Türkiye’de çok partili dönemin ilk genel milletvekili seçimi hangi yılda yapılmıştır?
- A) 1930
- B) 1938
- C) 1942
- D) 1954
- E) 1946
Doğru cevap: E
Çözüm: 21 Temmuz 1946 seçimleri çok partili siyasi hayatın ilk genel seçimidir.
21 Temmuz 1946 genel seçimlerini hangi parti kazanmıştır?
- A) Cumhuriyet Halk Partisi
- B) Demokrat Parti
- C) Millî Kalkınma Partisi
- D) Millet Partisi
- E) Adalet Partisi
Doğru cevap: A
Çözüm: 1946 genel seçimini CHP kazandı; DP muhalefette kaldı.
1946 genel seçimlerinde tartışmalara neden olan oy verme ve sayım yöntemi hangisidir?
- A) Gizli oy, açık sayım
- B) Açık oy, gizli sayım
- C) Elektronik oy, açık sayım
- D) Postayla oy, elektronik sayım
- E) Gizli oy, gizli sayım
Doğru cevap: B
Çözüm: 1946 seçimlerinde açık oy ve gizli sayım uygulaması eleştirilmiştir.
14 Mayıs 1950 genel seçimlerinin galibi hangi partiydi?
- A) Cumhuriyet Halk Partisi
- B) Millî Kalkınma Partisi
- C) Demokrat Parti
- D) Millet Partisi
- E) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
Doğru cevap: C
Çözüm: 1950 seçimleri Demokrat Parti zaferiyle ve barışçı iktidar değişimiyle sonuçlandı.
1950 genel seçimlerinde uygulanan ve seçim güvenliği bakımından önem taşıyan yöntem hangisidir?
- A) Açık oy, gizli sayım
- B) Açık oy, kapalı sandık
- C) Vekâleten toplu oy kullanma
- D) Gizli oy, açık sayım
- E) Parti kurullarınca doğrudan atama
Doğru cevap: D
Çözüm: 1950 seçimleri gizli oy ve açık sayım ilkesiyle yapıldı.
1950 seçimlerinden sonra Türkiye’nin üçüncü cumhurbaşkanı kim olmuştur?
- A) İsmet İnönü
- B) Adnan Menderes
- C) Mustafa Kemal Atatürk
- D) Refik Koraltan
- E) Celal Bayar
Doğru cevap: E
Çözüm: DP iktidarıyla cumhurbaşkanlığına Celal Bayar seçildi; başbakan Adnan Menderes oldu.
II. Dünya Savaşı’nda Türkiye’nin fiilen savaşa girmemesi aşağıdakilerden hangisiyle bağdaşır?
- A) Savaşın Türkiye ekonomisini hiç etkilememesi
- B) Savaşın Avrupa’da hiçbir sonuç doğurmaması
- C) Türkiye’nin bütün askerlerini terhis etmesi
- D) Seferberlik ve ekonomik kıtlık gibi savaşın dolaylı sonuçlarının yaşanması
- E) Savaş boyunca dış politika görüşmelerinin yapılmaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Türkiye cephe savaşlarına katılmadı; ancak geniş seferberlik ve savaş ekonomisi uygulamalarından etkilendi.
1940 Millî Korunma Kanunu uyarınca hükûmetin kullanabildiği yetkilerden biri hangisidir?
- A) Seçimlerde bütün oyları açık saymadan imha etmek
- B) Türkiye’yi Milletler Cemiyetinden çıkarmak
- C) Lozan Boğazlar Komisyonunu yeniden kurmak
- D) 1923 Cumhuriyet ilanını iptal etmek
- E) Fiyat, üretim ve çalışma hayatına olağanüstü müdahaleler yapmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Kanun hükümete savaş ekonomisinde üretim, stok ve fiyat gibi alanlarda olağanüstü yetkiler tanıdı.
1943 Tahran ve Kahire konferansları arasındaki temel ayrım hangi seçenekte doğrudur?
- A) Tahran’da Müttefiklerin büyük güçleri görüştü; Kahire’de İnönü Türkiye’nin tutumunu müzakere etti.
- B) Her iki konferans yalnız 1946 seçimlerini düzenledi.
- C) Tahran Türkiye’nin NATO’ya katıldığı, Kahire BM’nin kurulduğu konferanstır.
- D) Kahire 1930’da, Tahran 1950’de yapıldı.
- E) Tahran yalnız Osmanlı borçlarını paylaştırdı.
Doğru cevap: A
Çözüm: Tahran üç büyük Müttefik liderin görüşmesi, Kahire ise İnönü’nün Roosevelt ve Churchill’le görüştüğü toplantıdır.
II. Dünya Savaşı sonrasında Sovyetler Birliği ile Türkiye arasında gerilim yaratan sorunlardan biri hangisidir?
- A) Türk-Yunan nüfus mübadelesinin 1923’te ilk kez düzenlenmesi
- B) Boğazların statüsü ve doğu sınırlarına yönelik talepler
- C) Kabotaj Kanununun 1926’da kabulü
- D) Sadabat Paktının 1937’de imzalanması
- E) Balkan Antantının 1934’te kurulması
Doğru cevap: B
Çözüm: SSCB’nin 1945’te Boğazlar ve sınırlarla ilgili talepleri Türkiye’nin güvenlik kaygılarını artırdı.
1947 Truman Doktrini’nin Türkiye bakımından başlıca sonucu hangisidir?
- A) Türkiye’nin 1939’da II. Dünya Savaşı’na fiilen girmesi
- B) 1946 genel seçimlerinin otomatik iptali
- C) Sovyet baskısına karşı ABD’nin Türkiye ve Yunanistan’a destek yaklaşımı
- D) İzmir İktisat Kongresinin yeniden toplanması
- E) 1950’de Milletler Cemiyetinin kurulması
Doğru cevap: C
Çözüm: Truman Doktrini 1947’de Türkiye ve Yunanistan’a ABD desteğini öngören Soğuk Savaş politikasıydı.
1950 seçimleri sonrasında cumhurbaşkanı ve başbakanın doğru eşleştirmesi hangisidir?
- A) Adnan Menderes – İsmet İnönü
- B) İsmet İnönü – Celal Bayar
- C) Refik Koraltan – Fuat Köprülü
- D) Celal Bayar – Adnan Menderes
- E) Nuri Demirağ – İsmet İnönü
Doğru cevap: D
Çözüm: DP döneminin başlangıcında Celal Bayar cumhurbaşkanı, Adnan Menderes başbakandı.
Köy Enstitülerinin 1940’ta açılması aşağıdaki hangi alandaki ihtiyaçla ilişkilidir?
- A) Türkiye’nin dış borçlarını paylaşmak
- B) Boğazların gemi geçişini düzenlemek
- C) Almanya ile saldırmazlık paktı kurmak
- D) Genel seçimlerde oy sayma yöntemini belirlemek
- E) Kırsal kesimde öğretmen yetiştirmek ve eğitim yaygınlaştırmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Köy Enstitüleri kırsal bölgelerin öğretmen ihtiyacını karşılamaya yönelik eğitim kurumlarıydı.
II. Dünya Savaşı sırasında Almanya ve Japonya’nın aynı blokta olması ile Sovyetler Birliğinin 1941’den sonra Müttefikler tarafında yer almasının doğru açıklaması hangisidir?
- A) SSCB savaş boyunca Mihverin kurucu lideriydi.
- B) Japonya 1939’da Birleşmiş Milletler genel sekreteriydi.
- C) Almanya ve İngiltere ortak Mihver komutanlığı kurdu.
- D) Almanya ve Japonya Mihver; SSCB Almanya’nın 1941 saldırısından sonra Müttefik saftadır.
- E) İtalya Müttefiklerin savaş boyunca tek lideriydi.
Doğru cevap: D
Çözüm: Mihverin temel ülkeleri Almanya-İtalya-Japonya; SSCB ise 1941 Alman saldırısıyla Müttefik safta savaştı.
Yalta Konferansı (Şubat 1945) kararları Türkiye’nin 23 Şubat 1945 savaş ilanıyla hangi bakımdan bağlantılıdır?
- A) Türkiye’nin 1946 genel seçiminin sonuçlarının Yalta’da belirlenmesi
- B) Sadabat Paktının yeni üyelerinin seçilmesi
- C) Köy Enstitülerinin 1938’de kapatılması
- D) 1950 gizli oy uygulamasının 1945’te yürürlüğe girmesi
- E) BM kurucu konferansına davet için Mihver’e savaş ilanı şartının gündeme gelmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Yalta’da kurucu konferansa kabul için son tarih koşulu belirlenmesi Türkiye’nin sembolik savaş ilanıyla ilişkilidir.
Türkiye’de 1945 Dörtlü Takririn reddedilmesinden sonra gelişen siyasal süreç için hangisi doğrudur?
- A) Önergeyi veren siyasetçiler CHP’den ayrışarak 1946’da Demokrat Partiyi kurdular.
- B) Dörtlü Takrir 1950’de kabul edilerek CHP’yi kapattı.
- C) Önergeyi yalnız yabancı devlet elçileri imzaladı.
- D) Önerge sonucunda 1945’te NATO’ya girildi.
- E) Önerge Millî Mücadele yıllarındaki bir kongrede kabul edildi.
Doğru cevap: A
Çözüm: Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan 1945 önergesinden sonra DP kuruluşuna yöneldi.
1946 ile 1950 seçimleri arasındaki en önemli yönetim değişikliği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 1950’de saltanatın geri getirilmesi
- B) 1950’de iktidarın CHP’den DP’ye seçim yoluyla geçmesi
- C) 1946’da anayasal monarşinin kurulması
- D) 1946’da DP’nin CHP’ye katılarak kapatılması
- E) 1950’de TBMM’nin süresiz dağıtılması
Doğru cevap: B
Çözüm: 14 Mayıs 1950 seçimleriyle iktidar barışçıl biçimde el değiştirdi.
Dörtlü Takririn dört imzacısından biri olmayan siyasetçi hangisidir?
- A) Celal Bayar
- B) Adnan Menderes
- C) Nuri Demirağ
- D) Fuat Köprülü
- E) Refik Koraltan
Doğru cevap: C
Çözüm: Nuri Demirağ Millî Kalkınma Partisinin kurucusudur; Dörtlü Takrir imzacıları Bayar, Menderes, Köprülü ve Koraltan’dır.
Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı sonrası Türkiye’nin Batı ile yakınlaşmasına ilişkin doğru bir eşleştirmedir?
- A) 1945 Sadabat Paktı – Kuzey Atlantik savunması
- B) 1946 Montrö – ABD’den tarım yardımı
- C) 1934 Marshall Planı – Milletler Cemiyetinin açılması
- D) 1947 Truman Doktrini – ABD’nin Türkiye ve Yunanistan’a desteği
- E) 1926 NATO – Musul’un Türkiye’ye katılması
Doğru cevap: D
Çözüm: Truman Doktrini 1947’de ABD’nin Türkiye ve Yunanistan’ı destekleme politikasını belirledi.
“1950 seçimleri Türkiye’de ilk defa siyasal parti kurulduğu için önemlidir” yorumunu düzelten en kapsamlı ifade hangisidir?
- A) 1950 seçimlerinde yalnız tek parti bulundu.
- B) DP 1950 yılında değil 1930’da kuruldu.
- C) 1950’de genel seçim yapılmadan cumhurbaşkanı seçildi.
- D) İlk muhalefet partisi 1954’te kuruldu.
- E) Partiler daha önce kurulmuştu; 1950’nin ayırt edici niteliği seçim güvenceleriyle barışçı iktidar değişimidir.
Doğru cevap: E
Çözüm: 1945 MKP, 1946 DP ve 1946 çok partili genel seçim önceden gerçekleşmişti; 1950 iktidar değişimi bakımından dönüm noktasıdır.