Zor Test

KPSS Ön Lisans Tarih İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet - Zor Test

KPSS Ön Lisans Tarih İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet konusuna yönelik 20 soruluk zor seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
İlk Türk İslam Devletlerinde Kültür ve Medeniyet
Test türü
Zor Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

I. Divan-ı İstifa mali işlerden sorumludur. II. Divan-ı Arz askerî işleri yürütür. III. Divan-ı İşraf resmî dış yazışmaları yapar. Hangileri doğrudur?

Soru 2 / 20

Bir sultan, melikleri eyaletlere gönderip deneyimli devlet adamlarıyla birlikte yetiştiriyorsa bu yönetim düzeni hangi iki kavrama işaret eder?

Soru 3 / 20

I. İkta gelir tahsisine dayalı bir sistemdir. II. Gulam sistemi yetiştirilmiş askerî-idari personele dayanabilir. III. Her ikisi yalnız dinî şiir türüdür. Hangileri doğrudur?

Soru 4 / 20

Selçuklu divanında resmî fermanın hazırlanması ve aynı zamanda askerî birliklerin durumu ele alınacaksa sırasıyla hangi iki birim ilgilidir?

Soru 5 / 20

I. Şerî hukuk dinî kaynaklarla ilişkilidir. II. Örfî hukuk gelenek ve idari düzenlemelerle ilişkilidir. III. Türk-İslam hukukunda töreye dayanan hiçbir unsur kalmamıştır. Hangileri doğrudur?

Soru 6 / 20

İkta sahibinin topladığı belirli gelirlerin askerî hizmeti karşılaması hangi sonuca doğrudan katkı sağlar?

Soru 7 / 20

Sultan, kendisine bağlı idarecilerin haksız uygulamalarını üst düzeyde inceletmek istiyor. En uygun kurum hangisidir?

Soru 8 / 20

Bir eserin hem Türk boylarının lehçeleri ve kültürünü anlatması hem de sözlük olarak hazırlanması aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Soru 9 / 20

Kutadgu Bilig ve Siyasetnâme hakkında doğru ayrım hangisidir?

Soru 10 / 20

Nizamiye medreselerinin kurulmasıyla ilgili en güçlü neden-sonuç ilişkisi hangisidir?

Soru 11 / 20

I. Kutadgu Bilig: Yusuf Has Hacip. II. Atebetü’l-Hakayık: Edip Ahmet Yükneki. III. Dîvân-ı Hikmet: Kaşgarlı Mahmud. Hangileri doğru eşleştirilmiştir?

Soru 12 / 20

Bir tarihçi divan birimleri arasında maliye, yazışma, denetim ve ordu işlerinin ayrıldığını anlatıyor. Bu durum hangi gelişmenin göstergesidir?

Soru 13 / 20

Ahilikte meslek eğitimi ile dürüst ticaret ve dayanışmanın birlikte vurgulanması hangi sonuca işaret eder?

Soru 14 / 20

I. Kervansaray: yolcu ve tüccar konaklaması. II. Darüşşifa: sağlık hizmeti. III. Medrese: eğitim. Bu eşleştirmelerden hangileri doğrudur?

Soru 15 / 20

Bir vakıf gelirinin medrese ve darüşşifa hizmetlerine ayrılması hangi anlayışla en iyi açıklanır?

Soru 16 / 20

Gulam, ikta ve Ahilik kavramlarını sırasıyla hangi alanlarla ilişkilendirmek gerekir?

Soru 17 / 20

Bir soru "Türkler Müslümanlaşınca eski yönetim gelenekleri tümüyle yok oldu" yargısını veriyor. Hangi örnek yargıyı en doğrudan çürütür?

Soru 18 / 20

Dîvân-ı Hikmet’in tasavvufî içeriği ile Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün sözlük niteliği arasındaki fark neyi gösterir?

Soru 19 / 20

Bir öğrencinin "Divan-ı Arz gelir-gideri, Divan-ı İstifa askerliği yönetir" ifadesindeki hata nasıl düzeltilmelidir?

Soru 20 / 20

Türk-İslam kültürünün devlet, hukuk, eğitim ve ticaret alanlarında farklı kurumlar üretmesiyle ilgili en kapsayıcı yargı hangisidir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. I. Divan-ı İstifa mali işlerden sorumludur. II. Divan-ı Arz askerî işleri yürütür. III. Divan-ı İşraf resmî dış yazışmaları yapar. Hangileri doğrudur?

    • A) I ve II
    • B) Yalnız I
    • C) Yalnız III
    • D) II ve III
    • E) I, II ve III

    Doğru cevap: A

    Çözüm: İşraf denetim, inşa yazışma işlerini yürütür; ilk iki öncül doğrudur.

  2. Bir sultan, melikleri eyaletlere gönderip deneyimli devlet adamlarıyla birlikte yetiştiriyorsa bu yönetim düzeni hangi iki kavrama işaret eder?

    • A) Kadı – Muhtesip
    • B) Melik – Atabey
    • C) Müstevfi – İşraf
    • D) Gulam – Ribat
    • E) Âhi – Kervansaray

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Hanedan çocukları melik olarak görev alabilir, atabeyler eğitici ve danışman görevi üstlenebilir.

  3. I. İkta gelir tahsisine dayalı bir sistemdir. II. Gulam sistemi yetiştirilmiş askerî-idari personele dayanabilir. III. Her ikisi yalnız dinî şiir türüdür. Hangileri doğrudur?

    • A) Yalnız II
    • B) Yalnız III
    • C) I ve II
    • D) I ve III
    • E) I, II ve III

    Doğru cevap: C

    Çözüm: İkta ve gulam, devletin ekonomi ve personel düzeniyle ilişkilidir; edebî tür değildir.

  4. Selçuklu divanında resmî fermanın hazırlanması ve aynı zamanda askerî birliklerin durumu ele alınacaksa sırasıyla hangi iki birim ilgilidir?

    • A) Divan-ı Arz – Divan-ı İşraf
    • B) Divan-ı İstifa – Divan-ı Mezalim
    • C) Divan-ı İşraf – Divan-ı İstifa
    • D) Divan-ı İnşa – Divan-ı Arz
    • E) Divan-ı Mezalim – Divan-ı İnşa

    Doğru cevap: D

    Çözüm: İnşa yazışma-belge, arz askerî işlerden sorumludur.

  5. I. Şerî hukuk dinî kaynaklarla ilişkilidir. II. Örfî hukuk gelenek ve idari düzenlemelerle ilişkilidir. III. Türk-İslam hukukunda töreye dayanan hiçbir unsur kalmamıştır. Hangileri doğrudur?

    • A) Yalnız I
    • B) Yalnız III
    • C) II ve III
    • D) I, II ve III
    • E) I ve II

    Doğru cevap: E

    Çözüm: İslamî dönemle birlikte şerî hukuk etkili olsa da örfî hukuk ve Türk töresiyle bağlantılar sürmüştür.

  6. İkta sahibinin topladığı belirli gelirlerin askerî hizmeti karşılaması hangi sonuca doğrudan katkı sağlar?

    • A) Merkezî hazinenin doğrudan asker maaşı yükünün bir bölümünün gelir tahsisiyle karşılanmasına
    • B) Tüm köylülerin özel toprak sahibi ilan edilmesine
    • C) Ticaret yollarının tamamen kapanmasına
    • D) Hükümdarın hiçbir denetim yetkisi kalmamasına
    • E) Maliye divanlarının bütünüyle kaldırılmasına

    Doğru cevap: A

    Çözüm: İkta, hizmet finansmanını belirli gelirlerle ilişkilendirerek devletin kaynak kullanımını düzenler.

  7. Sultan, kendisine bağlı idarecilerin haksız uygulamalarını üst düzeyde inceletmek istiyor. En uygun kurum hangisidir?

    • A) Divan-ı Arz
    • B) Divan-ı Mezalim
    • C) Darphane
    • D) Bedesten
    • E) Kervansaray

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Mezalim, haksızlık ve yakınmaların üst düzeyde değerlendirilmesiyle ilgilidir.

  8. Bir eserin hem Türk boylarının lehçeleri ve kültürünü anlatması hem de sözlük olarak hazırlanması aşağıdakilerden hangisini gösterir?

    • A) Kutadgu Bilig’in yalnız mimari planlardan oluştuğunu
    • B) Siyasetnâme’nin bütün tıp ilaçlarını sıraladığını
    • C) Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün dilbilim yanında kültür tarihi için de kaynak olduğunu
    • D) Atebetü’l-Hakayık’ın modern anayasa olduğunu
    • E) Dîvân-ı Hikmet’in bir maliye defteri sayıldığını

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Kaşgarlı Mahmud’un eseri yalnız kelime karşılığı değil; toplum, dil ve kültür hakkında geniş bilgi sunar.

  9. Kutadgu Bilig ve Siyasetnâme hakkında doğru ayrım hangisidir?

    • A) İlkini Nizamülmülk, ikincisini Kaşgarlı yazmıştır.
    • B) İkisi de yalnız askerî harita kataloğudur.
    • C) İlki 19. yüzyıl anayasası, ikincisi modern romanıdır.
    • D) İlki Yusuf Has Hacip’in Türkçe öğüt eseri, ikincisi Nizamülmülk’ün devlet yönetimi eseridir.
    • E) İkisi de Osmanlı sarayında ilk defa ortaya çıkmıştır.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: İki eser yönetim öğütleri içerir ancak yazarları ve edebî tarihleri farklıdır.

  10. Nizamiye medreselerinin kurulmasıyla ilgili en güçlü neden-sonuç ilişkisi hangisidir?

    • A) Sarayda bütün kitapların yakılması
    • B) Hukuk ve dil eğitiminin kesin biçimde yasaklanması
    • C) Tüm kentlerin boşaltılması
    • D) Ticaretin yalnız takasla sınırlandırılması
    • E) Kurumsal eğitim imkânlarının artması ve devlet için yetişmiş kadroların desteklenmesi

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Nizamiye medreseleri öğrenim ve ilmî kadro yetiştirmeyi kurumsallaştıran örneklerdir.

  11. I. Kutadgu Bilig: Yusuf Has Hacip. II. Atebetü’l-Hakayık: Edip Ahmet Yükneki. III. Dîvân-ı Hikmet: Kaşgarlı Mahmud. Hangileri doğru eşleştirilmiştir?

    • A) I ve II
    • B) Yalnız I
    • C) Yalnız III
    • D) II ve III
    • E) I, II ve III

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Dîvân-ı Hikmet Ahmed Yesevi geleneğiyle ilişkilidir; Kaşgarlı Mahmud Dîvânu Lugâti’t-Türk yazarıdır.

  12. Bir tarihçi divan birimleri arasında maliye, yazışma, denetim ve ordu işlerinin ayrıldığını anlatıyor. Bu durum hangi gelişmenin göstergesidir?

    • A) Devlet yönetiminin yalnız boy toplantısından ibaret kalmasının
    • B) Bürokraside uzmanlaşmanın ve iş bölümünün artmasının
    • C) Yazılı belgelerin tümüyle kaldırılmasının
    • D) Ordunun tamamen ortadan kaldırılmasının
    • E) Ekonomik kaynakların artık yönetilmemesinin

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Divan-ı İstifa, İnşa, İşraf ve Arzın ayrı görevleri merkez teşkilatında uzmanlaşmayı gösterir.

  13. Ahilikte meslek eğitimi ile dürüst ticaret ve dayanışmanın birlikte vurgulanması hangi sonuca işaret eder?

    • A) Ahiliğin yalnız deniz savaşlarına katıldığına
    • B) Esnaflığın bütünüyle yasaklandığına
    • C) Esnaf teşkilatının ekonomik olduğu kadar toplumsal ve ahlaki işlevlerinin de bulunduğuna
    • D) Bütün üyelerin hanedan soyundan geldiğine
    • E) Ahiliğin mezar taşı türü olduğuna

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Ahilik esnaf örgütlenmesini, meslekî eğitim ve ahlakî dayanışmayla birleştirir.

  14. I. Kervansaray: yolcu ve tüccar konaklaması. II. Darüşşifa: sağlık hizmeti. III. Medrese: eğitim. Bu eşleştirmelerden hangileri doğrudur?

    • A) Yalnız I
    • B) Yalnız II
    • C) I ve II
    • D) I, II ve III
    • E) II ve III

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Üç kurumun da temel işlevi farklıdır; sırasıyla ticaret, sağlık ve eğitim hizmetleriyle ilgilidir.

  15. Bir vakıf gelirinin medrese ve darüşşifa hizmetlerine ayrılması hangi anlayışla en iyi açıklanır?

    • A) Eğitim ve sağlığın bütünüyle yasaklanmasıyla
    • B) Yalnız savaş ganimetlerinin özel mülk yapılmasıyla
    • C) Bütün ticaret yapılarının kapatılmasıyla
    • D) Sultanlık yetkisinin kaldırılmasıyla
    • E) Sosyal hizmetlerin belirli gelir kaynaklarıyla sürdürülebilmesiyle

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Vakıflar belirli gelirleri sürekli toplumsal hizmetlere ayırabilir.

  16. Gulam, ikta ve Ahilik kavramlarını sırasıyla hangi alanlarla ilişkilendirmek gerekir?

    • A) Askerî personel – hizmet gelirleri – esnaf dayanışması
    • B) Şiir – astronomi – gömü töreni
    • C) Mali divan – resmî yazışma – askerî yargı
    • D) Ticaret yolu – sınır kalesi – hükümdar unvanı
    • E) Denizcilik – madencilik – tiyatro

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Gulam yetiştirilmiş personel, ikta gelir tahsisi, Ahilik esnaf teşkilatıdır.

  17. Bir soru "Türkler Müslümanlaşınca eski yönetim gelenekleri tümüyle yok oldu" yargısını veriyor. Hangi örnek yargıyı en doğrudan çürütür?

    • A) Sultanların kendilerine yeni unvanlar seçmesi
    • B) Kut/töre geleneğinin farklı biçimlerde sürmesi ve örfî hukukun bulunması
    • C) Medreselerde dinî ilimlerin okutulması
    • D) Yeni şehirlerde camiler yapılması
    • E) Arapça eserlerin çevrilmesi

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Şerî hukukla birlikte örfî hukuk ve önceki Türk devlet gelenekleri bir ölçüde devam etmiştir.

  18. Dîvân-ı Hikmet’in tasavvufî içeriği ile Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün sözlük niteliği arasındaki fark neyi gösterir?

    • A) İki eserin de yalnız vergi kaydı olduğunu
    • B) Türkçenin hiç kullanılmadığını
    • C) İlk Türk-İslam yazılı kültüründe farklı amaçlarla eserler üretildiğini
    • D) Bütün eserlerin aynı yazar tarafından yazıldığını
    • E) Yazılı kültürün yalnız askerlikle sınırlı kaldığını

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Tasavvufî öğütlerle dilbilimsel-ansiklopedik bilgi farklı edebî tür ve hedefleri temsil eder.

  19. Bir öğrencinin "Divan-ı Arz gelir-gideri, Divan-ı İstifa askerliği yönetir" ifadesindeki hata nasıl düzeltilmelidir?

    • A) İki divan da yalnız dinî törenlerle ilgilenir.
    • B) Divan-ı İnşa yalnız askerliği yönetir.
    • C) İstifa bütün mahkeme şikâyetlerini inceler.
    • D) Divan-ı Arz askerî, Divan-ı İstifa mali işleri yürütür.
    • E) Arz eğitim, istifa sağlık kurumudur.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Görevler ters yazılmıştır: Arz ordu, İstifa maliye divanıdır.

  20. Türk-İslam kültürünün devlet, hukuk, eğitim ve ticaret alanlarında farklı kurumlar üretmesiyle ilgili en kapsayıcı yargı hangisidir?

    • A) Bütün kurumlar yalnız tek bir savaş sonucunda kurulmuştur.
    • B) Türklerin önceki yönetim mirası hiç iz bırakmamıştır.
    • C) İslamiyet sonrası ekonomik yaşam tamamen sona ermiştir.
    • D) Eğitim, ticaret ve hukuk hiçbir zaman birlikte gelişmemiştir.
    • E) Eski Türk gelenekleriyle İslam dünyasının kurumları etkileşerek çeşitlenen bir medeniyet oluşturmuştur.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Divan, örfî hukuk, medreseler, ikta, Ahilik ve vakıflar çok kaynaklı tarihî etkileşimi gösterir.