1939’da Türkiye, İngiltere ve Fransa arasında yapılan antlaşmanın genel amacı hangisiydi?
- A) Akdeniz ve bölgesel güvenlik çerçevesinde karşılıklı yardımlaşmak
- B) Balkan Antantını 1939’da ilk kez kurmak
- C) Hatay’ın 1921’de bağımsızlığını ilan ettirmek
- D) Türkiye’yi Almanya’ya karşı derhâl savaşa sokmak
- E) Lozan Barış Antlaşmasını bütünüyle geçersiz kılmak
Doğru cevap: A
Çözüm: 19 Ekim 1939 Üçlü İttifak/karşılıklı yardım antlaşması bölgesel güvenlikle ilgiliydi; Türkiye fiilen savaş dışı kaldı.
1941 Türk-Alman Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşması Türkiye’nin hangi temel amacına hizmet etmiştir?
- A) NATO üyeliğini başlatmak
- B) Savaşa fiilen katılmadan güvenliğini sağlamaya çalışmak
- C) Milletler Cemiyetini yeniden kurmak
- D) Çok partili seçimleri kaldırmak
- E) Polonya’ya askerî yönetici atamak
Doğru cevap: B
Çözüm: 1941 antlaşması Türkiye’nin dönemin güçleri arasında savaştan uzak durma diplomasisinin bir parçasıdır.
1943 Adana Görüşmesinde İsmet İnönü’nün görüştüğü İngiliz başbakanı kimdi?
- A) Franklin D. Roosevelt
- B) Joseph Stalin
- C) Winston Churchill
- D) Benito Mussolini
- E) Harry S. Truman
Doğru cevap: C
Çözüm: Ocak 1943 Adana görüşmesinde İnönü ile Churchill Türkiye’nin savaşa katılması konusunu görüştü.
Aralık 1943 Kahire Görüşmesinde İsmet İnönü aşağıdaki lider ikilisiyle görüşmüştür?
- A) Stalin ve Hitler
- B) Mussolini ve Hirohito
- C) De Gaulle ve Tito
- D) Roosevelt ve Churchill
- E) Truman ve Adenauer
Doğru cevap: D
Çözüm: Kahire’de İnönü, ABD Başkanı Roosevelt ve İngiliz Başbakanı Churchill’le görüştü.
II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye’de ekmek karne uygulaması ve bazı ürünlerde kıtlık yaşanmasının temel nedeni hangisidir?
- A) 1923’te kapitülasyonların geri getirilmesi
- B) 1945 seçimlerinin iptal edilmesi
- C) Demokrat Partinin sanayi tesislerini kapatması
- D) Türkiye’nin 1939’dan beri tüm cephelerde savaşması
- E) Savaş ekonomisinin üretim, ulaşım ve tedariki zorlaştırması
Doğru cevap: E
Çözüm: Seferberlik, üretimin azalması ve uluslararası ticaretteki kesintiler tüketim mallarında sıkıntı yarattı.
1942 Varlık Vergisi ile 1940 Millî Korunma Kanunu arasındaki doğru ayrım hangisidir?
- A) İlki servet üzerinden vergi, ikincisi savaş ekonomisinde olağanüstü denetim yetkileridir.
- B) İlki yeni alfabe, ikincisi kıyafet düzenlemesidir.
- C) İlki seçmen kaydı, ikincisi 1950 sayım sistemidir.
- D) İkisi de yalnız dış politika ve boğaz geçişidir.
- E) İkisi de 1920’lerde ekonomik bağımsızlık kongresinde çıkarılmıştır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Varlık Vergisi mali yükümlülük, Millî Korunma Kanunu ise savaş koşullarında devletin ekonomi üzerinde denetim araçlarıyla ilgilidir.
Türkiye’nin 23 Şubat 1945 savaş ilanı hakkında hangi yorum doğrudur?
- A) Türkiye’nin 1939’dan itibaren bütün cephelerde savaştığını kanıtlar.
- B) Sembolik nitelikteydi ve BM kurucu konferansına katılım şartıyla ilişkiliydi.
- C) Savaş ilanı yalnız Yunanistan’a karşı yapılmıştır.
- D) Türkiye bu kararla Milletler Cemiyetine ilk kez girdi.
- E) Bu ilan Birleşmiş Milletlerden çekilme kararıydı.
Doğru cevap: B
Çözüm: Savaşın sonuna yakın ilan fiilî askerî çatışmaya dönüşmedi; BM kurucu üyelik koşuluyla bağlantılıydı.
II. Dünya Savaşı’nın ardından uluslararası düzende öne çıkan iki büyük güç hangileridir?
- A) Türkiye ve Bulgaristan
- B) Almanya ve İtalya
- C) ABD ve Sovyetler Birliği
- D) Fransa ve Japonya
- E) İran ve Afganistan
Doğru cevap: C
Çözüm: Savaş sonrasında ABD ve SSCB arasındaki rekabet Soğuk Savaş dönemini şekillendirdi.
“Dörtlü Takrir”i veren dört siyasetçi hangi seçenekte doğru sıralanmıştır?
- A) İnönü, Churchill, Roosevelt, Stalin
- B) Nuri Demirağ, Kazım Karabekir, Rauf Orbay, Fevzi Çakmak
- C) Atatürk, İnönü, Menderes, Özal
- D) Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü, Refik Koraltan
- E) Bayar, Demirağ, Adnan Adıvar, Ali Fuat Cebesoy
Doğru cevap: D
Çözüm: Dörtlü Takrir 1945’te bu dört CHP milletvekili tarafından verildi.
Dörtlü Takririn Demokrat Partinin doğuşundaki rolünü en doğru açıklayan ifade hangisidir?
- A) 1945’te CHP ile DP’yi birleştirdi.
- B) 1946 seçimlerini kaldırdı.
- C) Türkiye’nin II. Dünya Savaşı’na girmesini sağladı.
- D) Millî Korunma Kanununun 1940’ta kabulünü engelledi.
- E) CHP içindeki demokratikleşme talepleri parti kuruluşuna uzanan ayrışmayı hızlandırdı.
Doğru cevap: E
Çözüm: Önergenin reddi ve sonrasındaki gelişmeler dört ismin DP’yi kurma sürecini hızlandırdı.
1945 Millî Kalkınma Partisi ile 1946 Demokrat Parti arasındaki temel kronolojik ayrım hangisidir?
- A) Millî Kalkınma Partisi önce, Demokrat Parti sonra kurulmuştur.
- B) Demokrat Parti 1923’te, Millî Kalkınma Partisi 1950’de kurulmuştur.
- C) İki parti de 1930’da aynı gün kurulmuştur.
- D) Millî Kalkınma Partisi 1954’te iktidara gelmiştir.
- E) Demokrat Parti 1945’te savaşan ordunun resmî birimi olarak kurulmuştur.
Doğru cevap: A
Çözüm: Nuri Demirağ’ın öncülüğündeki MKP 1945’te, DP 7 Ocak 1946’da kuruldu.
1946 seçimleriyle 1950 seçimlerini karşılaştıran doğru ifade hangisidir?
- A) Her ikisinde de Millî Kalkınma Partisi iktidara gelmiştir.
- B) 1946’da CHP, 1950’de DP seçimleri kazanmıştır.
- C) 1946’da DP, 1950’de CHP kazanmıştır.
- D) 1950 seçimleri tek partili usulle yapılmıştır.
- E) İki seçim de II. Dünya Savaşı başlamadan gerçekleştirilmiştir.
Doğru cevap: B
Çözüm: 1946 CHP iktidarı devam etti; 1950’de DP sandıktan birinci çıkarak iktidarı devraldı.
1950 seçimlerinin 1946 seçimlerinden farklı bir seçim güvenliği ilkesiyle gerçekleştirilmesi hangisinde doğru gösterilmiştir?
- A) 1946 gizli oy-açık sayım; 1950 açık oy-gizli sayım
- B) Her iki yıl açık oy-gizli sayım
- C) 1946 açık oy-gizli sayım; 1950 gizli oy-açık sayım
- D) 1946 oy kullanılmadı; 1950 yalnız referandum yapıldı
- E) 1946 doğrudan başkanlık, 1950 senato seçimiydi
Doğru cevap: C
Çözüm: 1946 uygulaması ciddi eleştiri topladı; 1950’de gizli oy ve açık sayım benimsendi.
II. Dünya Savaşı’nda Türkiye’nin fiilen savaşa girmemesi aşağıdakilerden hangisiyle bağdaşır?
- A) Savaşın Türkiye ekonomisini hiç etkilememesi
- B) Savaşın Avrupa’da hiçbir sonuç doğurmaması
- C) Türkiye’nin bütün askerlerini terhis etmesi
- D) Seferberlik ve ekonomik kıtlık gibi savaşın dolaylı sonuçlarının yaşanması
- E) Savaş boyunca dış politika görüşmelerinin yapılmaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Türkiye cephe savaşlarına katılmadı; ancak geniş seferberlik ve savaş ekonomisi uygulamalarından etkilendi.
1940 Millî Korunma Kanunu uyarınca hükûmetin kullanabildiği yetkilerden biri hangisidir?
- A) Seçimlerde bütün oyları açık saymadan imha etmek
- B) Türkiye’yi Milletler Cemiyetinden çıkarmak
- C) Lozan Boğazlar Komisyonunu yeniden kurmak
- D) 1923 Cumhuriyet ilanını iptal etmek
- E) Fiyat, üretim ve çalışma hayatına olağanüstü müdahaleler yapmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Kanun hükümete savaş ekonomisinde üretim, stok ve fiyat gibi alanlarda olağanüstü yetkiler tanıdı.
1943 Tahran ve Kahire konferansları arasındaki temel ayrım hangi seçenekte doğrudur?
- A) Tahran’da Müttefiklerin büyük güçleri görüştü; Kahire’de İnönü Türkiye’nin tutumunu müzakere etti.
- B) Her iki konferans yalnız 1946 seçimlerini düzenledi.
- C) Tahran Türkiye’nin NATO’ya katıldığı, Kahire BM’nin kurulduğu konferanstır.
- D) Kahire 1930’da, Tahran 1950’de yapıldı.
- E) Tahran yalnız Osmanlı borçlarını paylaştırdı.
Doğru cevap: A
Çözüm: Tahran üç büyük Müttefik liderin görüşmesi, Kahire ise İnönü’nün Roosevelt ve Churchill’le görüştüğü toplantıdır.
II. Dünya Savaşı sonrasında Sovyetler Birliği ile Türkiye arasında gerilim yaratan sorunlardan biri hangisidir?
- A) Türk-Yunan nüfus mübadelesinin 1923’te ilk kez düzenlenmesi
- B) Boğazların statüsü ve doğu sınırlarına yönelik talepler
- C) Kabotaj Kanununun 1926’da kabulü
- D) Sadabat Paktının 1937’de imzalanması
- E) Balkan Antantının 1934’te kurulması
Doğru cevap: B
Çözüm: SSCB’nin 1945’te Boğazlar ve sınırlarla ilgili talepleri Türkiye’nin güvenlik kaygılarını artırdı.
1947 Truman Doktrini’nin Türkiye bakımından başlıca sonucu hangisidir?
- A) Türkiye’nin 1939’da II. Dünya Savaşı’na fiilen girmesi
- B) 1946 genel seçimlerinin otomatik iptali
- C) Sovyet baskısına karşı ABD’nin Türkiye ve Yunanistan’a destek yaklaşımı
- D) İzmir İktisat Kongresinin yeniden toplanması
- E) 1950’de Milletler Cemiyetinin kurulması
Doğru cevap: C
Çözüm: Truman Doktrini 1947’de Türkiye ve Yunanistan’a ABD desteğini öngören Soğuk Savaş politikasıydı.
1950 seçimleri sonrasında cumhurbaşkanı ve başbakanın doğru eşleştirmesi hangisidir?
- A) Adnan Menderes – İsmet İnönü
- B) İsmet İnönü – Celal Bayar
- C) Refik Koraltan – Fuat Köprülü
- D) Celal Bayar – Adnan Menderes
- E) Nuri Demirağ – İsmet İnönü
Doğru cevap: D
Çözüm: DP döneminin başlangıcında Celal Bayar cumhurbaşkanı, Adnan Menderes başbakandı.
Köy Enstitülerinin 1940’ta açılması aşağıdaki hangi alandaki ihtiyaçla ilişkilidir?
- A) Türkiye’nin dış borçlarını paylaşmak
- B) Boğazların gemi geçişini düzenlemek
- C) Almanya ile saldırmazlık paktı kurmak
- D) Genel seçimlerde oy sayma yöntemini belirlemek
- E) Kırsal kesimde öğretmen yetiştirmek ve eğitim yaygınlaştırmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Köy Enstitüleri kırsal bölgelerin öğretmen ihtiyacını karşılamaya yönelik eğitim kurumlarıydı.