“1928’de alfabe değişti; 1929’da yetişkinlere yönelik okuma yazma kursları yaygınlaştı.” Bu ilişki hangi neden-sonuç bağını gösterir?
- A) Yeni yazının topluma öğretilmesi için yaygın eğitim kurumları oluşturulması
- B) Yükseköğretimin tamamen askerî birimlere devri
- C) 1929’da Türk Tarih Kurumunun kurulması
- D) Harf İnkılabının 1933’te yürürlükten kaldırılması
- E) Millet Mekteplerinin yalnız sınır güvenliği için açılması
Doğru cevap: A
Çözüm: Harf İnkılabını destekleyen Millet Mektepleri yeni yazıyı yetişkinlere öğretmeyi hedefledi.
“1924 Öğretim Birliği bütün okulları birleştirdi” ifadesini en doğru biçimde sınırlayan açıklama hangisidir?
- A) Bütün dersleri yalnız askerî eğitime dönüştürmüştür.
- B) Fiziksel olarak tek okul kurmayı değil, öğretimde idare ve denetim birliğini amaçlamıştır.
- C) Yabancı ve azınlık okullarına bağımsız yönetim yetkisi tanımıştır.
- D) Darülfünunu 1924’te İstanbul Üniversitesi adıyla yeniden açmıştır.
- E) Yalnız bir köydeki okulları kapsamıştır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Kanunun temel amacı eğitimde kurumsal ikiliği azaltarak Maarif Vekâleti yönetiminde birlik sağlamaktı.
1925, 1928 ve 1934 tarihlerine göre doğru toplumsal dönüşüm dizisi hangisidir?
- A) Harf İnkılabı – Soyadı Kanunu – Şapka Kanunu
- B) Soyadı Kanunu – Şapka Kanunu – Harf İnkılabı
- C) Şapka Kanunu – Harf İnkılabı – Soyadı Kanunu
- D) Şapka Kanunu – Soyadı Kanunu – Harf İnkılabı
- E) Harf İnkılabı – Şapka Kanunu – Soyadı Kanunu
Doğru cevap: C
Çözüm: Şapka 1925, harf değişimi 1928, Soyadı Kanunu 1934 tarihindedir.
Aşağıdakilerden hangisi 1925 yılında aynı ayda yapılan iki farklı düzenlemeyi doğru eşleştirir?
- A) 25 Kasım Soyadı Kanunu; 30 Kasım Harf İnkılabı
- B) 25 Kasım Üniversite Reformu; 30 Kasım Medeni Kanun
- C) 25 Kasım Millet Mektepleri; 30 Kasım Türk Dil Kurumu
- D) 25 Kasım Şapka Kanunu; 30 Kasım tekke ve zaviyelerin kapatılması
- E) 25 Kasım Tevhid-i Tedrisat; 30 Kasım cumhuriyetin ilanı
Doğru cevap: D
Çözüm: 25 ve 30 Kasım 1925 tarihleri sırasıyla şapka ve tekke-zaviye düzenlemelerine aittir.
Bir soru “1931’de kurulan kurum dil araştırması, 1932’de kurulan kurum tarih araştırması yaptı” diyor. Doğru düzeltme hangisidir?
- A) İki cemiyet de 1924’te kurulmuştur.
- B) Dil kurumu 1937’de, tarih kurumu 1920’de kurulmuştur.
- C) İki kurum 1933 Üniversite Reformuyla kapatılmıştır.
- D) Tarih kurumunun görevi yalnız harf öğretmektir.
- E) 1931’de tarih, 1932’de dil araştırma cemiyeti kurulmuştur.
Doğru cevap: E
Çözüm: 1931 Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti, 1932 Türk Dili Tetkik Cemiyeti tarihleridir.
1933 Üniversite Reformu ile 1924 Öğretim Birliği arasındaki fark hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) 1924 eğitimde yönetim birliği, 1933 yükseköğretimde bilimsel ve kurumsal yenilenme hedefledi.
- B) 1924 Darülfünunu kapattı, 1933 halifeliği kaldırdı.
- C) 1924 Latin harflerini kabul etti, 1933 takvim değiştirdi.
- D) İki düzenleme de yalnız askerî rütbeleri değiştirdi.
- E) 1933 reformu tüm temel eğitimi yalnız medreselere bağladı.
Doğru cevap: A
Çözüm: Tevhid-i Tedrisat eğitim yönetimini bütünleştirirken Üniversite Reformu Darülfünunu yeniden örgütledi.
Yükseköğretim reformuna katkı sağlayan Albert Malche ile yeni kurumun doğru eşleştirmesi hangisidir?
- A) Lord Curzon – Türk Dil Kurumu
- B) Albert Malche – İstanbul Üniversitesi
- C) Franklin Bouillon – Millet Mektepleri
- D) General Harrington – Türk Tarih Kurumu
- E) Kâzım Karabekir – Darülfünunun yeniden açılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Albert Malche’nin raporundan yararlanılan 1933 reformu Darülfünunun yerine İstanbul Üniversitesinin kurulmasıyla sonuçlandı.
Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun ile Millet Mektepleri arasında hangi işlevsel ilişki vardır?
- A) Birincisi üniversite kurmuş, ikincisi seçim sistemini değiştirmiştir.
- B) Birincisi ordunun yapısını düzenlemiş, ikincisi dış borcu paylaşmıştır.
- C) Birincisi yazı sistemini değiştirmiş, ikincisi yeni yazının halka öğretilmesini kolaylaştırmıştır.
- D) İkisi de yalnız kapitülasyonların kaldırılmasını düzenlemiştir.
- E) Millet Mektepleri 1923’te açılıp harf değişimini yasaklamıştır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Yasal alfabe değişimini 1929’daki okuryazarlık seferberliği tamamlamıştır.
1931 ölçüler reformu ile 1926’da başlayan Miladi takvim kullanımının ortak yönü hangisidir?
- A) Dinî eğitim kurumlarını yeniden açmak
- B) Askerî komutanlık yetkilerini artırmak
- C) Saltanatın devamını sağlamak
- D) Uluslararası ilişkilerde ortak standartlar üzerinden işlem yapmayı kolaylaştırmak
- E) Millî egemenlik hükmünü anayasadan çıkarmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Takvim ve metrik ölçüler düzenlemeleri standartlaşma ve çağdaş dünya ile uyum hedefini paylaşır.
Soyadı Kanunu ile lakap ve unvanları sınırlayan düzenlemelerin bağlantısı hangi ilkeyle açıklanır?
- A) Sömürgecilik
- B) Hanedan egemenliği
- C) Kapitülasyonculuk
- D) Mandacılık
- E) Halkçılık
Doğru cevap: E
Çözüm: Resmî kimlikte standartlaşma ve toplumsal ayrıcalık izlenimini azaltma halkçılıkla ilişkilidir.
Bir öğrenci “Soyadı Kanunu 1934, Atatürk soyadı 1928” bilgisini yazdı. Doğru olan hangisidir?
- A) Soyadı Kanunu ve Atatürk soyadının verilmesi 1934 yılındadır.
- B) İki gelişme de 1924 yılındadır.
- C) Atatürk soyadı 1937’de ilk kez verilmiştir.
- D) Soyadı Kanunu 1933 Üniversite Reformunun parçasıdır.
- E) Soyadı Kanunu 1928 Harf İnkılabından önce kabul edilmiştir.
Doğru cevap: A
Çözüm: 21 Haziran 1934 Soyadı Kanunundan sonra 24 Kasım 1934’te Atatürk soyadı TBMM tarafından verildi.
Halkevleri ve Millet Mektepleri arasında dönem ve kapsam açısından doğru karşılaştırma hangisidir?
- A) Halkevleri 1922’de savaş cephesi, Millet Mektepleri 1939’da dış politika kurumu oldu.
- B) Millet Mektepleri 1929’da okuryazarlık, Halkevleri 1932’de geniş kültür ve halk eğitimi amacıyla faaliyet gösterdi.
- C) İki kurum da 1933’te yükseköğretimden kaldırıldı.
- D) Millet Mektepleri yalnız üniversite profesörlerine, Halkevleri yalnız dış elçilere yöneldi.
- E) Halkevlerinin amacı yalnız 1926 ceza kanununu uygulamaktı.
Doğru cevap: B
Çözüm: Millet Mektepleri harf öğretimine, Halkevleri kültür-sanat ve yaygın halk eğitimine odaklandı.
“Atatürk Dönemi eğitim kurumları” başlığı altında hangisi diğerlerinden farklı olarak yükseköğretim reformuyla doğrudan ilişkilidir?
- A) Millet Mektepleri
- B) Halkevleri
- C) İstanbul Üniversitesi
- D) Halk Dershaneleri
- E) Yeni harf okuma kursları
Doğru cevap: C
Çözüm: İstanbul Üniversitesi 1933 Üniversite Reformuyla kurulan yükseköğretim kurumudur.
Aşağıdaki uygulamalardan hangisi eğitim ve kültür alanıyla değil, doğrudan toplumsal kimlik düzeniyle ilgilidir?
- A) Türk Dil Kurumunun kurulması
- B) Türk Tarih Kurumunun kurulması
- C) Millet Mekteplerinin açılması
- D) Soyadı Kanunu
- E) Üniversite Reformu
Doğru cevap: D
Çözüm: Soyadı Kanunu kişilerin resmî kimlik ve aile adlarını düzenleyen sosyal reformdur.
Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumunun kuruluşlarının ortak hedefi hangisidir?
- A) Köylerde askerî birlik kurulması
- B) Bütün yabancı dillerin özel hayatta yasaklanması
- C) Dış borçların otomatik silinmesi
- D) Seçim hakkının yalnız belirli sınıflara verilmesi
- E) Millî kültürün tarih ve dil araştırmalarıyla bilimsel olarak güçlendirilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: 1931 ve 1932’de kurulan kurumlar tarih ve dil alanlarında araştırma yaparak millî kültür çalışmalarını destekledi.
Öğretim Birliği ile Türk Dil Kurumunun kuruluşu hangi farklı ihtiyaçlara cevap vermiştir?
- A) Birincisi eğitim yönetiminde birlik, ikincisi dilin bilimsel incelenmesi ve geliştirilmesi
- B) Birincisi dış ticaret tarifesi, ikincisi mahkeme yargısı
- C) Birincisi Boğazları silahlandırma, ikincisi Musul sınırı
- D) Birincisi deniz ulaştırması, ikincisi tarım vergisi
- E) İkisi de yalnız dinî kıyafet düzenlemesidir.
Doğru cevap: A
Çözüm: 1924 eğitim birliği yönetim düzenlemesi; 1932 dil kurumu kültürel ve bilimsel araştırma girişimidir.
1933 Üniversite Reformunun hangi sonucunu söylemek yanlıştır?
- A) İstanbul Üniversitesinin 1 Ağustos 1933’te kurulması
- B) Darülfünunun kapatılıp yerine yeniden medreselerin açılması
- C) Yükseköğretimin bilimsel araştırma yönünün geliştirilmesi
- D) Üniversite kadro ve teşkilatının yeniden düzenlenmesi
- E) Albert Malche raporundan yararlanılması
Doğru cevap: B
Çözüm: 1933 reformu medrese düzenine geri dönüş değil, modern üniversite yapılanmasının oluşturulmasıdır.
1924, 1928, 1931 ve 1933 eğitim-kültür gelişmelerinin kronolojik eşleşmesi hangisidir?
- A) Harf İnkılabı – Öğretim Birliği – Üniversite Reformu – Türk Tarih Kurumu
- B) Türk Tarih Kurumu – Üniversite Reformu – Öğretim Birliği – Harf İnkılabı
- C) Öğretim Birliği – Harf İnkılabı – Türk Tarih Kurumu – Üniversite Reformu
- D) Üniversite Reformu – Türk Tarih Kurumu – Harf İnkılabı – Öğretim Birliği
- E) Öğretim Birliği – Türk Tarih Kurumu – Üniversite Reformu – Harf İnkılabı
Doğru cevap: C
Çözüm: Dört gelişme sırasıyla 1924, 1928, 1931, 1933 yıllarında gerçekleşmiştir.
Harf İnkılabı, ölçüler reformu ve Soyadı Kanununun ortak yönüne ilişkin en güçlü çıkarım hangisidir?
- A) Yabancı devletlere yeni kapitülasyonlar vermek
- B) Osmanlı saltanatının siyasal yetkisini genişletmek
- C) Savaş dönemindeki seferberliği yeniden başlatmak
- D) Günlük yaşamı daha anlaşılır, standart ve çağdaş bir düzene dönüştürmek
- E) Bütün eğitim kurumlarını farklı dinî makamlara bölmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Yazı, ölçü ve kimlik düzenlemeleri modernleşme ve kamu işlemlerinde kolaylık amaçlarını taşır.
1925, 1926 ve 1934 sosyal reformlarını doğru eşleştiren seçenek hangisidir?
- A) Soyadı Kanunu – Şapka düzenlemesi – Harf İnkılabı
- B) Miladi takvim – Soyadı Kanunu – Şapka düzenlemesi
- C) Şapka düzenlemesi – Üniversite Reformu – Tevhid-i Tedrisat
- D) Millet Mektepleri – Halkevleri – Türk Tarih Kurumu
- E) Şapka düzenlemesi – Miladi takvimin kullanılması – Soyadı Kanunu
Doğru cevap: E
Çözüm: Şapka Kanunu 1925, Miladi takvim kullanımı 1926 ve Soyadı Kanunu 1934 tarihlidir.