Karma Test

KPSS Ön Lisans Tarih İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet - Karma Test 2

KPSS Ön Lisans Tarih İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 2. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet
Test türü
Karma Test
Test numarası
2

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Selçuklularda meliklerin yetişmesine ve yönetim tecrübesi kazanmasına yardım eden görevli kimdir?

Soru 2 / 20

Türk İslam devletlerinde eğitilerek hükümdar hizmetinde kullanılan askerî personel sisteminin adı hangisidir?

Soru 3 / 20

Devlet gelirlerinin belirli kısmının hizmet karşılığı tahsis edildiği Türk İslam sistemi hangisidir?

Soru 4 / 20

Büyük Selçuklu Devleti döneminde sistemli eğitim kurumları olarak gelişen medreselere ne ad verilmiştir?

Soru 5 / 20

Nizamiye medreselerinin kuruluşuyla yakından ilişkili Selçuklu veziri kimdir?

Soru 6 / 20

Devlet yönetimi ve hükümdara öğütleri konu alan Siyasetnâme adlı eser hangi devlet adamına aittir?

Soru 7 / 20

Kutadgu Bilig adlı eserin yazarı kimdir?

Soru 8 / 20

Kutadgu Bilig’in içeriğini en iyi ifade eden seçenek hangisidir?

Soru 9 / 20

Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün sözlük dışında taşıdığı tarihî değer hangisidir?

Soru 10 / 20

Dîvân-ı Hikmet geleneğinin belirgin özelliği hangisidir?

Soru 11 / 20

Atebetü’l-Hakayık’ın temel tema çerçevesi hangisidir?

Soru 12 / 20

Selçuklu melikleriyle atabeyleri arasındaki ilişki hangi açıklamada doğrudur?

Soru 13 / 20

Karahanlı devrinde yazılan Kutadgu Bilig ve Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün ortak özelliklerinden biri hangisidir?

Soru 14 / 20

Sultan, kendisine bağlı idarecilerin haksız uygulamalarını üst düzeyde inceletmek istiyor. En uygun kurum hangisidir?

Soru 15 / 20

Bir eserin hem Türk boylarının lehçeleri ve kültürünü anlatması hem de sözlük olarak hazırlanması aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Soru 16 / 20

Kutadgu Bilig ve Siyasetnâme hakkında doğru ayrım hangisidir?

Soru 17 / 20

Nizamiye medreselerinin kurulmasıyla ilgili en güçlü neden-sonuç ilişkisi hangisidir?

Soru 18 / 20

I. Kutadgu Bilig: Yusuf Has Hacip. II. Atebetü’l-Hakayık: Edip Ahmet Yükneki. III. Dîvân-ı Hikmet: Kaşgarlı Mahmud. Hangileri doğru eşleştirilmiştir?

Soru 19 / 20

Bir tarihçi divan birimleri arasında maliye, yazışma, denetim ve ordu işlerinin ayrıldığını anlatıyor. Bu durum hangi gelişmenin göstergesidir?

Soru 20 / 20

Ahilikte meslek eğitimi ile dürüst ticaret ve dayanışmanın birlikte vurgulanması hangi sonuca işaret eder?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Selçuklularda meliklerin yetişmesine ve yönetim tecrübesi kazanmasına yardım eden görevli kimdir?

    • A) Ahî
    • B) Müderris
    • C) Atabey
    • D) Müstevfi
    • E) Mübaşir

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Atabeyler, meliklerin eğitimi ve yönetimiyle ilgilenen tecrübeli devlet adamlarıdır.

  2. Türk İslam devletlerinde eğitilerek hükümdar hizmetinde kullanılan askerî personel sisteminin adı hangisidir?

    • A) Tımar sistemi
    • B) Lonca sistemi
    • C) Kapitülasyon
    • D) Gulam sistemi
    • E) Müsadere

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Gulam sistemi, özel eğitim alan asker ve hizmet görevlilerini hükümdarlık teşkilatına kazandırır.

  3. Devlet gelirlerinin belirli kısmının hizmet karşılığı tahsis edildiği Türk İslam sistemi hangisidir?

    • A) İltizam
    • B) Devşirme
    • C) Müsadere
    • D) Dirliksiz askerlik
    • E) İkta

    Doğru cevap: E

    Çözüm: İkta, gelirlerin görev ve hizmet karşılığı tahsisine dayalı bir düzenlemedir; özel mülkiyetle aynı şey değildir.

  4. Büyük Selçuklu Devleti döneminde sistemli eğitim kurumları olarak gelişen medreselere ne ad verilmiştir?

    • A) Nizamiye Medreseleri
    • B) Enderun Mektebi
    • C) Hendesehane
    • D) Mekteb-i Mülkiye
    • E) Darülfünun

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Nizamiye medreseleri Selçuklu veziri Nizamülmülk ile ilişkilidir.

  5. Nizamiye medreselerinin kuruluşuyla yakından ilişkili Selçuklu veziri kimdir?

    • A) Sokullu Mehmed Paşa
    • B) Nizamülmülk
    • C) Pargalı İbrahim Paşa
    • D) Köprülü Mehmed Paşa
    • E) Damat Ferit Paşa

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Nizamülmülk, Büyük Selçuklu eğitim teşkilatında önemli rol oynayan vezirdir.

  6. Devlet yönetimi ve hükümdara öğütleri konu alan Siyasetnâme adlı eser hangi devlet adamına aittir?

    • A) Kâtip Çelebi
    • B) Evliya Çelebi
    • C) Nizamülmülk
    • D) Fuzûlî
    • E) Naîmâ

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Siyasetnâme, Selçuklu veziri Nizamülmülk tarafından kaleme alınmıştır.

  7. Kutadgu Bilig adlı eserin yazarı kimdir?

    • A) Kaşgarlı Mahmud
    • B) Edip Ahmet Yükneki
    • C) Ahmet Yesevi
    • D) Yusuf Has Hacip
    • E) Ali Şîr Nevâî

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacip’in devlet, adalet ve erdem üzerine eseridir.

  8. Kutadgu Bilig’in içeriğini en iyi ifade eden seçenek hangisidir?

    • A) Orta Asya haritalarından oluşan modern atlas
    • B) Deniz savaşlarında kullanılan silah kataloğu
    • C) Devlet yönetimi, adalet ve erdem üzerine öğütler içeren didaktik eser
    • D) Osmanlı maliye yıllığı
    • E) Yalnız botanik bitki listesi

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Yusuf Has Hacip’in Kutadgu Bilig’i bir siyaset ve ahlak öğretisi sunar.

  9. Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün sözlük dışında taşıdığı tarihî değer hangisidir?

    • A) İlk TBMM tutanaklarını saklaması
    • B) Avrupa Birliği mevzuatı hazırlaması
    • C) Osmanlı Tanzimat fermanının aslı olması
    • D) Türk boyları, dilleri, coğrafyası ve kültürü hakkında veri sunması
    • E) Modern anayasa mahkemesi kararları içermesi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kaşgarlı Mahmud eserinde dilin yanı sıra Türk boyları ve yaşamına ilişkin zengin bilgiler aktarır.

  10. Dîvân-ı Hikmet geleneğinin belirgin özelliği hangisidir?

    • A) Yalnız sefer ordusuna asker yazılması
    • B) Gümrük vergilerinin rakamlarla hesaplanması
    • C) Çin imparatorluk emirlerinin tercümesi
    • D) Sadece denizcilik haritaları çizilmesi
    • E) Tasavvufî-dinî öğütlerin Türkçe hikmetler yoluyla anlatılması

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Ahmed Yesevi çevresindeki hikmetler Türkçe tasavvufî öğretilerle ilişkilidir.

  11. Atebetü’l-Hakayık’ın temel tema çerçevesi hangisidir?

    • A) Ahlak, bilgi, cömertlik ve insan davranışları üzerine öğütler
    • B) Sadece savaş gemisi yapım planları
    • C) Hükümdarların vergi makbuzları
    • D) Avrupa’da reform bildirgesi
    • E) Haberleşme uydusu tasarımı

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Edip Ahmet Yükneki’nin eseri ahlakî-didaktik öğretilere odaklanır.

  12. Selçuklu melikleriyle atabeyleri arasındaki ilişki hangi açıklamada doğrudur?

    • A) Melik yalnız pazar bekçisidir; atabey vergi adıdır.
    • B) Melik hanedan mensubu yöneticidir; atabey onun eğitimi ve yönetim deneyiminde görev alabilir.
    • C) Melik mezar taşıdır; atabey yazı türüdür.
    • D) İkisi de yalnız esnaf loncası adıdır.
    • E) Atabey sadece sıradan tüccarları yönetir.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Atabey, hanedan üyesi meliklere rehberlik eden deneyimli görevliydi.

  13. Karahanlı devrinde yazılan Kutadgu Bilig ve Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün ortak özelliklerinden biri hangisidir?

    • A) İkisinin de Latin alfabesiyle yazılmış 20. yüzyıl romanı olması
    • B) Yalnız Arapça konuşan topluluklar hakkında olması
    • C) Türkçenin tarihî yazı ve kültür dili olarak kullanılmasını göstermeleri
    • D) Osmanlı matbaasında ilk kez basılması
    • E) Hukuk mahkemesinde tutulan yalnız sayısal kayıtlar olmaları

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Karahanlı Türkçesi çevresindeki eserler Türk dilinin İslamî dönemdeki yazı kültürünü gösterir.

  14. Sultan, kendisine bağlı idarecilerin haksız uygulamalarını üst düzeyde inceletmek istiyor. En uygun kurum hangisidir?

    • A) Divan-ı Arz
    • B) Divan-ı Mezalim
    • C) Darphane
    • D) Bedesten
    • E) Kervansaray

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Mezalim, haksızlık ve yakınmaların üst düzeyde değerlendirilmesiyle ilgilidir.

  15. Bir eserin hem Türk boylarının lehçeleri ve kültürünü anlatması hem de sözlük olarak hazırlanması aşağıdakilerden hangisini gösterir?

    • A) Kutadgu Bilig’in yalnız mimari planlardan oluştuğunu
    • B) Siyasetnâme’nin bütün tıp ilaçlarını sıraladığını
    • C) Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün dilbilim yanında kültür tarihi için de kaynak olduğunu
    • D) Atebetü’l-Hakayık’ın modern anayasa olduğunu
    • E) Dîvân-ı Hikmet’in bir maliye defteri sayıldığını

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Kaşgarlı Mahmud’un eseri yalnız kelime karşılığı değil; toplum, dil ve kültür hakkında geniş bilgi sunar.

  16. Kutadgu Bilig ve Siyasetnâme hakkında doğru ayrım hangisidir?

    • A) İlkini Nizamülmülk, ikincisini Kaşgarlı yazmıştır.
    • B) İkisi de yalnız askerî harita kataloğudur.
    • C) İlki 19. yüzyıl anayasası, ikincisi modern romanıdır.
    • D) İlki Yusuf Has Hacip’in Türkçe öğüt eseri, ikincisi Nizamülmülk’ün devlet yönetimi eseridir.
    • E) İkisi de Osmanlı sarayında ilk defa ortaya çıkmıştır.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: İki eser yönetim öğütleri içerir ancak yazarları ve edebî tarihleri farklıdır.

  17. Nizamiye medreselerinin kurulmasıyla ilgili en güçlü neden-sonuç ilişkisi hangisidir?

    • A) Sarayda bütün kitapların yakılması
    • B) Hukuk ve dil eğitiminin kesin biçimde yasaklanması
    • C) Tüm kentlerin boşaltılması
    • D) Ticaretin yalnız takasla sınırlandırılması
    • E) Kurumsal eğitim imkânlarının artması ve devlet için yetişmiş kadroların desteklenmesi

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Nizamiye medreseleri öğrenim ve ilmî kadro yetiştirmeyi kurumsallaştıran örneklerdir.

  18. I. Kutadgu Bilig: Yusuf Has Hacip. II. Atebetü’l-Hakayık: Edip Ahmet Yükneki. III. Dîvân-ı Hikmet: Kaşgarlı Mahmud. Hangileri doğru eşleştirilmiştir?

    • A) I ve II
    • B) Yalnız I
    • C) Yalnız III
    • D) II ve III
    • E) I, II ve III

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Dîvân-ı Hikmet Ahmed Yesevi geleneğiyle ilişkilidir; Kaşgarlı Mahmud Dîvânu Lugâti’t-Türk yazarıdır.

  19. Bir tarihçi divan birimleri arasında maliye, yazışma, denetim ve ordu işlerinin ayrıldığını anlatıyor. Bu durum hangi gelişmenin göstergesidir?

    • A) Devlet yönetiminin yalnız boy toplantısından ibaret kalmasının
    • B) Bürokraside uzmanlaşmanın ve iş bölümünün artmasının
    • C) Yazılı belgelerin tümüyle kaldırılmasının
    • D) Ordunun tamamen ortadan kaldırılmasının
    • E) Ekonomik kaynakların artık yönetilmemesinin

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Divan-ı İstifa, İnşa, İşraf ve Arzın ayrı görevleri merkez teşkilatında uzmanlaşmayı gösterir.

  20. Ahilikte meslek eğitimi ile dürüst ticaret ve dayanışmanın birlikte vurgulanması hangi sonuca işaret eder?

    • A) Ahiliğin yalnız deniz savaşlarına katıldığına
    • B) Esnaflığın bütünüyle yasaklandığına
    • C) Esnaf teşkilatının ekonomik olduğu kadar toplumsal ve ahlaki işlevlerinin de bulunduğuna
    • D) Bütün üyelerin hanedan soyundan geldiğine
    • E) Ahiliğin mezar taşı türü olduğuna

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Ahilik esnaf örgütlenmesini, meslekî eğitim ve ahlakî dayanışmayla birleştirir.