Türklerin İslam dünyasıyla ilişkilerini hızlandıran Talas Savaşı hangi yılda yapılmıştır?
- A) 751
- B) 375
- C) 552
- D) 840
- E) 1071
Doğru cevap: A
Çözüm: Talas Savaşı 751 yılında gerçekleşmiş ve Türklerle Müslümanlar arasındaki ilişkileri etkilemiştir.
751 Talas Savaşı’nda Çin ordusuyla karşı karşıya gelen İslam devleti hangisidir?
- A) Emeviler
- B) Abbasiler
- C) Eyyubiler
- D) Memlükler
- E) Gazneliler
Doğru cevap: B
Çözüm: Talas Savaşı Abbasi kuvvetleri ile Çin Tang kuvvetleri arasında yaşanmıştır.
Talas Savaşı sırasında Abbasi kuvvetlerinin yanında yer alan Türk topluluğu hangisidir?
- A) Avarlar
- B) Peçenekler
- C) Karluklar
- D) Kumanlar
- E) Hazarlar
Doğru cevap: C
Çözüm: Karlukların Abbasilere destek vermesi Talas Savaşı’nın sonucunda etkili olmuştur.
Orta Asya’da Müslümanlığı benimseyen ilk büyük Türk devleti hangisidir?
- A) Kök Türkler
- B) Uygurlar
- C) Avrupa Hunları
- D) Karahanlılar
- E) Avarlar
Doğru cevap: D
Çözüm: Karahanlılar, Orta Asya’da İslamiyet’i benimseyen ilk büyük Türk devleti olarak öğretilir.
İslamiyet’i kabul eden ilk Karahanlı hükümdarı kimdir?
- A) Mete Han
- B) Bumin Kağan
- C) Gazneli Mahmut
- D) Alp Arslan
- E) Satuk Buğra Han
Doğru cevap: E
Çözüm: Satuk Buğra Han, İslamiyet’i kabul eden ilk Karahanlı hükümdarıdır; Abdülkerim adını almıştır.
Türkçeyi resmî dil olarak kullanan ilk Türk-İslam devletlerinden biri hangisidir?
- A) Karahanlılar
- B) Gazneliler
- C) Tolunoğulları
- D) Büyük Selçuklular
- E) İhşîdîler
Doğru cevap: A
Çözüm: Karahanlılar Türkçeyi devlet ve edebiyat yaşamında güçlü biçimde kullanmıştır.
Kutadgu Bilig adlı siyaset ve ahlak içerikli eserin yazarı kimdir?
- A) Kaşgarlı Mahmud
- B) Yusuf Has Hacib
- C) Edip Ahmet Yükneki
- D) Ahmet Yesevî
- E) Nizamülmülk
Doğru cevap: B
Çözüm: Kutadgu Bilig, Karahanlılar döneminde Yusuf Has Hacib tarafından yazılmıştır.
Tuğrul Bey’in 1055 yılında Bağdat’a girmesi hangi devletin halifesini koruma altına almasıyla ilişkilidir?
- A) Abbasi Halifeliği
- B) Emevi Halifeliği
- C) Fatımî Halifeliği
- D) Endülüs Emevileri
- E) Memlük Sultanlığı
Doğru cevap: A
Çözüm: Tuğrul Bey’in Bağdat’a girişi Abbasi halifeliğinin Selçuklularca korunmasını güçlendirdi.
Büyük Selçuklu Devleti’nde Nizamiye medreselerinin kurulmasıyla ilişkilendirilen ünlü vezir kimdir?
- A) Kaşgarlı Mahmud
- B) Nizamülmülk
- C) Yusuf Has Hacib
- D) Birûnî
- E) Edip Ahmet Yükneki
Doğru cevap: B
Çözüm: Nizamülmülk, Büyük Selçuklu yönetiminde Nizamiye medreselerinin kurulmasını desteklemiştir.
Büyük Selçuklu Devleti’nin siyasi ve kültürel bakımdan en parlak dönemlerinden biri hangi hükümdar zamanıdır?
- A) Teoman
- B) Satuk Buğra Han
- C) Melikşah
- D) Gazneli Mesut
- E) I. Kılıç Arslan
Doğru cevap: C
Çözüm: Melikşah dönemi Büyük Selçuklu Devleti’nin geniş ve güçlü olduğu dönemlerdendir.
Devlet yönetimi konusunda öğütler içeren Siyasetnâme adlı eserin yazarı kimdir?
- A) Kaşgarlı Mahmud
- B) Yusuf Has Hacib
- C) Ahmet Yesevî
- D) Nizamülmülk
- E) Edip Ahmet Yükneki
Doğru cevap: D
Çözüm: Siyasetnâme, Büyük Selçuklu veziri Nizamülmülk tarafından kaleme alınmıştır.
Türk-İslam devletlerinde asker ve görevlilere hizmet karşılığı belirli bölgelerin vergi gelirlerinin tahsis edildiği sisteme ne denir?
- A) Devşirme sistemi
- B) Dirlik dışı özel mülkiyet
- C) Gedik usulü
- D) İltizam sistemi
- E) İkta sistemi
Doğru cevap: E
Çözüm: İkta, toprağın mülkiyetini devretmeden belirli vergi gelirlerinin hizmet karşılığı tahsisidir.
Büyük Selçuklu idaresinde hanedan mensubu şehzadelerin eğitim ve yönetim tecrübesi edinmesinde görev alan kişiye ne denir?
- A) Atabey
- B) Kadı
- C) Müderris
- D) Muhtesip
- E) Nakkaş
Doğru cevap: A
Çözüm: Atabey, Selçuklu meliklerine eğitim veren ve yönetimde onlara rehberlik eden görevlidir.
İlk Türk-İslam devletlerinde hükümdara bağlı profesyonel asker yetiştirme düzeni hangi adla anılır?
- A) Onlu oba düzeni
- B) Gulam sistemi
- C) Yeniçeri ocağı
- D) Müsellem teşkilatı
- E) Azap sistemi
Doğru cevap: B
Çözüm: Gulam sistemi, saraya bağlı profesyonel askerlerin yetiştirilmesiyle ilişkilidir.
Aşağıdaki olayların oluş sırası eskiden yeniye hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Talas – Dandanakan – Pasinler – Malazgirt
- B) Dandanakan – Talas – Pasinler – Malazgirt
- C) Talas – Pasinler – Dandanakan – Malazgirt
- D) Pasinler – Dandanakan – Talas – Malazgirt
- E) Malazgirt – Pasinler – Dandanakan – Talas
Doğru cevap: A
Çözüm: Tarih sırası 751 Talas, 1040 Dandanakan, 1048 Pasinler ve 1071 Malazgirt şeklindedir.
“Kutadgu Bilig” ve “Dîvânu Lugâti’t-Türk” eserlerinin yazarları sırasıyla kimlerdir?
- A) Kaşgarlı Mahmud – Yusuf Has Hacib
- B) Yusuf Has Hacib – Kaşgarlı Mahmud
- C) Ahmet Yesevî – Nizamülmülk
- D) Edip Ahmet Yükneki – Firdevsî
- E) Birûnî – İbn Sînâ
Doğru cevap: B
Çözüm: Kutadgu Bilig’in yazarı Yusuf Has Hacib, Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün yazarı Kaşgarlı Mahmud’dur.
Karahanlı, Gazneli ve Büyük Selçuklu kültürlerinin ortak yönüyle ilgili hangi yargı savunulabilir?
- A) Bütün yönetimlerini yalnız Roma hukukuna dayandırmaları
- B) Hiçbirinin Müslüman olmaması
- C) Türk siyasi geleneği ile İslam kültüründen birlikte etkilenmeleri
- D) Yönetimde Türkçe dışındaki tüm dilleri yasaklamaları
- E) Yalnız denizcilikten gelir elde etmeleri
Doğru cevap: C
Çözüm: Bu devletler eski Türk devlet geleneği ile İslami kurumları farklı düzeylerde birleştirmiştir.
Bir hükümdarın Hindistan seferleri yapması ve Türk hükümdarları arasında sultan unvanıyla anılması hangi kişiyi işaret eder?
- A) Sultan Sencer
- B) Melikşah
- C) I. Kılıç Arslan
- D) Gazneli Mahmut
- E) Satuk Buğra Han
Doğru cevap: D
Çözüm: Hindistan seferleri ve sultan unvanı özellikle Gazneli Mahmut ile ilişkilidir.
Selçukluların 1040 yılında Gaznelilere karşı bağımsızlığını pekiştirdiği savaş hangisidir?
- A) Pasinler
- B) Malazgirt
- C) Katvan
- D) Yassıçemen
- E) Dandanakan
Doğru cevap: E
Çözüm: Dandanakan Savaşı, Selçukluların Gaznelilere karşı 1040’ta kazandığı belirleyici zaferdir.
Tuğrul Bey’in Bağdat’a girmesinin ardından Abbasi halifesiyle kurduğu ilişki hangi sonuca işaret eder?
- A) Selçukluların İslam dünyasındaki siyasi nüfuzunun artmasına
- B) Abbasilerin Çin’e taşınmasına
- C) İslamiyet’in Orta Asya’da tamamen sona ermesine
- D) Bizans’ın Selçukluları yönetmeye başlamasına
- E) Gaznelilerin Anadolu’yu fethetmesine
Doğru cevap: A
Çözüm: Bağdat gelişmesi Selçuklu koruması altındaki Abbasi halifeliğiyle siyasi meşruiyet bağını güçlendirdi.