Karma Test

KPSS Ön Lisans Tarih İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet - Karma Test 3

KPSS Ön Lisans Tarih İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 3. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet
Test türü
Karma Test
Test numarası
3

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Dîvânu Lugâti’t-Türk adlı eserin yazarı kimdir?

Soru 2 / 20

Atebetü’l-Hakayık adlı ahlakî-didaktik eserin yazarı kimdir?

Soru 3 / 20

Türk tasavvuf geleneğinde hikmetleriyle tanınan ve Dîvân-ı Hikmet ile ilişkilendirilen isim kimdir?

Soru 4 / 20

İlk Türk İslam devletlerinde dinî kaynaklara dayanan hukuk alanı hangisidir?

Soru 5 / 20

Türk İslam devletlerinde gelenek ve yönetim uygulamalarından beslenen hukuk alanı hangisidir?

Soru 6 / 20

Türk İslam devletlerinde hastaların tedavi edildiği sağlık kurumuna verilen ad hangisidir?

Soru 7 / 20

Anadolu’da XIII. yüzyılda gelişen Ahilik teşkilatı için hangi açıklama uygundur?

Soru 8 / 20

İslam toplumlarında vakıfların toplumsal işlevini en doğru anlatan ifade hangisidir?

Soru 9 / 20

Bimaristan ve darüşşifa adlarının ortak işlevi hangisidir?

Soru 10 / 20

Anadolu Selçuklularında kervansaraylar öncelikle hangi ihtiyaca cevap vermiştir?

Soru 11 / 20

Türk İslam dünyasında ribat yapılarının tarihsel işlevlerinden biri hangisidir?

Soru 12 / 20

Medrese ve darüşşifa kurumları arasındaki doğru görev ayrımı hangisidir?

Soru 13 / 20

Kervansaray ile bedestenin görevlerini ayıran doğru ifade hangisidir?

Soru 14 / 20

I. Kervansaray: yolcu ve tüccar konaklaması. II. Darüşşifa: sağlık hizmeti. III. Medrese: eğitim. Bu eşleştirmelerden hangileri doğrudur?

Soru 15 / 20

Bir vakıf gelirinin medrese ve darüşşifa hizmetlerine ayrılması hangi anlayışla en iyi açıklanır?

Soru 16 / 20

Gulam, ikta ve Ahilik kavramlarını sırasıyla hangi alanlarla ilişkilendirmek gerekir?

Soru 17 / 20

Bir soru "Türkler Müslümanlaşınca eski yönetim gelenekleri tümüyle yok oldu" yargısını veriyor. Hangi örnek yargıyı en doğrudan çürütür?

Soru 18 / 20

Dîvân-ı Hikmet’in tasavvufî içeriği ile Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün sözlük niteliği arasındaki fark neyi gösterir?

Soru 19 / 20

Bir öğrencinin "Divan-ı Arz gelir-gideri, Divan-ı İstifa askerliği yönetir" ifadesindeki hata nasıl düzeltilmelidir?

Soru 20 / 20

Türk-İslam kültürünün devlet, hukuk, eğitim ve ticaret alanlarında farklı kurumlar üretmesiyle ilgili en kapsayıcı yargı hangisidir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Dîvânu Lugâti’t-Türk adlı eserin yazarı kimdir?

    • A) Yusuf Has Hacip
    • B) Ahmet Yesevi
    • C) Edip Ahmet Yükneki
    • D) Mevlânâ
    • E) Kaşgarlı Mahmud

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Dîvânu Lugâti’t-Türk, Kaşgarlı Mahmud’un Türk dili ve kültürüne dair sözlüğüdür.

  2. Atebetü’l-Hakayık adlı ahlakî-didaktik eserin yazarı kimdir?

    • A) Edip Ahmet Yükneki
    • B) Kaşgarlı Mahmud
    • C) Yusuf Has Hacip
    • D) Hoca Dehhânî
    • E) Şeyhî

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Atebetü’l-Hakayık, Edip Ahmet Yükneki ile ilişkilidir.

  3. Türk tasavvuf geleneğinde hikmetleriyle tanınan ve Dîvân-ı Hikmet ile ilişkilendirilen isim kimdir?

    • A) Nizamülmülk
    • B) Ahmet Yesevi
    • C) Farabî
    • D) Bîrûnî
    • E) Yusuf Has Hacip

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Ahmet Yesevi’nin öğretisi ve hikmetleri Dîvân-ı Hikmet geleneğiyle bağlantılıdır.

  4. İlk Türk İslam devletlerinde dinî kaynaklara dayanan hukuk alanı hangisidir?

    • A) Örfî hukuk
    • B) Deniz hukuku
    • C) Şerî hukuk
    • D) Roma hukukunun tamamı
    • E) Modern anayasa hukuku

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Şerî hukuk dinî esaslarla, örfî hukuk gelenek ve kamu düzeniyle ilişkilidir.

  5. Türk İslam devletlerinde gelenek ve yönetim uygulamalarından beslenen hukuk alanı hangisidir?

    • A) Şerî hukuk
    • B) Milletlerarası deniz hukuku
    • C) Kanunuesasi
    • D) Örfî hukuk
    • E) Roma on iki levha kanunları

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Örfî hukuk İslami esaslarla bağdaşan Türk töresi ve idari ihtiyaçlardan etkilenmiştir.

  6. Türk İslam devletlerinde hastaların tedavi edildiği sağlık kurumuna verilen ad hangisidir?

    • A) Kervansaray
    • B) Bedesten
    • C) Ribat
    • D) Darphane
    • E) Darüşşifa

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Darüşşifa veya bimaristan, sağlık ve tedavi hizmeti veren kurumdur.

  7. Anadolu’da XIII. yüzyılda gelişen Ahilik teşkilatı için hangi açıklama uygundur?

    • A) Yalnız hanedan üyelerinin tahta çıkış törenidir.
    • B) Orduda onlu asker sisteminin yeni adıdır.
    • C) Mezarlara taş dikme uygulamasıdır.
    • D) Esnaf ve zanaatkârlar arasında meslek ahlakı, dayanışma ve eğitim örgütlenmesidir.
    • E) Yalnız sınır boylarında askerî casusluk örgütüdür.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Ahilik özellikle Anadolu’da esnaf ahlakı, üretim ve dayanışmayı düzenleyen bir yapıdır.

  8. İslam toplumlarında vakıfların toplumsal işlevini en doğru anlatan ifade hangisidir?

    • A) Yalnız askerî savaş ilanı yapmak
    • B) Bütün toprakları özel mülkten çıkarmak zorunluluğu
    • C) Tüccarları şehir dışına çıkarmak
    • D) Sultan seçimini kaldırmak
    • E) Eğitim, sağlık, su ve yol gibi kamu yararına hizmetleri desteklemek

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Vakıf, belirli gelirlerin hayır ve toplumsal hizmetlere ayrılmasıyla ilgili kurumdur.

  9. Bimaristan ve darüşşifa adlarının ortak işlevi hangisidir?

    • A) Hastaların muayene ve tedavi edildiği sağlık hizmeti sunmak
    • B) Orduya at yetiştirmek
    • C) Siyasi elçileri cezalandırmak
    • D) Yalnız kitap kopyalamak
    • E) Gümrük vergisi toplamak

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Her iki terim de İslam dünyasında tedavi ve sağlık kurumlarıyla ilişkilidir.

  10. Anadolu Selçuklularında kervansaraylar öncelikle hangi ihtiyaca cevap vermiştir?

    • A) Yalnız hükümdar mezarı inşa etmek
    • B) Tüccar ve yolculara konaklama, güvenlik ve hizmet sağlamak
    • C) Sadece savaş mahkemesi kurmak
    • D) Şiir yarışmalarını vergilendirmek
    • E) Kentte bütün çarşıları kapatmak

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Kervansaraylar ticaret yollarındaki yolcu ve kervan hizmetleriyle ilişkilidir.

  11. Türk İslam dünyasında ribat yapılarının tarihsel işlevlerinden biri hangisidir?

    • A) Kâğıt para basmak için modern banka kurmak
    • B) Avrupa Birliğinin merkez binası olmak
    • C) Sınır ve yol güvenliğinde konaklama/koruma hizmeti görmek
    • D) Yalnız tahtın veraset belgesini saklamak
    • E) Denizcilik akademilerinin yeni adı olmak

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Ribatlar tarihî döneme göre sınır güvenliği, konaklama ve bazı dinî-toplumsal işlevlerle ilişkilidir.

  12. Medrese ve darüşşifa kurumları arasındaki doğru görev ayrımı hangisidir?

    • A) Medrese donanma, darüşşifa maliye merkezidir.
    • B) Medrese askerlik, darüşşifa elçilik makamıdır.
    • C) İkisi de yalnız krallık tacı üretir.
    • D) Medrese eğitim, darüşşifa sağlık hizmetiyle ilgilidir.
    • E) İkisi de hanedan cenaze törenidir.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Medreseler öğretim, darüşşifalar tedavi kurumlarıdır.

  13. Kervansaray ile bedestenin görevlerini ayıran doğru ifade hangisidir?

    • A) Kervansaray sadece hukuk mahkemesi, bedesten hastanedir.
    • B) Kervansaray yazı türü, bedesten su kanalıdır.
    • C) Kervansaray hanedan mührü, bedesten saray davuludur.
    • D) İki kavram aynı hükümdar unvanıdır.
    • E) Kervansaray yolculuk/konaklama, bedesten şehir içi ticaret yapısıdır.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kervansaray ticaret yollarındaki konaklamayla, bedesten ticari malların satıldığı/korunduğu çarşı yapısıyla ilgilidir.

  14. I. Kervansaray: yolcu ve tüccar konaklaması. II. Darüşşifa: sağlık hizmeti. III. Medrese: eğitim. Bu eşleştirmelerden hangileri doğrudur?

    • A) Yalnız I
    • B) Yalnız II
    • C) I ve II
    • D) I, II ve III
    • E) II ve III

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Üç kurumun da temel işlevi farklıdır; sırasıyla ticaret, sağlık ve eğitim hizmetleriyle ilgilidir.

  15. Bir vakıf gelirinin medrese ve darüşşifa hizmetlerine ayrılması hangi anlayışla en iyi açıklanır?

    • A) Eğitim ve sağlığın bütünüyle yasaklanmasıyla
    • B) Yalnız savaş ganimetlerinin özel mülk yapılmasıyla
    • C) Bütün ticaret yapılarının kapatılmasıyla
    • D) Sultanlık yetkisinin kaldırılmasıyla
    • E) Sosyal hizmetlerin belirli gelir kaynaklarıyla sürdürülebilmesiyle

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Vakıflar belirli gelirleri sürekli toplumsal hizmetlere ayırabilir.

  16. Gulam, ikta ve Ahilik kavramlarını sırasıyla hangi alanlarla ilişkilendirmek gerekir?

    • A) Askerî personel – hizmet gelirleri – esnaf dayanışması
    • B) Şiir – astronomi – gömü töreni
    • C) Mali divan – resmî yazışma – askerî yargı
    • D) Ticaret yolu – sınır kalesi – hükümdar unvanı
    • E) Denizcilik – madencilik – tiyatro

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Gulam yetiştirilmiş personel, ikta gelir tahsisi, Ahilik esnaf teşkilatıdır.

  17. Bir soru "Türkler Müslümanlaşınca eski yönetim gelenekleri tümüyle yok oldu" yargısını veriyor. Hangi örnek yargıyı en doğrudan çürütür?

    • A) Sultanların kendilerine yeni unvanlar seçmesi
    • B) Kut/töre geleneğinin farklı biçimlerde sürmesi ve örfî hukukun bulunması
    • C) Medreselerde dinî ilimlerin okutulması
    • D) Yeni şehirlerde camiler yapılması
    • E) Arapça eserlerin çevrilmesi

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Şerî hukukla birlikte örfî hukuk ve önceki Türk devlet gelenekleri bir ölçüde devam etmiştir.

  18. Dîvân-ı Hikmet’in tasavvufî içeriği ile Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün sözlük niteliği arasındaki fark neyi gösterir?

    • A) İki eserin de yalnız vergi kaydı olduğunu
    • B) Türkçenin hiç kullanılmadığını
    • C) İlk Türk-İslam yazılı kültüründe farklı amaçlarla eserler üretildiğini
    • D) Bütün eserlerin aynı yazar tarafından yazıldığını
    • E) Yazılı kültürün yalnız askerlikle sınırlı kaldığını

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Tasavvufî öğütlerle dilbilimsel-ansiklopedik bilgi farklı edebî tür ve hedefleri temsil eder.

  19. Bir öğrencinin "Divan-ı Arz gelir-gideri, Divan-ı İstifa askerliği yönetir" ifadesindeki hata nasıl düzeltilmelidir?

    • A) İki divan da yalnız dinî törenlerle ilgilenir.
    • B) Divan-ı İnşa yalnız askerliği yönetir.
    • C) İstifa bütün mahkeme şikâyetlerini inceler.
    • D) Divan-ı Arz askerî, Divan-ı İstifa mali işleri yürütür.
    • E) Arz eğitim, istifa sağlık kurumudur.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Görevler ters yazılmıştır: Arz ordu, İstifa maliye divanıdır.

  20. Türk-İslam kültürünün devlet, hukuk, eğitim ve ticaret alanlarında farklı kurumlar üretmesiyle ilgili en kapsayıcı yargı hangisidir?

    • A) Bütün kurumlar yalnız tek bir savaş sonucunda kurulmuştur.
    • B) Türklerin önceki yönetim mirası hiç iz bırakmamıştır.
    • C) İslamiyet sonrası ekonomik yaşam tamamen sona ermiştir.
    • D) Eğitim, ticaret ve hukuk hiçbir zaman birlikte gelişmemiştir.
    • E) Eski Türk gelenekleriyle İslam dünyasının kurumları etkileşerek çeşitlenen bir medeniyet oluşturmuştur.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Divan, örfî hukuk, medreseler, ikta, Ahilik ve vakıflar çok kaynaklı tarihî etkileşimi gösterir.