1930 Türk-Yunan yakınlaşmasında öne çıkan Yunan başbakanı kimdir?
- A) Winston Churchill
- B) Benito Mussolini
- C) Adolf Hitler
- D) Woodrow Wilson
- E) Eleftherios Venizelos
Doğru cevap: E
Çözüm: Venizelos ile Atatürk dönemi Türk hükûmeti arasında 1930’da ilişkiler iyileşti.
Lozan’da kurulan uluslararası Boğazlar Komisyonunun kaldırılması hangi düzenlemeyle gerçekleşti?
- A) Montrö Boğazlar Sözleşmesi
- B) Sadabat Paktı
- C) 1926 Ankara Antlaşması
- D) İzmir İktisat Kongresi
- E) Balkan Antantı
Doğru cevap: A
Çözüm: Montrö ile Boğazlar Komisyonu kaldırıldı; Türkiye’nin Boğazlardaki yetkileri arttı.
1934 Balkan Antantına Türkiye dışında katılan devletlerden biri hangisidir?
- A) Suriye
- B) Romanya
- C) İran
- D) Irak
- E) Afganistan
Doğru cevap: B
Çözüm: Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya Balkan Antantını oluşturdu.
Türkiye’nin 1920’lerde Fransa ile yürüttüğü dış politika sorunlarından biri hangisidir?
- A) Japon adalarının yönetimi
- B) Kanada sınırının belirlenmesi
- C) Suriye sınırı ve Hatay (İskenderun Sancağı) meselesi
- D) Baltık Denizi geçişleri
- E) Hindistan’ın sömürge yönetimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Hatay, Fransa mandasındaki Suriye bağlamında Türkiye-Fransa ilişkilerinin başlıca başlıklarındandı.
Hatay Devletinin 1938’deki ilk cumhurbaşkanı kimdir?
- A) Kazım Karabekir
- B) İsmet İnönü
- C) Fethi Okyar
- D) Tayfur Sökmen
- E) Ali Fuat Cebesoy
Doğru cevap: D
Çözüm: 1938’de bağımsız Hatay Devletinin cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen’di.
1937 Sadabat Paktının imzalandığı şehir hangisidir?
- A) Atina
- B) Lozan
- C) Ankara
- D) Montrö
- E) Tahran
Doğru cevap: E
Çözüm: Sadabat Paktı 8 Temmuz 1937’de İran’ın başkenti Tahran’da imzalandı.
1936’da Fransa’nın Suriye’ye bağımsızlık yönünde adım atması Hatay meselesini neden canlandırdı?
- A) Montrö Sözleşmesini otomatik olarak kaldırması nedeniyle
- B) Musul’u doğrudan Türkiye’ye bırakması nedeniyle
- C) Balkan Antantını Sadabat’a dönüştürmesi nedeniyle
- D) İskenderun Sancağının gelecekteki hukuki statüsünün yeniden tartışılması nedeniyle
- E) Yabancı okulların tamamını kapatması nedeniyle
Doğru cevap: D
Çözüm: Suriye’deki statü değişikliği İskenderun Sancağının geleceği sorununu yeniden gündeme getirdi.
Milletler Cemiyeti 1937’de Hatay için hangi genel düzenlemeyi kabul etti?
- A) Hatay’ın doğrudan Irak’a bağlanması
- B) Boğazlar Komisyonunun Hatay’a taşınması
- C) Bütün halkın zorunlu mübadeleye tabi tutulması
- D) Bölgenin Balkan Antantına katılması
- E) Özel statü ve ayrı yönetim esasları
Doğru cevap: E
Çözüm: 1937’de İskenderun Sancağına ilişkin özel statü ve anayasal düzenlemeler Milletler Cemiyeti çerçevesinde ele alındı.
Hatay Devleti ile Türkiye’ye katılma tarihlerinin doğru eşleştirmesi hangisidir?
- A) 1938 bağımsız devlet; 1939 Türkiye’ye katılma
- B) 1934 bağımsız devlet; 1936 Türkiye’ye katılma
- C) 1921 bağımsız devlet; 1923 Türkiye’ye katılma
- D) 1939 bağımsız devlet; 1938 Türkiye’ye katılma
- E) 1937 bağımsız devlet; 1932 Türkiye’ye katılma
Doğru cevap: A
Çözüm: 2 Eylül 1938’de Hatay Devleti kuruldu; 1939’da Türkiye’ye katıldı.
Atatürk’ün sağlığında gerçekleşen Hatay gelişmesi hangisidir?
- A) Hatay’ın 1939’da Türkiye’ye katılması
- B) Bağımsız Hatay Devletinin 1938’de kurulması
- C) Hatay’ın 1945’te Birleşmiş Milletlere katılması
- D) Türkiye-Fransa 1939 antlaşmasının imzalanması
- E) Hatay’ın 1950’de il yapılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Atatürk 10 Kasım 1938’de vefat etti; Hatay Devleti 2 Eylül 1938’de kuruldu.
Osmanlı borçları konusunda Türkiye’nin Lozan sonrası uluslararası görüşmelerinden biri hangisidir?
- A) 1937 Sadabat Paktı
- B) 1934 Balkan Antantı
- C) 1928 Paris borç düzenlemesi
- D) 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi
- E) 1921 Moskova Antlaşması
Doğru cevap: C
Çözüm: Düyun-u Umumiye borçlarının ödeme koşulları 1928 Paris ve sonraki görüşmelerle düzenlendi.
Balkan Antantının imzalandığı şehir ile Sadabat Paktının imzalandığı şehir sırasıyla hangisidir?
- A) Lozan – Paris
- B) Tahran – Atina
- C) Ankara – Montrö
- D) Atina – Tahran
- E) İstanbul – Cenevre
Doğru cevap: D
Çözüm: Balkan Antantı 1934’te Atina’da, Sadabat Paktı 1937’de Tahran’da imzalandı.
Musul, Boğazlar ve Hatay başlıklarının doğru antlaşma/yıl eşleştirmesi hangisidir?
- A) Musul: Sadabat 1937; Boğazlar: Ankara 1926; Hatay: 1923
- B) Musul: Montrö 1936; Boğazlar: 1930; Hatay: 1934
- C) Musul: Balkan Antantı 1934; Boğazlar: 1921; Hatay: 1932
- D) Musul: Milletler Cemiyeti 1945; Boğazlar: Sadabat 1937; Hatay: 1926
- E) Musul: Ankara 1926; Boğazlar: Montrö 1936; Hatay: Türkiye’ye katılma 1939
Doğru cevap: E
Çözüm: Bu üç mesele, sırasıyla 1926 Ankara Antlaşması, 1936 Montrö ve 1939 katılımıyla ilişkilidir.
1930 Türk-Yunan yakınlaşması ve 1934 Balkan Antantı arasındaki nedensel bağlantı hangisidir?
- A) 1930 anlaşmasıyla Yunanistan Sadabat Paktının kurucusu oldu.
- B) 1934 Antantı mübadele koşullarını ilk kez belirledi.
- C) 1930 anlaşması Balkan devletlerinin tümünü tek devlet yaptı.
- D) İkili anlaşmazlıkların hafiflemesi bölgesel güvenlik iş birliği için uygun zemin oluşturmuştur.
- E) Antant Türk-Yunan sınırında savaş başlatarak kuruldu.
Doğru cevap: D
Çözüm: İkili ilişkilerde mübadele sorunlarının çözülmesi 1934 Balkan iş birliğini kolaylaştırdı.
Montrö ile ilgili I. Boğazlar Komisyonu kaldırıldı. II. Türkiye Boğazları askerî bakımdan tahkim edebildi. III. Savaş gemilerinin geçişi her koşulda sınırsız oldu. Hangi yargılar doğrudur?
- A) Yalnız III
- B) I ve III
- C) II ve III
- D) I, II ve III
- E) I ve II
Doğru cevap: E
Çözüm: Montrö Türkiye’nin güvenliğini güçlendirmiş, savaş gemilerine koşula bağlı sınırlamalar getirmiştir.
Aşağıdaki yabancı devlet–mesele eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- A) İngiltere ve Irak – Musul; Fransa – Hatay; Yunanistan – mübadele
- B) İran – Musul; Kanada – Hatay; Irak – mübadele
- C) Fransa – Musul; Afganistan – Boğazlar; Japonya – mübadele
- D) Yunanistan – Hatay; Bulgaristan – Musul; İngiltere – Sadabat
- E) Romanya – Musul; İtalya – mübadele; İran – Hatay
Doğru cevap: A
Çözüm: Musul İngiltere/Irak, Hatay Fransa/Suriye, mübadele Yunanistan bağlamlarında öne çıktı.
1930’lu yıllarda Avrupa’da saldırgan ve sınır değişikliği isteyen politikalar karşısında Türkiye’nin Balkan Antantını desteklemesinin amacı nedir?
- A) Bütün Balkanları askerî güçle ilhak etmek
- B) Balkanlarda mevcut sınırları ve barış ortamını korumak
- C) Lozan’daki Boğazlar Komisyonunu güçlendirmek
- D) Musul’u petrol karşılığında geri almak
- E) Hatay’ı doğrudan Sadabat Paktına katmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Balkan Antantı, Avrupa’daki revizyonist baskılar karşısında statükonun ve bölgesel güvenliğin korunmasına yönelikti.
Atatürk’ün dış politikada “gerçekçilik ve akılcılık” anlayışına en uygun davranış hangisidir?
- A) Müzakere olanağı varken her anlaşmazlıkta önce savaş başlatmak
- B) Ekonomik ve askerî imkânları hesaba katmamak
- C) Uluslararası koşulları değerlendirerek barışçı müzakereyle uygulanabilir sonuç aramak
- D) Komşularla yapılan bütün antlaşmaları tek taraflı reddetmek
- E) Toprak taleplerinde tarihsel ve hukuki verileri yok saymak
Doğru cevap: C
Çözüm: Gerçekçilik, millî hedefleri uluslararası hukuk ve mevcut imkânlar çerçevesinde izlemeyi gerektirir.
Aşağıdaki olay çiftlerinden hangisi 1938 yılı içinde, Atatürk’ün sağlığında gerçekleşmiştir?
- A) Hatay’ın Türkiye’ye katılması ve 1939 Fransa antlaşması
- B) Sadabat Paktının kuruluşu ve Montrö’nün imzalanması
- C) Balkan Antantının kurulması ve Milletler Cemiyetine üyelik
- D) Hatay Devletinin kurulması ve Tayfur Sökmen’in cumhurbaşkanı olması
- E) 1926 Ankara Antlaşması ve 1930 Türk-Yunan yakınlaşması
Doğru cevap: D
Çözüm: 2 Eylül 1938’de Hatay Devleti kuruldu ve Tayfur Sökmen cumhurbaşkanı oldu.
Boğazlar, Musul ve Hatay meselelerini ayrı ayrı düşünürken Türkiye’nin izlediği ortak diplomatik yöntem hangisidir?
- A) Yalnız sürekli askerî işgal yolunu kullanmak
- B) Her konuda yabancı komisyonların süresiz yönetimini istemek
- C) Müzakerelerin tamamını reddetmek
- D) Bütün konuları tek bir 1934 antlaşmasıyla çözmek
- E) Antlaşma ve uluslararası müzakerelerle millî çıkarları korumaya çalışmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Montrö konferansı, Musul görüşmeleri ve Hatay diplomasisi farklı sonuçlar doğursa da görüşme ve hukuk yollarını kullandı.