II. Dünya Savaşı yıllarında uygulamaya konan Varlık Vergisi hangi yılda kabul edilmiştir?
- A) 1925
- B) 1934
- C) 1942
- D) 1946
- E) 1950
Doğru cevap: C
Çözüm: Varlık Vergisi Kanunu Kasım 1942’de çıkarıldı.
Türkiye, II. Dünya Savaşı’nın sonuna doğru hangi iki devlete 23 Şubat 1945’te savaş ilan etmiştir?
- A) İngiltere ve Fransa
- B) İran ve Irak
- C) Yunanistan ve Bulgaristan
- D) Almanya ve Japonya
- E) ABD ve Sovyetler Birliği
Doğru cevap: D
Çözüm: Türkiye, BM kurucu konferansına katılma şartını sağlamak için Almanya ve Japonya’ya savaş ilan etti.
1945 yılında San Francisco’da yapılan konferans hangi uluslararası kuruluşun kurulmasıyla ilgilidir?
- A) Milletler Cemiyeti
- B) NATO
- C) Avrupa Birliği
- D) Varşova Paktı
- E) Birleşmiş Milletler
Doğru cevap: E
Çözüm: San Francisco Konferansı 1945’te Birleşmiş Milletlerin kuruluş sürecinin temel toplantısıydı.
1945 yılında Türkiye’de Nuri Demirağ’ın öncülük ettiği siyasi parti hangisidir?
- A) Millî Kalkınma Partisi
- B) Demokrat Parti
- C) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- D) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
- E) Millet Partisi
Doğru cevap: A
Çözüm: Millî Kalkınma Partisi 1945’te çok partili hayata geçiş sürecinin ilk muhalefet partisi olarak ortaya çıktı.
Demokrat Parti hangi tarihte kurulmuştur?
- A) 29 Ekim 1923
- B) 7 Ocak 1946
- C) 3 Mart 1924
- D) 21 Temmuz 1946
- E) 14 Mayıs 1950
Doğru cevap: B
Çözüm: Demokrat Parti 7 Ocak 1946’da Celal Bayar ve arkadaşlarınca kuruldu.
Demokrat Partinin kurucuları arasında yer alan isimlerden biri hangisidir?
- A) Kazım Karabekir
- B) Rauf Orbay
- C) Celal Bayar
- D) Ali Fethi Okyar
- E) Enver Paşa
Doğru cevap: C
Çözüm: Demokrat Parti kurucuları Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan’dı.
Türkiye’de çok partili siyasi hayata geçişte 1945 yılında verilen önerge hangi adla anılır?
- A) Misak-ı Millî
- B) Takrir-i Sükûn
- C) Misak-ı İktisadi
- D) Dörtlü Takrir
- E) Hatt-ı Hümayun
Doğru cevap: D
Çözüm: Dörtlü Takrir 1945’te CHP içinde demokratikleşme talebiyle verilen önergedir.
II. Dünya Savaşı’nın ardından uluslararası düzende öne çıkan iki büyük güç hangileridir?
- A) Türkiye ve Bulgaristan
- B) Almanya ve İtalya
- C) ABD ve Sovyetler Birliği
- D) Fransa ve Japonya
- E) İran ve Afganistan
Doğru cevap: C
Çözüm: Savaş sonrasında ABD ve SSCB arasındaki rekabet Soğuk Savaş dönemini şekillendirdi.
“Dörtlü Takrir”i veren dört siyasetçi hangi seçenekte doğru sıralanmıştır?
- A) İnönü, Churchill, Roosevelt, Stalin
- B) Nuri Demirağ, Kazım Karabekir, Rauf Orbay, Fevzi Çakmak
- C) Atatürk, İnönü, Menderes, Özal
- D) Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü, Refik Koraltan
- E) Bayar, Demirağ, Adnan Adıvar, Ali Fuat Cebesoy
Doğru cevap: D
Çözüm: Dörtlü Takrir 1945’te bu dört CHP milletvekili tarafından verildi.
Dörtlü Takririn Demokrat Partinin doğuşundaki rolünü en doğru açıklayan ifade hangisidir?
- A) 1945’te CHP ile DP’yi birleştirdi.
- B) 1946 seçimlerini kaldırdı.
- C) Türkiye’nin II. Dünya Savaşı’na girmesini sağladı.
- D) Millî Korunma Kanununun 1940’ta kabulünü engelledi.
- E) CHP içindeki demokratikleşme talepleri parti kuruluşuna uzanan ayrışmayı hızlandırdı.
Doğru cevap: E
Çözüm: Önergenin reddi ve sonrasındaki gelişmeler dört ismin DP’yi kurma sürecini hızlandırdı.
1945 Millî Kalkınma Partisi ile 1946 Demokrat Parti arasındaki temel kronolojik ayrım hangisidir?
- A) Millî Kalkınma Partisi önce, Demokrat Parti sonra kurulmuştur.
- B) Demokrat Parti 1923’te, Millî Kalkınma Partisi 1950’de kurulmuştur.
- C) İki parti de 1930’da aynı gün kurulmuştur.
- D) Millî Kalkınma Partisi 1954’te iktidara gelmiştir.
- E) Demokrat Parti 1945’te savaşan ordunun resmî birimi olarak kurulmuştur.
Doğru cevap: A
Çözüm: Nuri Demirağ’ın öncülüğündeki MKP 1945’te, DP 7 Ocak 1946’da kuruldu.
1946 seçimleriyle 1950 seçimlerini karşılaştıran doğru ifade hangisidir?
- A) Her ikisinde de Millî Kalkınma Partisi iktidara gelmiştir.
- B) 1946’da CHP, 1950’de DP seçimleri kazanmıştır.
- C) 1946’da DP, 1950’de CHP kazanmıştır.
- D) 1950 seçimleri tek partili usulle yapılmıştır.
- E) İki seçim de II. Dünya Savaşı başlamadan gerçekleştirilmiştir.
Doğru cevap: B
Çözüm: 1946 CHP iktidarı devam etti; 1950’de DP sandıktan birinci çıkarak iktidarı devraldı.
1950 seçimlerinin 1946 seçimlerinden farklı bir seçim güvenliği ilkesiyle gerçekleştirilmesi hangisinde doğru gösterilmiştir?
- A) 1946 gizli oy-açık sayım; 1950 açık oy-gizli sayım
- B) Her iki yıl açık oy-gizli sayım
- C) 1946 açık oy-gizli sayım; 1950 gizli oy-açık sayım
- D) 1946 oy kullanılmadı; 1950 yalnız referandum yapıldı
- E) 1946 doğrudan başkanlık, 1950 senato seçimiydi
Doğru cevap: C
Çözüm: 1946 uygulaması ciddi eleştiri topladı; 1950’de gizli oy ve açık sayım benimsendi.
“1946 açık oy-gizli sayım, 1950 gizli oy-açık sayım” ayrımından hangi sonuç çıkarılabilir?
- A) 1946’da seçmenlere hiç oy hakkı tanınmadı.
- B) 1950’de oy gizliliği ve sayımın denetlenebilirliği yönünde seçim güvenceleri güçlendi.
- C) 1950’de oy kullanımı bütünüyle yasaklandı.
- D) Seçim sonuçları her iki yılda da değişmez olarak DP lehineydi.
- E) 1946’da sayımın açık yapılması zorunluydu.
Doğru cevap: B
Çözüm: Seçmenin tercihinin gizli, sayımın herkesçe izlenebilir olması seçim güvenliğini destekler.
I. 1945 savaş ilanı BM’ye kurucu katılım amacını destekledi. II. Türkiye savaş boyunca büyük cephe operasyonları yürüttü. III. Savaş ekonomisi toplumsal koşulları zorlaştırdı. Hangileri doğrudur?
- A) Yalnız II
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) II ve III
- E) I, II ve III
Doğru cevap: C
Çözüm: Türkiye savaşın sonuna yakın ilan yapmış fakat fiilî cephe savaşlarına katılmamıştır; ekonomik sıkıntılar yaşamıştır.
1943’te Adana ve Kahire görüşmelerinin ortak gündemi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 1930 belediye seçimlerinde oy sayımı
- B) 1926 Musul Antlaşmasının yürürlükten kaldırılması
- C) 1949 NATO kuruluş töreni
- D) Müttefiklerin Türkiye’nin savaşa katılması yönündeki beklentileri ve Türkiye’nin askerî koşulları
- E) 1950 DP iktidarının hükümet programı
Doğru cevap: D
Çözüm: Bu görüşmelerde Türkiye’nin savaşa girmesi yönündeki baskılar ve askerî hazırlığı ele alındı.
Atatürk dönemindeki 1932 Milletler Cemiyeti üyeliğiyle 1945 Birleşmiş Milletler kurucu üyeliği birbirinden nasıl ayrılır?
- A) İkisi de 1945’te aynı adla kurulan tek örgüttür.
- B) Milletler Cemiyeti 1952’de NATO adını aldı.
- C) Birleşmiş Milletler 1934 Balkan Antantının başka adıdır.
- D) Türkiye 1945’te hiçbir uluslararası kuruluşa katılmamıştır.
- E) İlki savaş öncesi Milletler Cemiyeti, ikincisi II. Dünya Savaşı sonunda kurulan yeni BM’dir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Milletler Cemiyeti ve BM farklı tarihsel uluslararası örgütlerdir.
Savaş yıllarında uygulanan Millî Korunma Kanunu ve Varlık Vergisinin demokratikleşme sürecine dolaylı etkisi nasıl açıklanabilir?
- A) Savaşın ekonomik yükü ve toplumsal hoşnutsuzluğu muhalefet taleplerinin artmasına zemin hazırladı.
- B) Bu kanunlar doğrudan 1950 gizli oy-açık sayım ilkesini yazdı.
- C) Kanunlar bütün siyasi partileri 1940’ta resmen kurdu.
- D) Her iki düzenleme de sadece Boğazlardan geçişi belirledi.
- E) Ekonomik koşullarda hiçbir değişiklik meydana gelmedi.
Doğru cevap: A
Çözüm: Savaş dönemi vergi ve kıtlık koşulları siyasal eleştirilerin ve değişim isteğinin güçlenmesinde etkili oldu.
Savaşın bitişi ve Türkiye’deki siyasal gelişmelere ilişkin kronoloji hangi seçenekte doğrudur?
- A) 1946 savaşın başlaması – 1939 DP zaferi – 1950 savaşın bitmesi – 1945 seçim
- B) 1939 savaşın başlaması – 1945 savaşın bitmesi – 1946 DP’nin seçimlere katılması – 1950 iktidar değişimi
- C) 1950 savaşın başlaması – 1945 İnönü’nün cumhurbaşkanı seçilmesi – 1946 ateşkes
- D) 1939 DP’nin kurulması – 1940 seçim zaferi – 1945 savaşın başlaması – 1946 NATO
- E) 1945 CHP’nin kuruluşu – 1939 Millî Korunma Kanunu – 1950 savaş ilanı
Doğru cevap: B
Çözüm: II. Dünya Savaşı 1939–1945, DP kuruluşu ve seçim katılımı 1946, iktidar değişimi 1950’dir.
İsmet İnönü’nün 1938’de cumhurbaşkanı olmasının II. Dünya Savaşı yılları bakımından önemi hangisidir?
- A) 1939 Polonya işgalini askerî olarak yönetmesi
- B) 1945 Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri seçilmesi
- C) 1939–1945 dönemindeki Türkiye diplomasisinin ve savaş dışı kalma politikasının devlet başkanı olması
- D) 1950 Demokrat Parti genel başkanı olması
- E) 1941 Almanya’nın hükümdarı ilan edilmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: İnönü ikinci cumhurbaşkanı olarak savaş boyunca Türkiye’nin dış politika tercihlerini yöneten dönemin devlet başkanıydı.