Osmanlılarda toprak, nüfus ve vergilendirmeyle ilgili kayıtların tutulduğu sayım ve yazım işlemine ne denir?
- A) Fetva
- B) Müsadere
- C) Narh
- D) Hutbe
- E) Tahrir
Doğru cevap: E
Çözüm: Tahrir, vergi ve arazi düzenine yönelik sayım-kayıt işlemleridir; sonuçları defterlerde tutulurdu.
1934’te kabul edilen “Atatürk” soyadı hangi hukuki gelişme üzerine verilmiştir?
- A) Türk Medeni Kanununun yürürlüğü
- B) Saltanatın kaldırılması
- C) Lozan Barış Antlaşması
- D) Soyadı Kanununun kabulü
- E) Millet Mekteplerinin açılması
Doğru cevap: D
Çözüm: 21 Haziran 1934 Soyadı Kanununu izleyen 24 Kasım 1934 yasasıyla Mustafa Kemal’e Atatürk soyadı verildi.
Serbest Cumhuriyet Fırkasının hangi tarihte kurulduğu kabul edilir?
- A) 17 Kasım 1924
- B) 4 Mart 1925
- C) 12 Ağustos 1930
- D) 17 Şubat 1926
- E) 7 Ocak 1946
Doğru cevap: C
Çözüm: Fethi Okyar 12 Ağustos 1930’da Serbest Cumhuriyet Fırkasını kurdu.
1991’de SSCB’nin dağılmasının ardından oluşturulan Bağımsız Devletler Topluluğunun kısaltması hangisidir?
- A) AET
- B) KEİ
- C) BDT
- D) İİT
- E) AGİK
Doğru cevap: C
Çözüm: BDT 1991’de bazı eski Sovyet cumhuriyetlerinin oluşturduğu topluluktur; Türkiye üyesi değildir.
Laiklik ilkesinin anayasal gelişiminde doğru tarih eşleştirmesi hangisidir?
- A) 1928 halifeliğin geri gelmesi; 1937 saltanatın ilanı
- B) 1928 cumhuriyetin kaldırılması; 1937 devlet dininin geri gelmesi
- C) 1928 ilk kadın milletvekili seçimi; 1937 Medeni Kanun
- D) 1928 din hükmünün çıkarılması; 1937 laikliğin açıkça anayasaya girmesi
- E) 1928 Boğazlar Komisyonu; 1937 Teşkilat-ı Esasiye
Doğru cevap: D
Çözüm: 1928’de devlet dini hükmü çıkarılmış, laiklik ilkesi 1937’de altı ilkeyle birlikte anayasaya eklenmiştir.
1517 Ridaniye zaferiyle Osmanlı Devleti’nin doğrudan egemenliğine giren merkez hangisidir?
- A) Viyana
- B) Mısır
- C) Madrid
- D) Belgrad
- E) Roma
Doğru cevap: B
Çözüm: Ridaniye Muharebesi’nin ardından Kahire ve Mısır Osmanlı yönetimine girmiştir.
1916 Sykes-Picot gizli antlaşmasının başlıca tarafları ve konusu hangisidir?
- A) İngiltere ile Fransa; Osmanlı Orta Doğu topraklarının paylaşım tasarısı
- B) Osmanlı ile Yunanistan; nüfus mübadelesi
- C) Almanya ile Avusturya; Alsace-Lorraine’in iadesi
- D) Rusya ile Osmanlı; Kars ve Batum’un dönüşü
- E) ABD ile Osmanlı; açık deniz ticareti
Doğru cevap: A
Çözüm: Sykes-Picot İngiltere ve Fransa’nın Osmanlı Arap topraklarına ilişkin paylaşım tasarısıdır; Rusya’nın da onayı alınmıştır.
İstanbul’un 16 Mart 1920’de resmen işgal edilmesi ve Meclis-i Mebusanın baskı altına alınması hangi gelişmeyi hızlandırdı?
- A) Tanzimat Fermanı’nın ilanını
- B) I. Meşrutiyet’in açılmasını
- C) Trablusgarp’ın kaybedilmesini
- D) Lale Devri’nin başlamasını
- E) Ankara’da yeni bir millî meclisin toplanmasını
Doğru cevap: E
Çözüm: İstanbul’un resmî işgali üzerine Ankara’da olağanüstü yetkili bir meclisin açılması hazırlıkları hızlandırıldı.
1975 yılında Türkiye, Amerikan üslerine ilişkin önlem alırken hangi tesisi farklı statüde bırakmıştır?
- A) Pearl Harbor Üssü
- B) Guantanamo Üssü
- C) İncirlik Üssü
- D) Rota Deniz Üssü
- E) Diego Garcia Üssü
Doğru cevap: C
Çözüm: 25 Temmuz 1975’te Türkiye, İncirlik dışındaki Amerikan üs ve tesislerinin faaliyetlerini durdurma kararı aldı.
Gök Tanrı inancıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Yalnız Uygurların İslamiyet sonrasında benimsediği inançtır.
- B) Töreyi bütünüyle ortadan kaldırmıştır.
- C) Yalnız ekonomik vergi sistemini ifade eder.
- D) Hükümdarlığın ilahi kaynağına ilişkin kut anlayışıyla bağlantılıdır.
- E) Divan-ı Hümayunun kuruluşunu açıklayan kavramdır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Gök Tanrı inancı ve kut düşüncesi devlet anlayışında bağlantılı olmakla birlikte toplumların inançları zamanla çeşitlenmiştir.
Lozan’ın imzalanması ve cumhuriyetin ilanı arasındaki kronoloji hangisinde doğrudur?
- A) Cumhuriyet 1921, Lozan 1922
- B) Cumhuriyet Kasım 1922, Lozan Aralık 1922
- C) Lozan 1924, cumhuriyet 1923
- D) İkisi de aynı gün 1920’de
- E) Lozan Temmuz 1923, cumhuriyet Ekim 1923
Doğru cevap: E
Çözüm: Lozan 24 Temmuz 1923’te, cumhuriyet 29 Ekim 1923’te gerçekleşti.
Celali isyanlarının bastırılmasında sert yöntemleriyle bilinen sadrazam kimdir?
- A) Tarhuncu Ahmed Paşa
- B) Kuyucu Murad Paşa
- C) Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
- D) Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
- E) Mithat Paşa
Doğru cevap: B
Çözüm: Kuyucu Murad Paşa XVII. yüzyıl başında Celali isyanlarını bastırmakla tanınır.
Büyük Selçuklu divan teşkilatı ile ilk Türk kurultayı arasındaki en doğru karşılaştırma hangisidir?
- A) İkisi de yalnız cenaze töreni düzenler.
- B) Kurultay daima modern seçilmiş parlamento, divan modern sendikadır.
- C) Divanın hiç yazışma veya maliye birimi yoktur.
- D) İkisi de yönetim işlerinde rol oynar; divan, daha uzmanlaşmış bürokratik görevlere ayrılır.
- E) Kurultay yalnız özel ticaret pazarıdır.
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk Türk toy/kurultay geleneği ile Türk İslam divan düzeni yönetim işlevi bakımından karşılaştırılabilir; divanlarda uzmanlaşma artar.
1808 Sened-i İttifak’ın hazırlanmasında etkili olup II. Mahmud’a destek veren sadrazam kimdir?
- A) Alemdar Mustafa Paşa
- B) Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
- C) Köprülü Mehmed Paşa
- D) Baltacı Mehmed Paşa
- E) Sokullu Mehmed Paşa
Doğru cevap: A
Çözüm: Sened-i İttifak, Alemdar Mustafa Paşa’nın girişimiyle merkez yönetim ve ayanlar arasında düzenlendi.
Osmanlılarda erken dönem düzenli yaya birlikleri olan yaya ve müsellem teşkilatı kimin dönemiyle ilişkilidir?
- A) Osman Gazi
- B) I. Bayezid
- C) I. Mehmed
- D) II. Murad
- E) Orhan Gazi
Doğru cevap: E
Çözüm: Yaya ve müsellem teşkilatı, Orhan Gazi döneminde düzenli askerî örgütlenmeye geçişin örneklerindendir.
Lale Devri’nin şehir mimarisi ve süsleme anlayışında etkili Avrupa üsluplarından biri hangisidir?
- A) Gotik mimarinin Orta Çağ tarzı kilise savunması
- B) Bauhaus modernizmi
- C) Brütalizm
- D) Barok üslup
- E) Art Deco
Doğru cevap: D
Çözüm: Lale Devri’nde Batılı mimari ve bezeme etkileri özellikle Barok ve Rokoko üsluplarıyla ilişkilidir.
“1933 Sümerbank, 1935 Etibank ve MTA” dizisi hangi kalkınma önceliğini gösterir?
- A) Siyasi seçimlerin ertelenmesini
- B) Sanayi ve madencilik kapasitesini artırmak
- C) Cumhuriyetin kaldırılmasını
- D) Yalnız dil kuralları oluşturulmasını
- E) Yeni saat sistemine geçilmesini
Doğru cevap: B
Çözüm: Bu kurumlar devletçi sanayileşme ve doğal kaynakların değerlendirilmesine hizmet etti.
1970’lerde ABD ve SSCB arasındaki nükleer silahların sınırlandırılmasına yönelik görüşmeler hangi kavramla ilişkilidir?
- A) İlk Türk-İslam devletleri
- B) Balkan Antantının yeniden kuruluşu
- C) 1928 Harf İnkılabı
- D) Kabotaj Kanununun yürürlüğü
- E) Yumuşama (detant) ve SALT görüşmeleri
Doğru cevap: E
Çözüm: Detant döneminde SALT gibi silahların sınırlandırılması görüşmeleri gerçekleştirildi.
Montrö Sözleşmesinin Lozan Boğazlar rejiminden farkını doğru açıklayan seçenek hangisidir?
- A) Boğazların tümüyle yabancı bir komisyona yeniden bırakılması
- B) Boğazların Türk kara sularından çıkarılması
- C) Tüm ticaret gemilerinin koşulsuz yasaklanması
- D) Türkiye’nin askerî güvenlik önlemlerini ve egemenlik yetkilerini güçlendirmesi
- E) Türkiye’nin Boğazlardan tamamen çekilmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Montrö Boğazlar Komisyonunu kaldırdı, Türkiye’ye askerî tahkimat olanağı sağladı ve geçiş rejimini düzenledi.
1921 Ankara Antlaşması’nın tarafları hangileridir?
- A) TBMM Hükûmeti ve Fransa
- B) TBMM ve Ermenistan
- C) TBMM ve Yunanistan
- D) Osmanlı ve Bulgaristan
- E) Sovyet Rusya ve Yunanistan
Doğru cevap: A
Çözüm: 20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması TBMM ile Fransa arasında yapıldı.