Tuğrul Bey’in 1055 yılında Bağdat’a girmesi hangi devletin halifesini koruma altına almasıyla ilişkilidir?
- A) Abbasi Halifeliği
- B) Emevi Halifeliği
- C) Fatımî Halifeliği
- D) Endülüs Emevileri
- E) Memlük Sultanlığı
Doğru cevap: A
Çözüm: Tuğrul Bey’in Bağdat’a girişi Abbasi halifeliğinin Selçuklularca korunmasını güçlendirdi.
Büyük Selçuklu Devleti’nde Nizamiye medreselerinin kurulmasıyla ilişkilendirilen ünlü vezir kimdir?
- A) Kaşgarlı Mahmud
- B) Nizamülmülk
- C) Yusuf Has Hacib
- D) Birûnî
- E) Edip Ahmet Yükneki
Doğru cevap: B
Çözüm: Nizamülmülk, Büyük Selçuklu yönetiminde Nizamiye medreselerinin kurulmasını desteklemiştir.
Büyük Selçuklu Devleti’nin siyasi ve kültürel bakımdan en parlak dönemlerinden biri hangi hükümdar zamanıdır?
- A) Teoman
- B) Satuk Buğra Han
- C) Melikşah
- D) Gazneli Mesut
- E) I. Kılıç Arslan
Doğru cevap: C
Çözüm: Melikşah dönemi Büyük Selçuklu Devleti’nin geniş ve güçlü olduğu dönemlerdendir.
Devlet yönetimi konusunda öğütler içeren Siyasetnâme adlı eserin yazarı kimdir?
- A) Kaşgarlı Mahmud
- B) Yusuf Has Hacib
- C) Ahmet Yesevî
- D) Nizamülmülk
- E) Edip Ahmet Yükneki
Doğru cevap: D
Çözüm: Siyasetnâme, Büyük Selçuklu veziri Nizamülmülk tarafından kaleme alınmıştır.
Türk-İslam devletlerinde asker ve görevlilere hizmet karşılığı belirli bölgelerin vergi gelirlerinin tahsis edildiği sisteme ne denir?
- A) Devşirme sistemi
- B) Dirlik dışı özel mülkiyet
- C) Gedik usulü
- D) İltizam sistemi
- E) İkta sistemi
Doğru cevap: E
Çözüm: İkta, toprağın mülkiyetini devretmeden belirli vergi gelirlerinin hizmet karşılığı tahsisidir.
Büyük Selçuklu idaresinde hanedan mensubu şehzadelerin eğitim ve yönetim tecrübesi edinmesinde görev alan kişiye ne denir?
- A) Atabey
- B) Kadı
- C) Müderris
- D) Muhtesip
- E) Nakkaş
Doğru cevap: A
Çözüm: Atabey, Selçuklu meliklerine eğitim veren ve yönetimde onlara rehberlik eden görevlidir.
İlk Türk-İslam devletlerinde hükümdara bağlı profesyonel asker yetiştirme düzeni hangi adla anılır?
- A) Onlu oba düzeni
- B) Gulam sistemi
- C) Yeniçeri ocağı
- D) Müsellem teşkilatı
- E) Azap sistemi
Doğru cevap: B
Çözüm: Gulam sistemi, saraya bağlı profesyonel askerlerin yetiştirilmesiyle ilişkilidir.
Büyük Selçuklu yönetiminde askerî işlerle ilgilenen divan hangisidir?
- A) Divân-ı İstifâ
- B) Divân-ı İnşâ
- C) Divân-ı Arz
- D) Divân-ı İşrâf
- E) Divân-ı Mezâlim
Doğru cevap: C
Çözüm: Divân-ı Arz, Büyük Selçuklularda ordunun askerî ve idari işlerinden sorumludur.
Büyük Selçuklu devlet teşkilatında mali işlerin yürütülmesi hangi divanın görevidir?
- A) Divân-ı Arz
- B) Divân-ı İnşâ
- C) Divân-ı İşrâf
- D) Divân-ı İstifâ
- E) Divân-ı Mezâlim
Doğru cevap: D
Çözüm: Divân-ı İstifâ, gelir gider ve mali işlemlerle ilgili divandır.
Büyük Selçuklu yönetiminde resmî yazışma ve hükümdar belgeleriyle ilgili divan hangisidir?
- A) Divân-ı Arz
- B) Divân-ı İstifâ
- C) Divân-ı İşrâf
- D) Divân-ı Mezâlim
- E) Divân-ı İnşâ
Doğru cevap: E
Çözüm: Divân-ı İnşâ, devlet yazışmalarının ve resmî belgelerin hazırlanmasıyla ilgilenirdi.
Kutadgu Bilig’de ağırlıkla ele alınan konu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İdeal devlet yönetimi ve ahlak
- B) Denizcilik haritaları
- C) Askerî barut teknolojisi
- D) Modern anayasa hukuku
- E) Tıp deneyleri
Doğru cevap: A
Çözüm: Kutadgu Bilig, devlet yönetimi, adalet ve ahlak üzerine öğüt veren bir eserdir.
Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün temel işlevi hangisidir?
- A) Vakıf muhasebesi tutması
- B) Türkçeyi tanıtan sözlük olması
- C) Saltanat fermanlarını derlemesi
- D) Savaş stratejisi el kitabı olması
- E) Astronomi gözlemlerini listelemesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kaşgarlı Mahmud’un Dîvânu Lugâti’t-Türk’ü Türkçeyi tanıtan kapsamlı bir sözlüktür.
Atabetü’l-Hakayık’ın içeriği en çok hangi türle ilişkilidir?
- A) Deniz ticaret antlaşmaları
- B) Tımar kayıtları
- C) Ahlakî ve didaktik öğütler
- D) Askerî sefer güzergâhları
- E) Modern bilimkurgu
Doğru cevap: C
Çözüm: Edip Ahmet Yükneki’nin Atabetü’l-Hakayık eseri ahlakî öğretici konular içerir.
Divân-ı Hikmet’in belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ordu maaş bordroları
- B) Kervansaray gelirleri
- C) Sadece hanedan soy kütükleri
- D) Tasavvufi ve dinî öğütler içeren şiirler
- E) Modern roman tekniği
Doğru cevap: D
Çözüm: Ahmet Yesevî’nin Divân-ı Hikmet adlı eseri dinî-tasavvufi şiirlerle ilişkilidir.
Karahanlıların Türk-İslam kültür tarihi açısından ayırt edici özelliği hangisidir?
- A) Yalnız Latince yazmaları
- B) Türkçeyi tamamen yasaklamaları
- C) Deniz aşırı sömürgeler kurmaları
- D) Osmanlı tımarını başlatmaları
- E) Türkçe eserlerin verilmesini desteklemeleri
Doğru cevap: E
Çözüm: Karahanlılar döneminde Türkçe önemli eserler verilmiş ve kültürel devamlılık sağlanmıştır.
Gazneli Devleti’nin siyasi ve kültürel merkezi olan şehir hangisidir?
- A) Gazne
- B) Konya
- C) Edirne
- D) Bursa
- E) Semerkant
Doğru cevap: A
Çözüm: Gazneli Devleti adını da aldığı Gazne şehrini başlıca siyasi merkez olarak kullanmıştır.
751 Talas Savaşı’nın Türk-İslam ilişkileri bakımından sonuçlarından biri hangisidir?
- A) Bütün Türklerin aynı gün Müslüman olması
- B) Türklerle Müslümanların temasının artması
- C) Osmanlı Devleti’nin kurulması
- D) Anadolu Selçuklularının yıkılması
- E) İslamiyet’in Arap Yarımadası’ndan silinmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Talas sonrasında Türklerle Müslümanlar arasındaki temas ve yakınlaşma hız kazanmıştır.
Dandanakan zaferi Büyük Selçuklular açısından hangi gelişmeyi doğrudan güçlendirmiştir?
- A) Osmanlı saltanatının sona ermesini
- B) İstanbul’un fethini
- C) Bağımsız devlet olarak siyasi hâkimiyetlerini
- D) Anadolu’da Bizans hâkimiyetinin tamamen bitmesini
- E) Memlük Sultanlığı’nın kurulmasını
Doğru cevap: C
Çözüm: Dandanakan zaferi 1040’ta Selçukluların bağımsız siyasi varlığını kesinleştirmiştir.
1048 Pasinler Savaşı’nda Selçukluların karşı karşıya geldiği temel güç hangisidir?
- A) Moğollar ve Çinliler
- B) Haçlı orduları ve Venedikliler
- C) Osmanlılar ve Safeviler
- D) Bizans ve Gürcü kuvvetleri
- E) Emeviler ve Abbasiler
Doğru cevap: D
Çözüm: 1048 Pasinler’de Selçuklular Bizans ve Gürcü kuvvetleriyle savaşmıştır.
1071 Malazgirt zaferinin Anadolu tarihi açısından en önemli sonuçlarından biri hangisidir?
- A) Karahanlı Devleti’nin kurulması
- B) Kök Türk adının ilk kullanılması
- C) Uygurların Maniheizmi kabul etmesi
- D) Talas Savaşı’nın başlaması
- E) Türklerin Anadolu’da yerleşmesinin hızlanması
Doğru cevap: E
Çözüm: Malazgirt zaferi Anadolu’da Türk yerleşimi ve siyasi varlığının gelişmesini hızlandırmıştır.