Mustafa Kemal öncülüğünde 9 Eylül 1923’te kurulan siyasi partinin ilk adı nedir?
- A) Halk Fırkası
- B) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
- C) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- D) Demokrat Parti
- E) Millî Kalkınma Partisi
Doğru cevap: A
Çözüm: 9 Eylül 1923’te Halk Fırkası kuruldu; adı daha sonra Cumhuriyet Halk Fırkası olarak değiştirildi.
Cumhuriyet tarihinin ilk muhalefet partisi hangisidir?
- A) Halk Fırkası
- B) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
- C) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- D) Demokrat Parti
- E) Millî Kalkınma Partisi
Doğru cevap: B
Çözüm: 17 Kasım 1924’te kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ilk muhalefet partisidir.
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası hangi yılda kurulmuştur?
- A) 1920
- B) 1922
- C) 1924
- D) 1923
- E) 1930
Doğru cevap: C
Çözüm: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kuruluş tarihi 17 Kasım 1924’tür.
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının ilk genel başkanı kimdir?
- A) Mustafa Kemal Atatürk
- B) Fethi Okyar
- C) İsmet İnönü
- D) Kâzım Karabekir
- E) Celal Bayar
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk muhalefet partisinin genel başkanlığını Millî Mücadele komutanlarından Kâzım Karabekir üstlenmiştir.
1925 yılında Doğu Anadolu’da başlayan ve cumhuriyet yönetimini zorlayan ayaklanma hangisidir?
- A) 31 Mart Vakası
- B) Baba İshak İsyanı
- C) Celâlî İsyanları
- D) Patrona Halil İsyanı
- E) Şeyh Sait İsyanı
Doğru cevap: E
Çözüm: Şeyh Sait İsyanı 13 Şubat 1925’te başladı ve erken cumhuriyet iç siyasetinde etkili oldu.
Takrir-i Sükûn Kanunu hangi yıl kabul edilmiştir?
- A) 1925
- B) 1921
- C) 1923
- D) 1924
- E) 1930
Doğru cevap: A
Çözüm: 4 Mart 1925 tarihli Takrir-i Sükûn Kanunu hükümete kamu düzeni konusunda geniş yetkiler verdi.
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası hangi yıl kapatılmıştır?
- A) 1923
- B) 1925
- C) 1924
- D) 1930
- E) 1946
Doğru cevap: B
Çözüm: Parti, 3 Haziran 1925 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla kapatıldı.
Halk Fırkasının adı 10 Kasım 1924’te hangi biçime dönüştürülmüştür?
- A) Cumhuriyet Halk Fırkası
- B) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
- C) Demokrat Parti
- D) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- E) Millî Kalkınma Partisi
Doğru cevap: A
Çözüm: Halk Fırkası 1923’te kuruldu; 10 Kasım 1924’te Cumhuriyet Halk Fırkası adını aldı.
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kuruluşunda öne çıkan görüş ayrılığı daha çok hangi dönemde belirginleşmiştir?
- A) Talas Savaşı öncesindeki Orta Asya göçlerinde
- B) Millî Mücadele sonrasındaki devlet ve inkılap politikalarının belirlenmesi sırasında
- C) Balkan Savaşlarından önceki Trablusgarp cephesinde
- D) 1950 seçimlerinden sonraki hükûmet değişiminde
- E) 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sırasında
Doğru cevap: B
Çözüm: Lozan, saltanatın kaldırılması ve cumhuriyetin ilanı sonrasında yönetim tarzı konusundaki ayrılıklar belirginleşti.
Aşağıdaki kişi–parti eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- A) Fethi Okyar – Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
- B) Nuri Demirağ – Halk Fırkası (1923)
- C) Kâzım Karabekir – Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
- D) Adnan Menderes – Serbest Cumhuriyet Fırkası
- E) Fevzi Çakmak – Demokrat Parti (1946)
Doğru cevap: C
Çözüm: Kâzım Karabekir Terakkiperver, Fethi Okyar Serbest Cumhuriyet Fırkası ile öne çıkar.
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası hangi tarihte kurulmuştur?
- A) 9 Eylül 1923
- B) 3 Mart 1924
- C) 3 Haziran 1925
- D) 17 Kasım 1924
- E) 12 Ağustos 1930
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk muhalefet partisi, 17 Kasım 1924’te Kâzım Karabekir genel başkanlığında kuruldu.
Şeyh Sait İsyanı’nın başlamasına ilişkin doğru tarih hangisidir?
- A) 17 Kasım 1924
- B) 4 Mart 1925
- C) 3 Haziran 1925
- D) 23 Aralık 1930
- E) 13 Şubat 1925
Doğru cevap: E
Çözüm: İsyan 13 Şubat 1925’te başladı; 4 Mart Kanun kabulü, 3 Haziran parti kapanışıdır.
Takrir-i Sükûn Kanunu’nun çıkarılış gerekçesiyle en doğrudan bağlantılı gelişme hangisidir?
- A) Şeyh Sait İsyanı ve kamu düzeni kaygıları
- B) 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı
- C) Türkiye’nin NATO’ya katılması
- D) Balkan Antantı’nın kurulması
- E) Lozan görüşmelerinin başlaması
Doğru cevap: A
Çözüm: 1925’teki ayaklanma ve güvenlik sorunları, Takrir-i Sükûn Kanunu’nun gerekçesiydi.
Takrir-i Sükûn Kanunu ile hangi yetki alanı genişletilmiştir?
- A) Belediyelerin dış politika antlaşması yapma yetkisi
- B) Hükûmetin kamu düzenini sağlama ve bazı faaliyetleri sınırlama yetkisi
- C) Padişahın kanunları veto yetkisi
- D) Halifenin ordu komutası yetkisi
- E) İtilaf Devletlerinin savaş ilanı yetkisi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kanun, hükûmete düzeni korumak amacıyla geniş olağanüstü idari yetkiler sağladı.
I. Halk Fırkası 9 Eylül 1923’te kuruldu.
II. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 17 Kasım 1924’te kuruldu.
III. Serbest Cumhuriyet Fırkası 12 Ağustos 1930’da kuruldu.
Hangileri doğrudur?
- A) I, II ve III
- B) Yalnız I
- C) Yalnız II
- D) I ve III
- E) II ve III
Doğru cevap: A
Çözüm: Üç siyasi partinin kuruluş tarihleri sırasıyla 1923, 1924 ve 1930’dur.
Aşağıdaki gelişmelerin doğru sıralaması hangisidir?
I. Takrir-i Sükûn Kanunu
II. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kuruluşu
III. Şeyh Sait İsyanı’nın başlaması
IV. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kapatılması
- A) III – II – I – IV
- B) II – III – I – IV
- C) II – I – III – IV
- D) I – II – IV – III
- E) IV – III – II – I
Doğru cevap: B
Çözüm: 17 Kasım 1924 parti kuruluşunu, 13 Şubat 1925 isyanı, 4 Mart 1925 kanunu, 3 Haziran 1925 kapatmayı gösterir.
I. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ilk muhalefet partisidir.
II. Serbest Cumhuriyet Fırkası Atatürk’ün teşvikiyle kurulmuştur.
III. Demokrat Parti Atatürk’ün cumhurbaşkanlığı döneminde kurulmuştur.
Hangileri doğrudur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız III
- C) I ve II
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Doğru cevap: C
Çözüm: Demokrat Parti 1946’da kurulmuştur; ilk iki muhalefet denemesi 1924 ve 1930’dadır.
I. Takrir-i Sükûn Kanunu 4 Mart 1925’te kabul edildi.
II. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 3 Haziran 1925’te kapatıldı.
III. Serbest Cumhuriyet Fırkası 1930’da kurucusunca feshedildi.
Hangileri doğrudur?
- A) Yalnız II
- B) I ve II
- C) Yalnız III
- D) I, II ve III
- E) II ve III
Doğru cevap: D
Çözüm: 1925’te kanun ve kapatma; 1930’da ise Serbest Cumhuriyet Fırkasının feshi yaşandı.
Aşağıdaki olay çiftlerinden hangisi aynı takvim yılı içinde gerçekleşmiştir?
- A) Terakkiperver Fırkasının kuruluşu – İzmir Suikastı
- B) Halk Fırkasının kuruluşu – Menemen Olayı
- C) Serbest Cumhuriyet Fırkasının kuruluşu – Şeyh Sait İsyanı
- D) İzmir Suikastı – Demokrat Partinin kuruluşu
- E) Şeyh Sait İsyanı – Takrir-i Sükûn Kanunu
Doğru cevap: E
Çözüm: Şeyh Sait İsyanı ve Takrir-i Sükûn Kanunu 1925’te gerçekleşti; diğer çiftlerin yılları farklıdır.
I. Serbest Cumhuriyet Fırkası 17 Kasım 1930’da feshedildi.
II. Menemen Olayı 23 Aralık 1930’da meydana geldi.
III. Menemen Olayı, Serbest Cumhuriyet Fırkası kurulduğu sırada 1924’te gerçekleşti.
Hangileri doğrudur?
- A) I ve II
- B) Yalnız III
- C) Yalnız I
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Doğru cevap: A
Çözüm: Fesih ve Menemen 1930 yılının farklı aylarındadır; III yanlış yıl ve ilişki verir.