Orta Test

KPSS Ön Lisans Tarih İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet - Orta Test

KPSS Ön Lisans Tarih İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet konusuna yönelik 20 soruluk orta seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet
Test türü
Orta Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

İkta sisteminin ekonomik işleyişi için hangi ifade doğrudur?

Soru 2 / 20

İkta sisteminin askerî düzene katkısı hangi yolla gerçekleşmiştir?

Soru 3 / 20

Gulam ile ikta askerlerini birbirinden ayıran temel özellik hangisidir?

Soru 4 / 20

Büyük Selçuklu divan teşkilatı ile ilk Türk kurultayı arasındaki en doğru karşılaştırma hangisidir?

Soru 5 / 20

Divan-ı Mezalim aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?

Soru 6 / 20

Bir Selçuklu belgesinde askerlerin teçhizatı ve askerî düzenlemeler konuşuluyorsa hangi divanla ilgilidir?

Soru 7 / 20

Nizamiye medreselerinin gelişmesinin siyasi-kültürel sonuçlarından biri hangisidir?

Soru 8 / 20

Kutadgu Bilig’in içeriğini en iyi ifade eden seçenek hangisidir?

Soru 9 / 20

Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün sözlük dışında taşıdığı tarihî değer hangisidir?

Soru 10 / 20

Dîvân-ı Hikmet geleneğinin belirgin özelliği hangisidir?

Soru 11 / 20

Atebetü’l-Hakayık’ın temel tema çerçevesi hangisidir?

Soru 12 / 20

Selçuklu melikleriyle atabeyleri arasındaki ilişki hangi açıklamada doğrudur?

Soru 13 / 20

Karahanlı devrinde yazılan Kutadgu Bilig ve Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün ortak özelliklerinden biri hangisidir?

Soru 14 / 20

Anadolu’da XIII. yüzyılda gelişen Ahilik teşkilatı için hangi açıklama uygundur?

Soru 15 / 20

İslam toplumlarında vakıfların toplumsal işlevini en doğru anlatan ifade hangisidir?

Soru 16 / 20

Bimaristan ve darüşşifa adlarının ortak işlevi hangisidir?

Soru 17 / 20

Anadolu Selçuklularında kervansaraylar öncelikle hangi ihtiyaca cevap vermiştir?

Soru 18 / 20

Türk İslam dünyasında ribat yapılarının tarihsel işlevlerinden biri hangisidir?

Soru 19 / 20

Medrese ve darüşşifa kurumları arasındaki doğru görev ayrımı hangisidir?

Soru 20 / 20

Kervansaray ile bedestenin görevlerini ayıran doğru ifade hangisidir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. İkta sisteminin ekonomik işleyişi için hangi ifade doğrudur?

    • A) Toprağın çıplak mülkiyetinden çok belirli gelirlerin hizmet karşılığı tahsisi esas alınır.
    • B) Sultan bütün ülkeyi yabancı tüccarlara satar.
    • C) İkta alan kişi devletiyle ilişkisini keser.
    • D) Vergi toplama görevi bütünüyle kaldırılır.
    • E) Her ikta mirasla sınırsız kişisel mülke dönüşür.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: İkta sistemi gelir tahsisi düzenidir; özel mülkiyetle özdeş tutulamaz.

  2. İkta sisteminin askerî düzene katkısı hangi yolla gerçekleşmiştir?

    • A) Yalnız sarayda resim sergisi açma
    • B) Gelir tahsisi karşılığında asker besleme ve devlet hizmetini destekleme
    • C) Donanmanın tümünü dış ülkelerden satın alma
    • D) Bütün askerleri gönüllü dernek üyeliğine çevirme
    • E) Savaş zamanı vergi almayı yasaklama

    Doğru cevap: B

    Çözüm: İkta gelirleri askerî hizmetleri ve taşradaki düzenin sürdürülmesini destekler.

  3. Gulam ile ikta askerlerini birbirinden ayıran temel özellik hangisidir?

    • A) Gulam yalnız ticaret erbabıdır; ikta sadece mimari üsluptur.
    • B) İkisi de yalnız yazılı dinî eser türüdür.
    • C) Gulam eğitim ve saray/merkez hizmetiyle, ikta askeri gelir tahsisine dayalı yükümlülükle ilişkilidir.
    • D) Gulam bütün vergileri denetler; ikta yalnız mahkeme tutanağıdır.
    • E) İki ad da yalnız Osmanlı Meclis-i Mebusan üyelerini belirtir.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Gulam modeli yetiştirme-hizmet, ikta modeli gelir karşılığı asker ve idare hizmetiyle öne çıkar.

  4. Büyük Selçuklu divan teşkilatı ile ilk Türk kurultayı arasındaki en doğru karşılaştırma hangisidir?

    • A) İkisi de yalnız cenaze töreni düzenler.
    • B) Kurultay daima modern seçilmiş parlamento, divan modern sendikadır.
    • C) Divanın hiç yazışma veya maliye birimi yoktur.
    • D) İkisi de yönetim işlerinde rol oynar; divan, daha uzmanlaşmış bürokratik görevlere ayrılır.
    • E) Kurultay yalnız özel ticaret pazarıdır.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: İlk Türk toy/kurultay geleneği ile Türk İslam divan düzeni yönetim işlevi bakımından karşılaştırılabilir; divanlarda uzmanlaşma artar.

  5. Divan-ı Mezalim aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?

    • A) Yalnız saray musikisiyle
    • B) Sadece kervan ağırlama binasıyla
    • C) At yetiştirme merasıyla
    • D) Şehir kapısı gümrüğüyle
    • E) Haksızlık ve şikâyetleri yüksek düzeyde inceleyen adalet mekanizmasıyla

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Divan-ı Mezalim yüksek düzeyde haksızlık ve şikâyetlerin ele alındığı yargı kurumudur.

  6. Bir Selçuklu belgesinde askerlerin teçhizatı ve askerî düzenlemeler konuşuluyorsa hangi divanla ilgilidir?

    • A) Divan-ı Arz
    • B) Divan-ı İnşa
    • C) Divan-ı İşraf
    • D) Divan-ı İstifa
    • E) Divan-ı Mezalim

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Askerî işler Divan-ı Arzın görev alanıdır; maliye istifa, yazışmalar inşa, denetim işraftır.

  7. Nizamiye medreselerinin gelişmesinin siyasi-kültürel sonuçlarından biri hangisidir?

    • A) Selçuklu Devleti’nde okuryazarlığın yasaklanması
    • B) Eğitimli kadroların yetişmesi ve Sünni ilim geleneğinin kurumsallaşması
    • C) Bütün şehirlerin ortadan kaldırılması
    • D) İkta düzeninin aynı gün sona ermesi
    • E) Hastanelerin tamamının askeri kışlaya çevrilmesi

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Medreseler dinî ve bazı diğer ilimlerde öğrenim ile yönetim için yetişmiş insan kaynağına katkı verdi.

  8. Kutadgu Bilig’in içeriğini en iyi ifade eden seçenek hangisidir?

    • A) Orta Asya haritalarından oluşan modern atlas
    • B) Deniz savaşlarında kullanılan silah kataloğu
    • C) Devlet yönetimi, adalet ve erdem üzerine öğütler içeren didaktik eser
    • D) Osmanlı maliye yıllığı
    • E) Yalnız botanik bitki listesi

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Yusuf Has Hacip’in Kutadgu Bilig’i bir siyaset ve ahlak öğretisi sunar.

  9. Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün sözlük dışında taşıdığı tarihî değer hangisidir?

    • A) İlk TBMM tutanaklarını saklaması
    • B) Avrupa Birliği mevzuatı hazırlaması
    • C) Osmanlı Tanzimat fermanının aslı olması
    • D) Türk boyları, dilleri, coğrafyası ve kültürü hakkında veri sunması
    • E) Modern anayasa mahkemesi kararları içermesi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kaşgarlı Mahmud eserinde dilin yanı sıra Türk boyları ve yaşamına ilişkin zengin bilgiler aktarır.

  10. Dîvân-ı Hikmet geleneğinin belirgin özelliği hangisidir?

    • A) Yalnız sefer ordusuna asker yazılması
    • B) Gümrük vergilerinin rakamlarla hesaplanması
    • C) Çin imparatorluk emirlerinin tercümesi
    • D) Sadece denizcilik haritaları çizilmesi
    • E) Tasavvufî-dinî öğütlerin Türkçe hikmetler yoluyla anlatılması

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Ahmed Yesevi çevresindeki hikmetler Türkçe tasavvufî öğretilerle ilişkilidir.

  11. Atebetü’l-Hakayık’ın temel tema çerçevesi hangisidir?

    • A) Ahlak, bilgi, cömertlik ve insan davranışları üzerine öğütler
    • B) Sadece savaş gemisi yapım planları
    • C) Hükümdarların vergi makbuzları
    • D) Avrupa’da reform bildirgesi
    • E) Haberleşme uydusu tasarımı

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Edip Ahmet Yükneki’nin eseri ahlakî-didaktik öğretilere odaklanır.

  12. Selçuklu melikleriyle atabeyleri arasındaki ilişki hangi açıklamada doğrudur?

    • A) Melik yalnız pazar bekçisidir; atabey vergi adıdır.
    • B) Melik hanedan mensubu yöneticidir; atabey onun eğitimi ve yönetim deneyiminde görev alabilir.
    • C) Melik mezar taşıdır; atabey yazı türüdür.
    • D) İkisi de yalnız esnaf loncası adıdır.
    • E) Atabey sadece sıradan tüccarları yönetir.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Atabey, hanedan üyesi meliklere rehberlik eden deneyimli görevliydi.

  13. Karahanlı devrinde yazılan Kutadgu Bilig ve Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün ortak özelliklerinden biri hangisidir?

    • A) İkisinin de Latin alfabesiyle yazılmış 20. yüzyıl romanı olması
    • B) Yalnız Arapça konuşan topluluklar hakkında olması
    • C) Türkçenin tarihî yazı ve kültür dili olarak kullanılmasını göstermeleri
    • D) Osmanlı matbaasında ilk kez basılması
    • E) Hukuk mahkemesinde tutulan yalnız sayısal kayıtlar olmaları

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Karahanlı Türkçesi çevresindeki eserler Türk dilinin İslamî dönemdeki yazı kültürünü gösterir.

  14. Anadolu’da XIII. yüzyılda gelişen Ahilik teşkilatı için hangi açıklama uygundur?

    • A) Yalnız hanedan üyelerinin tahta çıkış törenidir.
    • B) Orduda onlu asker sisteminin yeni adıdır.
    • C) Mezarlara taş dikme uygulamasıdır.
    • D) Esnaf ve zanaatkârlar arasında meslek ahlakı, dayanışma ve eğitim örgütlenmesidir.
    • E) Yalnız sınır boylarında askerî casusluk örgütüdür.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Ahilik özellikle Anadolu’da esnaf ahlakı, üretim ve dayanışmayı düzenleyen bir yapıdır.

  15. İslam toplumlarında vakıfların toplumsal işlevini en doğru anlatan ifade hangisidir?

    • A) Yalnız askerî savaş ilanı yapmak
    • B) Bütün toprakları özel mülkten çıkarmak zorunluluğu
    • C) Tüccarları şehir dışına çıkarmak
    • D) Sultan seçimini kaldırmak
    • E) Eğitim, sağlık, su ve yol gibi kamu yararına hizmetleri desteklemek

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Vakıf, belirli gelirlerin hayır ve toplumsal hizmetlere ayrılmasıyla ilgili kurumdur.

  16. Bimaristan ve darüşşifa adlarının ortak işlevi hangisidir?

    • A) Hastaların muayene ve tedavi edildiği sağlık hizmeti sunmak
    • B) Orduya at yetiştirmek
    • C) Siyasi elçileri cezalandırmak
    • D) Yalnız kitap kopyalamak
    • E) Gümrük vergisi toplamak

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Her iki terim de İslam dünyasında tedavi ve sağlık kurumlarıyla ilişkilidir.

  17. Anadolu Selçuklularında kervansaraylar öncelikle hangi ihtiyaca cevap vermiştir?

    • A) Yalnız hükümdar mezarı inşa etmek
    • B) Tüccar ve yolculara konaklama, güvenlik ve hizmet sağlamak
    • C) Sadece savaş mahkemesi kurmak
    • D) Şiir yarışmalarını vergilendirmek
    • E) Kentte bütün çarşıları kapatmak

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Kervansaraylar ticaret yollarındaki yolcu ve kervan hizmetleriyle ilişkilidir.

  18. Türk İslam dünyasında ribat yapılarının tarihsel işlevlerinden biri hangisidir?

    • A) Kâğıt para basmak için modern banka kurmak
    • B) Avrupa Birliğinin merkez binası olmak
    • C) Sınır ve yol güvenliğinde konaklama/koruma hizmeti görmek
    • D) Yalnız tahtın veraset belgesini saklamak
    • E) Denizcilik akademilerinin yeni adı olmak

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Ribatlar tarihî döneme göre sınır güvenliği, konaklama ve bazı dinî-toplumsal işlevlerle ilişkilidir.

  19. Medrese ve darüşşifa kurumları arasındaki doğru görev ayrımı hangisidir?

    • A) Medrese donanma, darüşşifa maliye merkezidir.
    • B) Medrese askerlik, darüşşifa elçilik makamıdır.
    • C) İkisi de yalnız krallık tacı üretir.
    • D) Medrese eğitim, darüşşifa sağlık hizmetiyle ilgilidir.
    • E) İkisi de hanedan cenaze törenidir.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Medreseler öğretim, darüşşifalar tedavi kurumlarıdır.

  20. Kervansaray ile bedestenin görevlerini ayıran doğru ifade hangisidir?

    • A) Kervansaray sadece hukuk mahkemesi, bedesten hastanedir.
    • B) Kervansaray yazı türü, bedesten su kanalıdır.
    • C) Kervansaray hanedan mührü, bedesten saray davuludur.
    • D) İki kavram aynı hükümdar unvanıdır.
    • E) Kervansaray yolculuk/konaklama, bedesten şehir içi ticaret yapısıdır.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kervansaray ticaret yollarındaki konaklamayla, bedesten ticari malların satıldığı/korunduğu çarşı yapısıyla ilgilidir.