1040 Dandanakan Savaşı hangi iki devlet arasında gerçekleşmiştir?
- A) Karahanlılar ve Bizans
- B) Selçuklular ve Haçlılar
- C) Gazneliler ve Moğollar
- D) Karahanlılar ve Osmanlılar
- E) Selçuklular ve Gazneliler
Doğru cevap: E
Çözüm: Dandanakan Savaşı 1040’ta Selçuklular ile Gazneliler arasında yapılmıştır.
1040 Dandanakan Savaşı sonrasında Büyük Selçuklu hükümdarı olan kişi kimdir?
- A) Tuğrul Bey
- B) I. Kılıç Arslan
- C) Sultan Sencer
- D) Gazneli Mahmut
- E) II. Kılıç Arslan
Doğru cevap: A
Çözüm: Dandanakan zaferinin ardından Tuğrul Bey Büyük Selçuklu Devleti’nin hükümdarı olmuştur.
Büyük Selçukluların Bizans ve müttefikleriyle yaptığı Pasinler Savaşı hangi yıldadır?
- A) 751
- B) 1048
- C) 1040
- D) 1071
- E) 1176
Doğru cevap: B
Çözüm: Pasinler Savaşı 1048 yılında Selçuklularla Bizans-Gürcü kuvvetleri arasında yapılmıştır.
Anadolu’nun Türkleşmesi açısından dönüm noktası olan Malazgirt Savaşı hangi yıldadır?
- A) 751
- B) 1040
- C) 1071
- D) 1048
- E) 1141
Doğru cevap: C
Çözüm: Malazgirt Savaşı 1071 yılında yapılmıştır ve Anadolu’da Türk yerleşimini hızlandırmıştır.
Malazgirt Savaşı’nda Büyük Selçuklu ordusunun başında bulunan hükümdar kimdir?
- A) Tuğrul Bey
- B) Melikşah
- C) Sultan Sencer
- D) Alp Arslan
- E) Gazneli Mahmut
Doğru cevap: D
Çözüm: 1071 Malazgirt Savaşı’nda Selçuklu ordusunu Sultan Alp Arslan yönetmiştir.
1071 Malazgirt Savaşı’nda Alp Arslan’a karşı savaşan Bizans imparatoru kimdir?
- A) I. Justinianus
- B) Herakleios
- C) VIII. Mihail
- D) XI. Konstantinos
- E) Romen Diyojen
Doğru cevap: E
Çözüm: Malazgirt Savaşı sırasında Bizans tahtında Romen Diyojen bulunuyordu.
Divân-ı Hikmet’in belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ordu maaş bordroları
- B) Kervansaray gelirleri
- C) Sadece hanedan soy kütükleri
- D) Tasavvufi ve dinî öğütler içeren şiirler
- E) Modern roman tekniği
Doğru cevap: D
Çözüm: Ahmet Yesevî’nin Divân-ı Hikmet adlı eseri dinî-tasavvufi şiirlerle ilişkilidir.
Karahanlıların Türk-İslam kültür tarihi açısından ayırt edici özelliği hangisidir?
- A) Yalnız Latince yazmaları
- B) Türkçeyi tamamen yasaklamaları
- C) Deniz aşırı sömürgeler kurmaları
- D) Osmanlı tımarını başlatmaları
- E) Türkçe eserlerin verilmesini desteklemeleri
Doğru cevap: E
Çözüm: Karahanlılar döneminde Türkçe önemli eserler verilmiş ve kültürel devamlılık sağlanmıştır.
Gazneli Devleti’nin siyasi ve kültürel merkezi olan şehir hangisidir?
- A) Gazne
- B) Konya
- C) Edirne
- D) Bursa
- E) Semerkant
Doğru cevap: A
Çözüm: Gazneli Devleti adını da aldığı Gazne şehrini başlıca siyasi merkez olarak kullanmıştır.
751 Talas Savaşı’nın Türk-İslam ilişkileri bakımından sonuçlarından biri hangisidir?
- A) Bütün Türklerin aynı gün Müslüman olması
- B) Türklerle Müslümanların temasının artması
- C) Osmanlı Devleti’nin kurulması
- D) Anadolu Selçuklularının yıkılması
- E) İslamiyet’in Arap Yarımadası’ndan silinmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Talas sonrasında Türklerle Müslümanlar arasındaki temas ve yakınlaşma hız kazanmıştır.
Dandanakan zaferi Büyük Selçuklular açısından hangi gelişmeyi doğrudan güçlendirmiştir?
- A) Osmanlı saltanatının sona ermesini
- B) İstanbul’un fethini
- C) Bağımsız devlet olarak siyasi hâkimiyetlerini
- D) Anadolu’da Bizans hâkimiyetinin tamamen bitmesini
- E) Memlük Sultanlığı’nın kurulmasını
Doğru cevap: C
Çözüm: Dandanakan zaferi 1040’ta Selçukluların bağımsız siyasi varlığını kesinleştirmiştir.
1048 Pasinler Savaşı’nda Selçukluların karşı karşıya geldiği temel güç hangisidir?
- A) Moğollar ve Çinliler
- B) Haçlı orduları ve Venedikliler
- C) Osmanlılar ve Safeviler
- D) Bizans ve Gürcü kuvvetleri
- E) Emeviler ve Abbasiler
Doğru cevap: D
Çözüm: 1048 Pasinler’de Selçuklular Bizans ve Gürcü kuvvetleriyle savaşmıştır.
1071 Malazgirt zaferinin Anadolu tarihi açısından en önemli sonuçlarından biri hangisidir?
- A) Karahanlı Devleti’nin kurulması
- B) Kök Türk adının ilk kullanılması
- C) Uygurların Maniheizmi kabul etmesi
- D) Talas Savaşı’nın başlaması
- E) Türklerin Anadolu’da yerleşmesinin hızlanması
Doğru cevap: E
Çözüm: Malazgirt zaferi Anadolu’da Türk yerleşimi ve siyasi varlığının gelişmesini hızlandırmıştır.
Kaşgarlı Mahmud’un Araplara Türkçeyi tanıtmak amacıyla hazırladığı eser hangisidir?
- A) Kutadgu Bilig
- B) Atabetü’l-Hakayık
- C) Divân-ı Hikmet
- D) Dîvânu Lugâti’t-Türk
- E) Siyasetnâme
Doğru cevap: D
Çözüm: Kaşgarlı Mahmud, Dîvânu Lugâti’t-Türk’ü Türkçeyi tanıtan bir sözlük olarak hazırlamıştır.
Kutadgu Bilig’in öğretici bir siyasetname kabul edilmesi hangi temel özelliğine dayanır?
- A) Yalnız asker sayıları vermesine
- B) Kervan güzergâhlarını çizmesine
- C) Modern seçim sonuçlarını açıklamasına
- D) Sadece tıp reçeteleri içermesine
- E) Adaletli yönetim ve erdemli insan anlayışını işlemesine
Doğru cevap: E
Çözüm: Yusuf Has Hacib’in eseri adalet, yönetim, bilgi ve erdem temalarını işler.
Aşağıdaki eser–yazar eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- A) Siyasetnâme – Nizamülmülk
- B) Kutadgu Bilig – Kaşgarlı Mahmud
- C) Dîvânu Lugâti’t-Türk – Ahmet Yesevî
- D) Atabetü’l-Hakayık – Yusuf Has Hacib
- E) Divân-ı Hikmet – Gazneli Mahmut
Doğru cevap: A
Çözüm: Siyasetnâme Nizamülmülk’ün eseridir; öteki seçeneklerde yazarlar yanlış eşleştirilmiştir.
Talas Savaşı’nın ardından Türklerin İslamiyet’i benimseme sürecinin zamanla hızlanması, öncelikle neyi gösterir?
- A) Türk topluluklarının aynı anda tek din seçtiğini
- B) Dinî ve kültürel değişimin tarihsel süreç içinde geliştiğini
- C) İslamiyet’in Türkler tarafından 751’den önce hiç duyulmadığını
- D) Bütün devletlerin bir günde ortadan kalktığını
- E) Türkçe yazı geleneğinin tamamen silindiğini
Doğru cevap: B
Çözüm: Talas yakınlaşmayı artırmıştır; Türklerin İslamiyet’i kabulü topluluklar ve dönemler arasında farklılaşan süreçtir.
Bir Selçuklu belgesinde ordu işleri için Divân-ı Arz’a, devlet gelirleri için Divân-ı İstifâ’ya başvurulması neyi gösterir?
- A) Bütün işlerin yalnız bir asker tarafından yapıldığını
- B) Kurumsal iş bölümünün yasaklandığını
- C) Devlet yönetiminde görevlerin uzmanlaşmış kurumlara ayrıldığını
- D) Sarayın hiçbir mali yetkisinin olmadığını
- E) Ordunun devlet teşkilatı dışında kaldığını
Doğru cevap: C
Çözüm: İki divanın ayrı görevler üstlenmesi kurumsal uzmanlaşma ve iş bölümünün göstergesidir.
1048 Pasinler ve 1071 Malazgirt zaferleri birlikte değerlendirildiğinde ortak olarak hangisi söylenebilir?
- A) Gaznelilerle yapılan savaşlar oldukları
- B) Her ikisinde de Selçukluların yenildiği
- C) İkisini de Gazneli Mahmut’un yönettiği
- D) Selçukluların Bizans karşısında askerî başarı elde ettiği
- E) Türklerin İslamiyet’i ilk kez bu savaşlarda kabul ettiği
Doğru cevap: D
Çözüm: Pasinler ve Malazgirt, Bizans kuvvetleri karşısında Selçuklu başarısıyla sonuçlanan savaşlardır.
İkta ve gulam uygulamalarının birbirinden ayrıldığı temel nokta aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Her ikisinin yalnız medrese ders programı olması
- B) Gulamın toprak mülkiyeti, iktanın matbaa faaliyeti olması
- C) İktanın göç töreni, gulamın dinî şiir olması
- D) Her ikisinin de devletle ilgisiz özel mülk sayılması
- E) İktanın gelir tahsisi, gulamın profesyonel asker yetiştirme düzeni olması
Doğru cevap: E
Çözüm: İkta, hizmet karşılığında gelir tahsisini; gulam, profesyonel asker yetiştirilmesini ifade eder.