Ankara hangi tarihte Türkiye devletinin başkenti olmuştur?
- A) 23 Nisan 1920
- B) 29 Ekim 1923
- C) 13 Ekim 1923
- D) 3 Mart 1924
- E) 5 Aralık 1934
Doğru cevap: C
Çözüm: Ankara, 13 Ekim 1923 tarihinde başkent olarak kabul edildi.
Türkiye Cumhuriyeti hangi tarihte ilan edilmiştir?
- A) 20 Ocak 1921
- B) 1 Kasım 1922
- C) 13 Ekim 1923
- D) 29 Ekim 1923
- E) 20 Nisan 1924
Doğru cevap: D
Çözüm: 29 Ekim 1923 tarihinde cumhuriyet ilan edilerek devletin yönetim biçimi açıkça belirlendi.
Cumhuriyet ilan edildiğinde seçilen ilk cumhurbaşkanı kimdir?
- A) İsmet Paşa
- B) Fevzi Çakmak
- C) Ali Fuat Paşa
- D) Kâzım Karabekir
- E) Mustafa Kemal Paşa
Doğru cevap: E
Çözüm: TBMM, cumhuriyetin ilanından sonra Mustafa Kemal Paşa’yı ilk cumhurbaşkanı seçti.
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk başbakanı kim olmuştur?
- A) İsmet Paşa
- B) Fethi Okyar
- C) Rauf Orbay
- D) Celâl Bayar
- E) Refet Bele
Doğru cevap: A
Çözüm: Cumhuriyetin ilanı sonrasında ilk hükûmeti kurma görevi İsmet Paşa’ya verilmiştir.
Halifelik hangi tarihte kaldırılmıştır?
- A) 1 Kasım 1922
- B) 3 Mart 1924
- C) 29 Ekim 1923
- D) 17 Şubat 1926
- E) 10 Nisan 1928
Doğru cevap: B
Çözüm: Halifelik 3 Mart 1924 tarihli yasayla kaldırıldı.
Cumhuriyet döneminin ilk kapsamlı anayasası hangi tarihte kabul edilmiştir?
- A) 20 Ocak 1921
- B) 13 Ekim 1923
- C) 20 Nisan 1924
- D) 3 Mart 1924
- E) 5 Şubat 1937
Doğru cevap: C
Çözüm: 1924 Anayasası 20 Nisan 1924’te kabul edilmiştir.
Türk Medeni Kanunu hangi tarihte kabul edilmiştir?
- A) 4 Ekim 1926
- B) 1 Kasım 1928
- C) 3 Nisan 1930
- D) 17 Şubat 1926
- E) 5 Aralık 1934
Doğru cevap: D
Çözüm: Türk Medeni Kanunu 17 Şubat 1926’da kabul edilip 4 Ekim 1926’da yürürlüğe girdi.
1924 Anayasasında başlangıçta yer alan, 1928 değişikliğiyle çıkarılan hüküm hangisidir?
- A) Devletin bir cumhuriyet olması
- B) Başkentin Ankara olması
- C) Devletin dininin İslam olması
- D) Resmî dilin Türkçe olması
- E) Egemenliğin millete ait olması
Doğru cevap: C
Çözüm: 10 Nisan 1928’de devletin dinini İslam olarak belirten hüküm anayasa metninden çıkarıldı.
Laiklik ilkesinin anayasal gelişiminde doğru tarih eşleştirmesi hangisidir?
- A) 1928 halifeliğin geri gelmesi; 1937 saltanatın ilanı
- B) 1928 cumhuriyetin kaldırılması; 1937 devlet dininin geri gelmesi
- C) 1928 ilk kadın milletvekili seçimi; 1937 Medeni Kanun
- D) 1928 din hükmünün çıkarılması; 1937 laikliğin açıkça anayasaya girmesi
- E) 1928 Boğazlar Komisyonu; 1937 Teşkilat-ı Esasiye
Doğru cevap: D
Çözüm: 1928’de devlet dini hükmü çıkarılmış, laiklik ilkesi 1937’de altı ilkeyle birlikte anayasaya eklenmiştir.
Atatürkçü devletçilik için hangi ifade doğrudur?
- A) Üretim araçlarının tamamının zorunlu olarak kamulaştırılması
- B) Özel sektörün hukuk dışı sayılması
- C) Devletin hiçbir ekonomik yatırım yapmaması
- D) Bütün ekonomik kararların yabancı şirketlere bırakılması
- E) Özel girişimi kabul ederken kamu yararı için devletin de ekonomide etkin olabilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Atatürkçü devletçilik karma nitelikli, düzenleyici ve gerektiğinde yatırımcı kamu yaklaşımıdır.
“Kanun önünde hiçbir zümreye ayrıcalık tanınmaması” düşüncesi en çok hangi ilkeyle bağlantılıdır?
- A) Halkçılık
- B) Devletçilik
- C) İnkılapçılık
- D) Milliyetçilik
- E) Cumhuriyetçilik
Doğru cevap: A
Çözüm: Toplumsal eşitlik, ayrıcalıksız yurttaşlık ve sınıf egemenliğini reddetme halkçılığın kapsamındadır.
Türk Medeni Kanunu hangi iki hukuk alanında özellikle köklü değişim getirmiştir?
- A) Uluslararası deniz hukuku ve sınır hukuku
- B) Aile hukuku ve miras hukuku
- C) Askerî harekât hukuku ve savaş esirleri
- D) Devletlerarası antlaşmalar ve diplomasi
- E) Seçim çevreleri ve milletvekili sayıları
Doğru cevap: B
Çözüm: Medeni Kanun evlenme, boşanma, miras ve mülkiyet gibi özel hukuk ilişkilerini düzenledi.
1926’da kabul edilen Medeni Kanun’un yürürlüğe giriş tarihi hangisidir?
- A) 17 Şubat 1926
- B) 3 Mart 1924
- C) 4 Ekim 1926
- D) 29 Ekim 1923
- E) 10 Nisan 1928
Doğru cevap: C
Çözüm: Kanun 17 Şubat 1926’da kabul edilmiş, 4 Ekim 1926’da yürürlüğe girmiştir.
Atatürkçü devletçilik ile özel teşebbüsün ilişkisini doğru yorumlayan seçenek hangisidir?
- A) Devletçilik her işletmenin zorunlu olarak devlete ait olması demektir.
- B) Kamu yararının gerekli kıldığı alanlarda devlet girişimi, özel girişimi bütünüyle ortadan kaldırmaz.
- C) Devletçilik yalnız dış ticaret yasağı anlamına gelir.
- D) Devletçilik üretim planlamasını tamamen yabancılara devreder.
- E) Özel girişimin varlığı devletin yatırım yapmasını hukuken engeller.
Doğru cevap: B
Çözüm: Atatürk döneminin devletçilik anlayışı ekonomik kalkınma için hem kamusal hem özel girişim rollerini kabul eder.
Bir kişi “Cumhuriyet 1923’te ilan edildiği için anayasal millî egemenlik ilkesi ilk kez o yıl ortaya çıktı” diyor. Hangi bilgi bu yorumu düzeltir?
- A) 1921’de saltanat yeniden güçlendirildi.
- B) 1923’ten önce TBMM hiç toplanmamıştı.
- C) 1921 Anayasasında egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu yazılıydı.
- D) 1924 Anayasası yalnız dış borçları düzenledi.
- E) Cumhuriyetçilik yalnız 1937 yılında uygulandı.
Doğru cevap: C
Çözüm: Millî egemenlik ilkesi 1921 Anayasasında açıkça yer almış, cumhuriyet 1923’te ilan edilmiştir.
Cumhuriyetin ilanı ile halifeliğin kaldırılması arasında hangi tarihsel ilişki vardır?
- A) Her iki gelişme 1 Kasım 1922’de aynı anda olmuştur.
- B) Halifelik 1921’de kaldırılıp cumhuriyet 1928’de ilan edilmiştir.
- C) Cumhuriyetin ilanı halifeliği otomatik kaldırmıştır.
- D) Önce 1923’te cumhuriyet ilan edilmiş, sonra 1924’te halifelik kaldırılmıştır.
- E) Halifeliğin kaldırılması Lozan Antlaşmasıyla eş zamanlıdır.
Doğru cevap: D
Çözüm: 29 Ekim 1923 cumhuriyetin ilanı ile 3 Mart 1924 halifeliğin kaldırılması ayrı düzenlemelerdir.
Şer’iye ve Evkaf Vekâleti ile Erkân-ı Harbiye Vekâletinin kaldırılması farklı hangi alanları düzenlemiştir?
- A) Kabotaj ve dış ticaret
- B) Tarım vergileri ve demiryolları
- C) Boğazlar ve Irak sınırı
- D) Harf devrimi ve tarih araştırmaları
- E) Din-vakıf hizmetleri ile askerî komutanlığın siyasi yapıdan ayrıştırılması
Doğru cevap: E
Çözüm: 3 Mart 1924 düzenlemeleri din hizmetlerinin ve askerî komutanlığın idari statülerini değiştirdi.
1926 Medeni Kanunu ile 1934 kadınların genel seçim hakları birlikte değerlendirildiğinde hangi sonuca ulaşılır?
- A) Hukuki eşitliği güçlendiren ve siyasi katılımı genişleten ayrı reformlar yapılmıştır.
- B) Siyasi hakların tamamı 1926 Medeni Kanununda düzenlenmiştir.
- C) 1926’da kadınların milletvekili seçilmesi yasaklanmış, 1934’te vatandaşlıkları kaldırılmıştır.
- D) İki adım yalnız uluslararası Boğazlar rejimini ilgilendirir.
- E) 1934 reformu aile hukukunu 1926 öncesine döndürmüştür.
Doğru cevap: A
Çözüm: Medeni Kanun özel hukukta, 1934 değişikliği ise ulusal düzeyde siyasal temsil hakkı alanında etkilidir.
“Devletin bir dini vardır” hükmünün kaldırılması ile “laiklik” ilkesinin açıkça yazılması arasında kaç yıl vardır?
- A) 3 yıl
- B) 9 yıl
- C) 5 yıl
- D) 11 yıl
- E) 13 yıl
Doğru cevap: B
Çözüm: 1928’den 1937’ye dokuz yıl vardır; bu iki anayasa değişikliği aynı tarih değildir.
Aşağıdaki kurumsal eşleştirmelerden hangisi 3 Mart 1924 düzenlemelerini doğru yansıtır?
- A) Şer’iye ve Evkaf Vekâleti → TBMM; Erkân-ı Harbiye Vekâleti → Yargıtay
- B) Şer’iye ve Evkaf Vekâleti → Merkez Bankası; Erkân-ı Harbiye Vekâleti → Dil Kurumu
- C) Şer’iye ve Evkaf Vekâleti → Diyanet ve vakıf idaresi; Erkân-ı Harbiye Vekâleti → Genelkurmay
- D) Şer’iye ve Evkaf Vekâleti → Gümrük Bakanlığı; Erkân-ı Harbiye Vekâleti → Belediye
- E) Şer’iye ve Evkaf Vekâleti → Üniversite; Erkân-ı Harbiye Vekâleti → Türk Tarih Kurumu
Doğru cevap: C
Çözüm: Din ve vakıf hizmetleri yeniden örgütlendi, askerî komutanlık bakanlıktan ayrılarak Genelkurmaya bağlandı.