye’ye hiçbir denetim hakkı bırakılmaması
- E) Gemi türüne ve savaş-barış koşullarına göre sınırlamalar öngörülmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Montrö, savaş gemileri geçişini tür, tonaj, süre ve Türkiye’nin savaş durumuna göre düzenler.
1932’de Milletler Cemiyetine katılma kararı Türkiye’nin hangi dış politika tutumuyla uyumludur?
- A) Uluslararası iş birliğine ve barışçı çözüm yollarına önem vermek
- B) Komşularla ilişkileri tamamen kesmek
- C) Savaş yoluyla yayılmayı temel almak
- D) Bütün antlaşmaları geçersiz saymak
- E) Dünyadaki tüm sınırları zorla değiştirmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Milletler Cemiyeti üyeliği uluslararası barış ve iş birliğine katılımı gösterdi.
1937 Sadabat Paktının temel taahhütlerinden biri hangisidir?
- A) Birbirlerinin hükûmetlerini zorla değiştirmesi
- B) Üyelerin birbirinin iç işlerine karışmaması ve sınırlarına saygı göstermesi
- C) Tüm üyelerin Avrupa kıtasına taşınması
- D) Boğazlar Komisyonunun yeniden kurulması
- E) Osmanlı kapitülasyonlarının canlandırılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Sadabat Paktı saldırmazlık, sınırların korunması ve iç işlerine müdahale etmeme anlayışına dayanıyordu.
Aşağıdaki ülkelerden hangisi 1937 Sadabat Paktı üyesi değildir?
- A) Türkiye
- B) İran
- C) Suriye
- D) Irak
- E) Afganistan
Doğru cevap: C
Çözüm: Sadabat Paktının dört üyesi Türkiye, İran, Irak ve Afganistan’dır; Suriye üye değildir.
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Lozan sonrası bir anlaşmazlığın 1923–1930 döneminde çözülmesine örnektir?
- A) 1934 Balkan Antantının kurulması
- B) 1926 Ankara Antlaşmasıyla Türkiye-Irak sınırının belirlenmesi
- C) 1937 Sadabat Paktının imzalanması
- D) 1936 Montrö ile Boğazlar rejiminin yenilenmesi
- E) 1938 Hatay Devletinin kurulması
Doğru cevap: B
Çözüm: Musul, Lozan sonrasında görüşülmüş ve 1926 Ankara Antlaşmasıyla Türkiye-Irak sınırı düzenlenmiştir.
“1934 Balkan Antantına Bulgaristan ve Arnavutluk da katıldı” ifadesi nasıl düzeltilmelidir?
- A) Antant yalnız Türkiye ve İran arasında kurulmuştur.
- B) Antant Türkiye, Irak, İran ve Afganistan arasındadır.
- C) Antant Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında kurulmuştur.
- D) Antant 1937’de Tahran’da bütün Balkan devletlerince kurulmuştur.
- E) Antant yalnız Boğazların deniz trafiğini düzenler.
Doğru cevap: C
Çözüm: 1934 Antantının imzacıları Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya, Romanya’dır; Bulgaristan ve Arnavutluk üye değildir.
Bir öğrenci “Türkiye Milletler Cemiyetine 1932’de katıldığı için Musul meselesini aynı yıl Cemiyete taşımıştır” demektedir. Doğru düzeltme hangisidir?
- A) Türkiye 1921’den önce Cemiyetin kurucu üyesiydi.
- B) Musul sorunu ilk kez 1937 Sadabat Paktında ortaya çıktı.
- C) Musul, 1939 Hatay oylamasıyla Irak’a bırakıldı.
- D) Musul meselesi Türkiye üyelikten önce Cemiyette ele alınmış, sınır 1926’da antlaşmayla belirlenmiştir.
- E) Milletler Cemiyeti yalnız Boğazların askerî yönetimini üstlendi.
Doğru cevap: D
Çözüm: Musul’un Cemiyete götürülmesi 1920’lerde, Türkiye’nin üyeliği ise 1932’dedir.
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde uluslararası örgüt ile bölgesel pakt ayrımı doğru yapılmıştır?
- A) Üçü de yalnız aynı Balkan devletlerinin örgütüdür.
- B) Milletler Cemiyeti bir deniz geçiş antlaşmasıdır.
- C) Sadabat Paktı 1923’te bütün dünya devletlerince kuruldu.
- D) Montrö ve Milletler Cemiyeti aynı resmî kurumu ifade eder.
- E) Milletler Cemiyeti uluslararası örgüt; Balkan Antantı ve Sadabat bölgesel iş birliğidir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Milletler Cemiyeti uluslararası barış örgütü, Balkan Antantı ve Sadabat ise bölgesel paktlardır.
Balkan Antantı ile Sadabat Paktı hakkında I. İkisi de Türkiye’nin güvenlik iş birliğini güçlendirdi. II. Her ikisinin de bütün üyeleri aynıydı. III. Biri 1934, diğeri 1937’de kuruldu. Hangi yargılar doğrudur?
- A) I ve III
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Doğru cevap: A
Çözüm: Balkan: Türkiye-Yunanistan-Yugoslavya-Romanya (1934); Sadabat: Türkiye-İran-Irak-Afganistan (1937).
Fransa mandasındaki Suriye’den ayrışan İskenderun Sancağının geçirdiği süreci doğru sıralayan seçenek hangisidir?
- A) 1939 Türkiye’ye katılma – 1937 özel statü – 1938 Hatay Devleti
- B) 1937 özel statü – 1938 Hatay Devleti – 1939 Türkiye’ye katılma
- C) 1938 Türkiye’ye katılma – 1939 Hatay Devleti – 1937 özel statü
- D) 1926 Musul Antlaşması – 1932 Türkiye’ye katılma – 1934 Hatay Devleti
- E) 1937 Sadabat – 1936 Hatay Devleti – 1932 Türkiye’ye katılma
Doğru cevap: B
Çözüm: 1937 Milletler Cemiyetinin özel statü çözümü, 1938 bağımsız devlet, 1939 Türkiye’ye katılım aşamalarıdır.
Aşağıdakilerden hangisi Atatürk döneminde Türkiye’nin dış politika gündeminin Lozan’ın eksik bıraktığı konularla ilişkisini en doğru açıklar?
- A) Sadabat Paktı doğrudan Osmanlı dış borçlarının paylaştırılmasını düzenlemiştir.
- B) Montrö yabancı okulların ders kitaplarını belirlemiştir.
- C) Musul ve yerleşik nüfus sorunları sınır ve mübadele boyutlarıyla ikili müzakerelere konu olmuştur.
- D) Balkan Antantı Musul petrollerini Türkiye’ye bırakmıştır.
- E) Hatay 1923’te Lozan’la doğrudan Türkiye’ye katılmıştır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Lozan sonrası Musul, mübadele, dış borçlar ve yabancı okullar gibi konular çeşitli görüşmelerle çözülmeye çalışılmıştır.