Orta Test

KPSS Ön Lisans Tarih I. TBMM Dönemi ve Ayaklanmalar - Orta Test

KPSS Ön Lisans Tarih I. TBMM Dönemi ve Ayaklanmalar konusuna yönelik 20 soruluk orta seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
I. TBMM Dönemi ve Ayaklanmalar
Test türü
Orta Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

24 Nisan 1920 kararlarında geçici bir devlet başkanı veya padişah vekili atanmasına karşı çıkılmasının anlamı nedir?

Soru 2 / 20

I. TBMM’nin olağanüstü yetkilere sahip olmasının temel nedeni hangisidir?

Soru 3 / 20

I. TBMM’nin açılmasıyla millî hareketin siyasi yapısında meydana gelen değişiklik hangisidir?

Soru 4 / 20

1921 Anayasası’nın millî egemenlik yönü hangi ifadede doğru verilmiştir?

Soru 5 / 20

1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu hakkında hangisi doğrudur?

Soru 6 / 20

I. TBMM ile ilgili “güçler birliği” kavramı hangi iki devlet fonksiyonunun aynı merkezde toplanmasını anlatır?

Soru 7 / 20

Meclisin ilk açıldığı tarihte resmî olarak kullanılan ad ile daha sonra yaygınlaşan ad arasındaki ayrım hangisidir?

Soru 8 / 20

Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nun çıkarılmasındaki öncelikli amaç hangisidir?

Soru 9 / 20

1920’de çıkarılan Firariler Hakkında Kanun hangi sorunla doğrudan ilişkilidir?

Soru 10 / 20

İstiklal Mahkemelerinin kurulmasında hangi sorun belirleyici olmuştur?

Soru 11 / 20

İstiklal Mahkemelerinin I. TBMM ile ilişkisini doğru gösteren ifade hangisidir?

Soru 12 / 20

Anadolu Ajansının kuruluş tarihiyle I. TBMM’nin açılış tarihi karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?

Soru 13 / 20

Ankara’da çıkarılan Hâkimiyet-i Millîye gazetesinin temel işlevi nedir?

Soru 14 / 20

Düzce, Hendek ve Bolu çevresindeki ayaklanmalar hangi ortak özellikleriyle bilinir?

Soru 15 / 20

1920’de Delibaş Mehmet’in adı hangi ayaklanmayla birlikte anılır?

Soru 16 / 20

Pontusçu ayaklanmalar ile TBMM’nin diğer iç ayaklanmalar arasında hangi fark göze çarpar?

Soru 17 / 20

Koçgiri Ayaklanması 1921’de ağırlıklı olarak hangi bölgeyle ilişkilidir?

Soru 18 / 20

Demirci Mehmet Efe’nin TBMM ile çatışması hangi genel sorunla ilgilidir?

Soru 19 / 20

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi TBMM’ye karşı ayaklanmaların farklı siyasal nedenlerini doğru ayırır?

Soru 20 / 20

Bir tarihçi, I. TBMM’nin hem yasama ve yürütmeyi üstlenmesini hem de İstiklal Mahkemesi üyelerini milletvekilleri arasından seçmesini örnek gösteriyor. Bu durumun ortak bağlamı nedir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. 24 Nisan 1920 kararlarında geçici bir devlet başkanı veya padişah vekili atanmasına karşı çıkılmasının anlamı nedir?

    • A) Meclisin üzerinde geçici de olsa ayrı bir yönetici otorite kurulmasının reddedilmesi
    • B) Bütün idari yetkinin İstanbul Hükûmetine devredilmesi
    • C) İstiklal Mahkemelerinin aynı gün kaldırılması
    • D) Saltanatın 24 Nisan’da kanunla kaldırılması
    • E) Meclisin yalnız danışma organı hâline getirilmesi

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Geçici başkan veya padişah vekili atanmaması kararı meclisin üstünlüğünü vurgular; saltanat o tarihte kaldırılmadı.

  2. I. TBMM’nin olağanüstü yetkilere sahip olmasının temel nedeni hangisidir?

    • A) Devlette hiç hukuki düzenleme bulunmaması
    • B) İşgaller ve iç ayaklanmalar karşısında hızlı ve merkezî karar alma ihtiyacı
    • C) Ülkenin bütün sınırlarının barışla güvenceye alınması
    • D) Düzenli bir seçim döneminin tamamlanmış olması
    • E) Bütün işgal güçlerinin 1919’da çekilmiş olması

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Savaş koşulları yasama ve yürütme yetkilerinin mecliste toplanmasını gerekli kıldı.

  3. I. TBMM’nin açılmasıyla millî hareketin siyasi yapısında meydana gelen değişiklik hangisidir?

    • A) Bütün yetkilerin yeniden Damat Ferit’e verilmesi
    • B) Yerel cemiyetlerin Osmanlı divanına bağlanması
    • C) Temsil Heyeti aşamasından millî meclis ve hükûmet yönetimine geçilmesi
    • D) Erzurum Kongresi kararlarının yürürlükten kaldırılması
    • E) Savaş boyunca yeni bir meclis kurulamayacağının ilanı

    Doğru cevap: C

    Çözüm: TBMM’nin açılması Temsil Heyeti koordinasyonundan millî egemenliğe dayalı meclis yönetimine geçiştir.

  4. 1921 Anayasası’nın millî egemenlik yönü hangi ifadede doğru verilmiştir?

    • A) Padişah kanunları tek başına çıkarır ve yürütür.
    • B) Uluslararası bir konsey meclisi feshedebilir.
    • C) Ayanlar meclisi bütün millî iradenin tek temsilcisidir.
    • D) Yasama ve yürütmenin esas sahibi millî iradeyi temsil eden Büyük Millet Meclisidir.
    • E) Hiçbir meclis devlet yönetiminde söz sahibi olamaz.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu egemenliği millete, yürütme ve yasamayı onun meclisine dayandırdı.

  5. 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu hakkında hangisi doğrudur?

    • A) 1876’da II. Abdülhamid tarafından ilan edilmiştir.
    • B) Saltanatı 20 Ocak 1921’de otomatik kaldırmıştır.
    • C) Cumhuriyeti 1921’de resmen ilan etmiştir.
    • D) Bütün meclisleri iki kanatlı hâle getirmiştir.
    • E) Savaş koşullarında kabul edilen kısa ve millî egemenlik esaslı bir anayasadır.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: 1921 Anayasası kısa ve temel yönetim esaslarına yöneliktir; cumhuriyet 1923’te ilan edildi.

  6. I. TBMM ile ilgili “güçler birliği” kavramı hangi iki devlet fonksiyonunun aynı merkezde toplanmasını anlatır?

    • A) Yasama ve yürütmenin mecliste toplanması
    • B) Yasama ve yürütmenin ayrı seçilmiş başkanlara bırakılması
    • C) Yargı ve eğitim kurumlarının yabancı devletlere bağlanması
    • D) Dış politika ile din işlerinin özel şirketlere devredilmesi
    • E) Eyaletlerin federal bağımsızlık kazanması

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Meclis hükûmeti sistemi yasama ve yürütmenin mecliste birleşmesiyle tanınır.

  7. Meclisin ilk açıldığı tarihte resmî olarak kullanılan ad ile daha sonra yaygınlaşan ad arasındaki ayrım hangisidir?

    • A) Meclis-i Ayan; ardından Divan-ı Hümayun
    • B) Büyük Millet Meclisi; 1921’den itibaren Türkiye Büyük Millet Meclisi
    • C) Meclis-i Mebusan; ardından Meclis-i Vâlâ
    • D) Şûra-yı Devlet; ardından Meclis-i Ayan
    • E) Heyet-i Temsiliye; ardından Darülfünun

    Doğru cevap: B

    Çözüm: 23 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisi adı kullanıldı; Türkiye ibaresi 1921’de resmîleşti.

  8. Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nun çıkarılmasındaki öncelikli amaç hangisidir?

    • A) Her türlü dış borçlanmayı yasaklamak
    • B) Cumhuriyeti ilan etmek
    • C) Meclise karşı ayaklanma, bozgunculuk ve düşmana yardımı cezalandırmak
    • D) Eğitim kurumlarını birleştirmek
    • E) Yeni vatandaşlık soyadları vermek

    Doğru cevap: C

    Çözüm: 29 Nisan 1920 tarihli kanun millî mücadeleye ve meclise karşı eylemleri cezalandırmaya yönelikti.

  9. 1920’de çıkarılan Firariler Hakkında Kanun hangi sorunla doğrudan ilişkilidir?

    • A) Sadece sınır ticaretini artırma
    • B) Toprak vergilerini kaldırma
    • C) Mecburi yabancı dil eğitimini başlatma
    • D) Asker kaçaklarını önleme ve ordu disiplinini sağlama
    • E) Meclis seçimini süresiz erteleme

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Firariler Hakkında Kanun asker kaçaklarını önlemeyi hedefleyen savaş dönemi düzenlemesidir.

  10. İstiklal Mahkemelerinin kurulmasında hangi sorun belirleyici olmuştur?

    • A) Yabancı ticaret mahkemelerinin sayısının artması
    • B) Mebusan Meclisinin 1876’da iki kanatlı kurulması
    • C) Kapitülasyonların genişletilmesi isteği
    • D) Fransa ile gümrük vergilerinin belirlenmesi
    • E) Asker kaçaklığı ve ayaklanmalara ilişkin yargılamaların hızlı yürütülmesi gereği

    Doğru cevap: E

    Çözüm: İstiklal Mahkemeleri özellikle firar ve isyan suçlarında hızlı yargılama ihtiyacıyla kuruldu.

  11. İstiklal Mahkemelerinin I. TBMM ile ilişkisini doğru gösteren ifade hangisidir?

    • A) Meclisin seçtiği milletvekillerinin görev yaptığı olağanüstü yargı organlarıydı.
    • B) Yalnız padişah tarafından atanan yabancı hâkimlerden oluşuyordu.
    • C) Osmanlı’da 1453’te kurulmuş daimî divanlardı.
    • D) Sadece vergi toplamak için kurulmuş mali birimlerdi.
    • E) İtilaf Devletlerinin askerî mahkemeleriydi.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: İstiklal Mahkemeleri üyeleri BMM tarafından seçilen milletvekillerinden oluşuyordu.

  12. Anadolu Ajansının kuruluş tarihiyle I. TBMM’nin açılış tarihi karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?

    • A) Anadolu Ajansı TBMM’den tam bir yıl sonra kurulmuştur.
    • B) Anadolu Ajansı, meclisin açılmasından önce kurulmuştur.
    • C) İki kurum 29 Ekim 1923’te aynı gün kurulmuştur.
    • D) TBMM Anadolu Ajansından önce 1918’de kurulmuştur.
    • E) Anadolu Ajansı 1924 Anayasası ile kurulmuştur.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Anadolu Ajansı 6 Nisan 1920’de, BMM ise 23 Nisan 1920’de açıldı.

  13. Ankara’da çıkarılan Hâkimiyet-i Millîye gazetesinin temel işlevi nedir?

    • A) İstanbul Hükûmetinin ayaklanma fetvalarını yaymak
    • B) Yunan işgalini destekleyen bildiriler hazırlamak
    • C) Millî Mücadele’nin görüşlerini halka duyurmak ve kamuoyu oluşturmak
    • D) İtilaf komiserlerinin emirlerini yayınlamak
    • E) Yalnız dış ticaret istatistiği üretmek

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Hâkimiyet-i Millîye, Ankara’daki millî hareketin düşüncelerini duyuran önemli basın organıydı.

  14. Düzce, Hendek ve Bolu çevresindeki ayaklanmalar hangi ortak özellikleriyle bilinir?

    • A) Tamamının 1923’ten sonra başlaması
    • B) Doğrudan Yunan ordusunun düzenli cephe komutasında yürütülmesi
    • C) Yalnız ekonomik ithalat vergilerine tepki olmaları
    • D) İstanbul Hükûmeti ve dış kışkırtmaların etkisiyle millî kuvvetlere karşı çıkmaları
    • E) İstanbul’un fethi için başlatılmaları

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Düzce-Hendek-Bolu hareketleri İstanbul yönetiminin ve bazı dış güçlerin etkilediği ayaklanmalar arasındadır.

  15. 1920’de Delibaş Mehmet’in adı hangi ayaklanmayla birlikte anılır?

    • A) Anzavur Ayaklanması
    • B) Pontus Ayaklanması
    • C) Yozgat Ayaklanması
    • D) Koçgiri Ayaklanması
    • E) Konya Ayaklanması

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Delibaş Mehmet, Konya ve çevresindeki 1920 ayaklanmasıyla ilişkilidir.

  16. Pontusçu ayaklanmalar ile TBMM’nin diğer iç ayaklanmalar arasında hangi fark göze çarpar?

    • A) Pontusçu hareketler Doğu Karadeniz’de ayrı bir Rum devleti kurma hedefi taşıyordu.
    • B) Pontus hareketi yalnız meclis hükûmeti sistemini savunuyordu.
    • C) Pontusçular Erzurum’da manda reddi kararı almışlardı.
    • D) Pontusçu faaliyetler tamamen 1876’da sona ermişti.
    • E) Pontus hareketi Trakya Paşaeli Cemiyetinin diğer adıydı.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Pontusçu hareketler Karadeniz kıyılarında Rum devleti kurma iddiasıyla diğer yerel isyanlardan ayrılır.

  17. Koçgiri Ayaklanması 1921’de ağırlıklı olarak hangi bölgeyle ilişkilidir?

    • A) İzmir ve çevresi
    • B) Sivas ve çevresi
    • C) Batı Trakya
    • D) Çukurova kıyıları
    • E) Gelibolu Yarımadası

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Koçgiri Ayaklanması 1921 yılında Sivas ve çevresinde etkili olmuştur.

  18. Demirci Mehmet Efe’nin TBMM ile çatışması hangi genel sorunla ilgilidir?

    • A) Yunan ordusunun 1919’da tamamen çekilmesi
    • B) Mebusan Meclisinin Erzurum’da yeniden açılması
    • C) Bazı düzensiz kuvvetlerin düzenli ordu otoritesine girmeye direnmesi
    • D) Saltanatın 1918’de kendiliğinden kaldırılması
    • E) Mondros’un 7. maddesinin kaldırılması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Demirci Mehmet Efe örneği, yerel kuvvetlerin merkezî ve düzenli orduya bağlanmasındaki güçlüklerle ilgilidir.

  19. Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi TBMM’ye karşı ayaklanmaların farklı siyasal nedenlerini doğru ayırır?

    • A) Pontus: meclis hükûmetini destekleme; Çerkez Ethem: İstanbul’un fethedilmesi
    • B) Pontus: Osmanlı tahtına padişah seçme; Çerkez Ethem: kapitülasyonları kaldırma
    • C) Pontus: Misak-ı Millî’yi savunma; Çerkez Ethem: Anadolu Ajansını kurma
    • D) Pontus: ayrılıkçı devlet hedefi; Çerkez Ethem: düzenli ordu komutasına direnç
    • E) Pontus: Hıyanet-i Vataniye Kanunu çıkarma; Çerkez Ethem: 1921 Anayasası’nı yazma

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Pontus hareketi Doğu Karadeniz’de ayrılıkçı hedef güderken Çerkez Ethem olayı Kuvay-ı Seyyare’nin düzenli orduya bağlanmasıyla ilgiliydi.

  20. Bir tarihçi, I. TBMM’nin hem yasama ve yürütmeyi üstlenmesini hem de İstiklal Mahkemesi üyelerini milletvekilleri arasından seçmesini örnek gösteriyor. Bu durumun ortak bağlamı nedir?

    • A) Padişahın tüm yetkilerini aynen sürdürmesi
    • B) İtilaf devletlerinin hukuk düzenini yönetmesi
    • C) Meclisin yalnız yerel bir belediye organı olması
    • D) Mecliste iki ayrı kanat bulunmasının zorunluluğu
    • E) Savaş ortamında yetkilerin millî mecliste yoğunlaşması

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Olağanüstü koşullarda meclis hükûmeti ve İstiklal Mahkemeleri, BMM’nin merkezi konumunu güçlendirdi.