Karma Test

KPSS Ön Lisans Tarih İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet - Karma Test 1

KPSS Ön Lisans Tarih İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 1. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet
Test türü
Karma Test
Test numarası
1

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

İlk Türk İslam devletlerinde merkezî devlet işlerinin görüşüldüğü kuruma ne denir?

Soru 2 / 20

Büyük Selçuklu merkez teşkilatında sultanın başlıca yönetim yardımcısı hangi görevlidir?

Soru 3 / 20

Büyük Selçuklularda maliye ve gelir-gider işlerinden sorumlu divan hangisidir?

Soru 4 / 20

Büyük Selçuklu yönetiminde askerî işlerle ilgilenen divan hangisidir?

Soru 5 / 20

Selçuklularda resmî iç ve dış yazışmalarla ilgili divan hangisidir?

Soru 6 / 20

Büyük Selçuklularda devlet kurumlarının işleyişini denetleme göreviyle ilgili divan hangisidir?

Soru 7 / 20

İlk Türk İslam devletlerinde hanedan mensubu bölge yöneticileri için kullanılan unvan hangisidir?

Soru 8 / 20

İkta sisteminin ekonomik işleyişi için hangi ifade doğrudur?

Soru 9 / 20

İkta sisteminin askerî düzene katkısı hangi yolla gerçekleşmiştir?

Soru 10 / 20

Gulam ile ikta askerlerini birbirinden ayıran temel özellik hangisidir?

Soru 11 / 20

Büyük Selçuklu divan teşkilatı ile ilk Türk kurultayı arasındaki en doğru karşılaştırma hangisidir?

Soru 12 / 20

Divan-ı Mezalim aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?

Soru 13 / 20

Bir Selçuklu belgesinde askerlerin teçhizatı ve askerî düzenlemeler konuşuluyorsa hangi divanla ilgilidir?

Soru 14 / 20

Nizamiye medreselerinin gelişmesinin siyasi-kültürel sonuçlarından biri hangisidir?

Soru 15 / 20

I. Divan-ı İstifa mali işlerden sorumludur. II. Divan-ı Arz askerî işleri yürütür. III. Divan-ı İşraf resmî dış yazışmaları yapar. Hangileri doğrudur?

Soru 16 / 20

Bir sultan, melikleri eyaletlere gönderip deneyimli devlet adamlarıyla birlikte yetiştiriyorsa bu yönetim düzeni hangi iki kavrama işaret eder?

Soru 17 / 20

I. İkta gelir tahsisine dayalı bir sistemdir. II. Gulam sistemi yetiştirilmiş askerî-idari personele dayanabilir. III. Her ikisi yalnız dinî şiir türüdür. Hangileri doğrudur?

Soru 18 / 20

Selçuklu divanında resmî fermanın hazırlanması ve aynı zamanda askerî birliklerin durumu ele alınacaksa sırasıyla hangi iki birim ilgilidir?

Soru 19 / 20

I. Şerî hukuk dinî kaynaklarla ilişkilidir. II. Örfî hukuk gelenek ve idari düzenlemelerle ilişkilidir. III. Türk-İslam hukukunda töreye dayanan hiçbir unsur kalmamıştır. Hangileri doğrudur?

Soru 20 / 20

İkta sahibinin topladığı belirli gelirlerin askerî hizmeti karşılaması hangi sonuca doğrudan katkı sağlar?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. İlk Türk İslam devletlerinde merkezî devlet işlerinin görüşüldüğü kuruma ne denir?

    • A) Divan
    • B) Kurultay
    • C) Senato
    • D) Meclis-i Mebusan
    • E) Şehremaneti

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Türk İslam devletlerinde divan, merkezî yönetim ve karar işlerinin görüşüldüğü kurumlardan biridir.

  2. Büyük Selçuklu merkez teşkilatında sultanın başlıca yönetim yardımcısı hangi görevlidir?

    • A) Tigin
    • B) Vezir
    • C) Subaşı
    • D) Muhtesip
    • E) Kervanbaşı

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Vezir hükümet/divan teşkilatında sultanın başlıca yardımcısıdır.

  3. Büyük Selçuklularda maliye ve gelir-gider işlerinden sorumlu divan hangisidir?

    • A) Divan-ı Arz
    • B) Divan-ı İnşa
    • C) Divan-ı İstifa
    • D) Divan-ı İşraf
    • E) Divan-ı Mezalim

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Divan-ı İstifa mali işlerle ilgilenir.

  4. Büyük Selçuklu yönetiminde askerî işlerle ilgilenen divan hangisidir?

    • A) Divan-ı İstifa
    • B) Divan-ı İşraf
    • C) Divan-ı İnşa
    • D) Divan-ı Arz
    • E) Divan-ı Saltanat

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Divan-ı Arz ordu ve askerî düzenle ilgili işler yürütür.

  5. Selçuklularda resmî iç ve dış yazışmalarla ilgili divan hangisidir?

    • A) Divan-ı Arz
    • B) Divan-ı İstifa
    • C) Divan-ı İşraf
    • D) Divan-ı Mezalim
    • E) Divan-ı İnşa

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Divan-ı İnşa (tuğra) resmî yazışmalar ve belgelerle ilgilenirdi.

  6. Büyük Selçuklularda devlet kurumlarının işleyişini denetleme göreviyle ilgili divan hangisidir?

    • A) Divan-ı İşraf
    • B) Divan-ı Arz
    • C) Divan-ı İnşa
    • D) Divan-ı İstifa
    • E) Divan-ı Hazine

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Divan-ı İşraf, denetleme göreviyle ilişkilidir.

  7. İlk Türk İslam devletlerinde hanedan mensubu bölge yöneticileri için kullanılan unvan hangisidir?

    • A) Nişancı
    • B) Melik
    • C) Defterdar
    • D) Muhtesip
    • E) Kadıasker

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Melik, hanedan mensubu şehzade ve bazı bölge yöneticileri için kullanılan unvandır.

  8. İkta sisteminin ekonomik işleyişi için hangi ifade doğrudur?

    • A) Toprağın çıplak mülkiyetinden çok belirli gelirlerin hizmet karşılığı tahsisi esas alınır.
    • B) Sultan bütün ülkeyi yabancı tüccarlara satar.
    • C) İkta alan kişi devletiyle ilişkisini keser.
    • D) Vergi toplama görevi bütünüyle kaldırılır.
    • E) Her ikta mirasla sınırsız kişisel mülke dönüşür.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: İkta sistemi gelir tahsisi düzenidir; özel mülkiyetle özdeş tutulamaz.

  9. İkta sisteminin askerî düzene katkısı hangi yolla gerçekleşmiştir?

    • A) Yalnız sarayda resim sergisi açma
    • B) Gelir tahsisi karşılığında asker besleme ve devlet hizmetini destekleme
    • C) Donanmanın tümünü dış ülkelerden satın alma
    • D) Bütün askerleri gönüllü dernek üyeliğine çevirme
    • E) Savaş zamanı vergi almayı yasaklama

    Doğru cevap: B

    Çözüm: İkta gelirleri askerî hizmetleri ve taşradaki düzenin sürdürülmesini destekler.

  10. Gulam ile ikta askerlerini birbirinden ayıran temel özellik hangisidir?

    • A) Gulam yalnız ticaret erbabıdır; ikta sadece mimari üsluptur.
    • B) İkisi de yalnız yazılı dinî eser türüdür.
    • C) Gulam eğitim ve saray/merkez hizmetiyle, ikta askeri gelir tahsisine dayalı yükümlülükle ilişkilidir.
    • D) Gulam bütün vergileri denetler; ikta yalnız mahkeme tutanağıdır.
    • E) İki ad da yalnız Osmanlı Meclis-i Mebusan üyelerini belirtir.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Gulam modeli yetiştirme-hizmet, ikta modeli gelir karşılığı asker ve idare hizmetiyle öne çıkar.

  11. Büyük Selçuklu divan teşkilatı ile ilk Türk kurultayı arasındaki en doğru karşılaştırma hangisidir?

    • A) İkisi de yalnız cenaze töreni düzenler.
    • B) Kurultay daima modern seçilmiş parlamento, divan modern sendikadır.
    • C) Divanın hiç yazışma veya maliye birimi yoktur.
    • D) İkisi de yönetim işlerinde rol oynar; divan, daha uzmanlaşmış bürokratik görevlere ayrılır.
    • E) Kurultay yalnız özel ticaret pazarıdır.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: İlk Türk toy/kurultay geleneği ile Türk İslam divan düzeni yönetim işlevi bakımından karşılaştırılabilir; divanlarda uzmanlaşma artar.

  12. Divan-ı Mezalim aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?

    • A) Yalnız saray musikisiyle
    • B) Sadece kervan ağırlama binasıyla
    • C) At yetiştirme merasıyla
    • D) Şehir kapısı gümrüğüyle
    • E) Haksızlık ve şikâyetleri yüksek düzeyde inceleyen adalet mekanizmasıyla

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Divan-ı Mezalim yüksek düzeyde haksızlık ve şikâyetlerin ele alındığı yargı kurumudur.

  13. Bir Selçuklu belgesinde askerlerin teçhizatı ve askerî düzenlemeler konuşuluyorsa hangi divanla ilgilidir?

    • A) Divan-ı Arz
    • B) Divan-ı İnşa
    • C) Divan-ı İşraf
    • D) Divan-ı İstifa
    • E) Divan-ı Mezalim

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Askerî işler Divan-ı Arzın görev alanıdır; maliye istifa, yazışmalar inşa, denetim işraftır.

  14. Nizamiye medreselerinin gelişmesinin siyasi-kültürel sonuçlarından biri hangisidir?

    • A) Selçuklu Devleti’nde okuryazarlığın yasaklanması
    • B) Eğitimli kadroların yetişmesi ve Sünni ilim geleneğinin kurumsallaşması
    • C) Bütün şehirlerin ortadan kaldırılması
    • D) İkta düzeninin aynı gün sona ermesi
    • E) Hastanelerin tamamının askeri kışlaya çevrilmesi

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Medreseler dinî ve bazı diğer ilimlerde öğrenim ile yönetim için yetişmiş insan kaynağına katkı verdi.

  15. I. Divan-ı İstifa mali işlerden sorumludur. II. Divan-ı Arz askerî işleri yürütür. III. Divan-ı İşraf resmî dış yazışmaları yapar. Hangileri doğrudur?

    • A) I ve II
    • B) Yalnız I
    • C) Yalnız III
    • D) II ve III
    • E) I, II ve III

    Doğru cevap: A

    Çözüm: İşraf denetim, inşa yazışma işlerini yürütür; ilk iki öncül doğrudur.

  16. Bir sultan, melikleri eyaletlere gönderip deneyimli devlet adamlarıyla birlikte yetiştiriyorsa bu yönetim düzeni hangi iki kavrama işaret eder?

    • A) Kadı – Muhtesip
    • B) Melik – Atabey
    • C) Müstevfi – İşraf
    • D) Gulam – Ribat
    • E) Âhi – Kervansaray

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Hanedan çocukları melik olarak görev alabilir, atabeyler eğitici ve danışman görevi üstlenebilir.

  17. I. İkta gelir tahsisine dayalı bir sistemdir. II. Gulam sistemi yetiştirilmiş askerî-idari personele dayanabilir. III. Her ikisi yalnız dinî şiir türüdür. Hangileri doğrudur?

    • A) Yalnız II
    • B) Yalnız III
    • C) I ve II
    • D) I ve III
    • E) I, II ve III

    Doğru cevap: C

    Çözüm: İkta ve gulam, devletin ekonomi ve personel düzeniyle ilişkilidir; edebî tür değildir.

  18. Selçuklu divanında resmî fermanın hazırlanması ve aynı zamanda askerî birliklerin durumu ele alınacaksa sırasıyla hangi iki birim ilgilidir?

    • A) Divan-ı Arz – Divan-ı İşraf
    • B) Divan-ı İstifa – Divan-ı Mezalim
    • C) Divan-ı İşraf – Divan-ı İstifa
    • D) Divan-ı İnşa – Divan-ı Arz
    • E) Divan-ı Mezalim – Divan-ı İnşa

    Doğru cevap: D

    Çözüm: İnşa yazışma-belge, arz askerî işlerden sorumludur.

  19. I. Şerî hukuk dinî kaynaklarla ilişkilidir. II. Örfî hukuk gelenek ve idari düzenlemelerle ilişkilidir. III. Türk-İslam hukukunda töreye dayanan hiçbir unsur kalmamıştır. Hangileri doğrudur?

    • A) Yalnız I
    • B) Yalnız III
    • C) II ve III
    • D) I, II ve III
    • E) I ve II

    Doğru cevap: E

    Çözüm: İslamî dönemle birlikte şerî hukuk etkili olsa da örfî hukuk ve Türk töresiyle bağlantılar sürmüştür.

  20. İkta sahibinin topladığı belirli gelirlerin askerî hizmeti karşılaması hangi sonuca doğrudan katkı sağlar?

    • A) Merkezî hazinenin doğrudan asker maaşı yükünün bir bölümünün gelir tahsisiyle karşılanmasına
    • B) Tüm köylülerin özel toprak sahibi ilan edilmesine
    • C) Ticaret yollarının tamamen kapanmasına
    • D) Hükümdarın hiçbir denetim yetkisi kalmamasına
    • E) Maliye divanlarının bütünüyle kaldırılmasına

    Doğru cevap: A

    Çözüm: İkta, hizmet finansmanını belirli gelirlerle ilişkilendirerek devletin kaynak kullanımını düzenler.