Orhun Yazıtları hangi Türk devletinin tarihî dönemine aittir?
- A) Asya Hun Devleti
- B) Avrupa Hun Devleti
- C) II. Kök Türk Devleti
- D) Uygur Devleti
- E) Karahanlı Devleti
Doğru cevap: C
Çözüm: Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk yazıtları II. Kök Türk Devleti dönemine aittir.
Orhun Yazıtları’nda adı geçen Bilge Kağan’ın kardeşi olan komutan kimdir?
- A) Bumin Kağan
- B) Mete Han
- C) Bögü Kağan
- D) Kül Tigin
- E) Attila
Doğru cevap: D
Çözüm: Kül Tigin, Bilge Kağan’ın kardeşi ve II. Kök Türk Devleti’nin önemli komutanıdır.
II. Kök Türk Devleti’nde yazıtı bulunan önemli devlet adamı ve danışman kimdir?
- A) Teoman
- B) Atilla
- C) Balamir
- D) Sultan Sencer
- E) Tonyukuk
Doğru cevap: E
Çözüm: Tonyukuk, II. Kök Türk Devleti’nin deneyimli devlet adamı ve kağan danışmanıdır.
Uygur Devleti’nin 744 yılındaki kurucusu hangi kağandır?
- A) Kutluk Bilge Kül Kağan
- B) Bumin Kağan
- C) Mete Han
- D) Bilge Kağan
- E) İlteriş Kağan
Doğru cevap: A
Çözüm: Uygur Devleti 744 yılında Kutluk Bilge Kül Kağan tarafından kurulmuştur.
Uygurların özellikle Bögü Kağan döneminde benimsediği din hangisidir?
- A) Hristiyanlık
- B) Maniheizm
- C) Zerdüştlük
- D) Musevilik
- E) İslamiyet
Doğru cevap: B
Çözüm: Bögü Kağan döneminde Uygurlarda Maniheizm etkili bir inanç hâline gelmiştir.
840 yılında Uygur Devleti’nin siyasi varlığına son veren topluluk hangisidir?
- A) Avarlar
- B) Peçenekler
- C) Kırgızlar
- D) Hazarlar
- E) Karluklar
Doğru cevap: C
Çözüm: Kırgızların 840 yılındaki saldırıları sonucunda Uygur Devleti yıkılmıştır.
Orta Asya’daki Uygur Devleti’nin yıkılışı hangi yılda gerçekleşmiştir?
- A) 552
- B) 630
- C) 744
- D) 840
- E) 1071
Doğru cevap: D
Çözüm: Uygur Devleti 744’te kurulmuş, Kırgız saldırılarıyla 840 yılında yıkılmıştır.
Oğuz Kağan Destanı geleneksel olarak hangi erken Türk siyasi çevresiyle ilişkilendirilir?
- A) Osmanlılar
- B) Karahanlılar
- C) Hunlar
- D) Büyük Selçuklular
- E) Akkoyunlular
Doğru cevap: C
Çözüm: Oğuz Kağan Destanı, İslamiyet öncesi Türk destan geleneğinde Hunlarla ilişkilendirilir.
Demir dağın eritilerek yurttan çıkışın anlatıldığı Ergenekon Destanı hangi Türk topluluğuyla ilişkilendirilir?
- A) Uygurlar
- B) Hazarlar
- C) Peçenekler
- D) Kök Türkler
- E) Gazneliler
Doğru cevap: D
Çözüm: Ergenekon Destanı, Kök Türklerle ilişkilendirilen bir türeyiş ve yeniden güçlenme anlatısıdır.
Türeyiş ve Göç destanları daha çok hangi İslamiyet öncesi Türk topluluğuna aittir?
- A) Asya Hunları
- B) Avrupa Hunları
- C) Avarlar
- D) Hazarlar
- E) Uygurlar
Doğru cevap: E
Çözüm: Türeyiş ve Göç destanları Uygur Türklerinin sözlü kültür mirasıyla ilişkilendirilir.
Avrupa tarihindeki Kavimler Göçü için geleneksel başlangıç yılı hangisidir?
- A) 375
- B) 220
- C) 552
- D) 744
- E) 1071
Doğru cevap: A
Çözüm: Kavimler Göçü’nün başlangıcı tarih öğretiminde geleneksel olarak MS 375 ile gösterilir.
IV. yüzyıl sonlarında Avrupa’daki Kavimler Göçü’nün başlamasında etkili olan temel gelişme hangisidir?
- A) Uygurların Maniheizmi kabul etmesi
- B) Hunların batıya doğru ilerlemesi
- C) Malazgirt Savaşı
- D) İstanbul’un Osmanlılarca alınması
- E) Moğolların Bağdat’ı ele geçirmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Batıya ilerleyen Hunların baskısı, Avrupa’daki toplulukların yer değiştirmesini hızlandırmıştır.
Kavimler Göçü’nün Avrupa üzerindeki uzun vadeli etkilerinden biri hangisidir?
- A) Anadolu’da Türkiye Selçuklularının kurulması
- B) Matbaanın icat edilmesi
- C) Avrupa’nın etnik ve siyasi yapısının değişmesi
- D) Osmanlı Devleti’nin sona ermesi
- E) İpek Yolu’nun tamamen ortadan kalkması
Doğru cevap: C
Çözüm: Göç hareketleri Avrupa’daki toplulukların dağılışını ve siyasi oluşumlarını etkilemiştir.
İlk Türk devletlerinde kurultayın bulunmasından hangi yargıya doğrudan ulaşılabilir?
- A) Kağanın hiçbir yetkisi bulunmadığına
- B) Devlet işlerinin danışma yoluyla görüşülebildiğine
- C) Bütün halkın doğrudan oy kullandığına
- D) Kadınların siyasi görev alamadığına
- E) Tüm kararların yazılı anayasa ile alındığına
Doğru cevap: B
Çözüm: Kurultay devlet meselelerinin görüşüldüğü danışma meclisidir; modern genel oy anlamına gelmez.
“Ergenekon” ile “Göç” destanlarının ait oldukları topluluklar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Uygurlar – Hazarlar
- B) Asya Hunları – Avarlar
- C) Kök Türkler – Uygurlar
- D) Kırgızlar – Avrupa Hunları
- E) Peçenekler – Karahanlılar
Doğru cevap: C
Çözüm: Ergenekon Kök Türk; Göç destanı Uygur sözlü kültürü ile ilişkilendirilir.
Asya Hun, Kök Türk ve Uygur devletlerinin kurulma sırası eskiden yeniye hangi seçenekte doğrudur?
- A) Uygur – Asya Hun – Kök Türk
- B) Kök Türk – Uygur – Asya Hun
- C) Kök Türk – Asya Hun – Uygur
- D) Asya Hun – Kök Türk – Uygur
- E) Uygur – Kök Türk – Asya Hun
Doğru cevap: D
Çözüm: Asya Hunlar erken dönemde, Kök Türkler 552’de, Uygurlar ise 744’te ortaya çıkmıştır.
552, 744 ve 840 yılları sırasıyla hangi gelişmelerle ilişkilendirilebilir?
- A) Asya Hun Devleti’nin kuruluşu – Kök Türklerin yıkılışı – Kavimler Göçü
- B) Avrupa Hunlarının kuruluşu – Uygurların yıkılışı – Kök Türklerin kuruluşu
- C) Kavimler Göçü – Karahanlıların kuruluşu – Kök Türklerin kuruluşu
- D) Kök Türklerin yıkılışı – Kavimler Göçü – Uygurların kuruluşu
- E) Kök Türk Devleti’nin kuruluşu – Uygur Devleti’nin kuruluşu – Uygur Devleti’nin yıkılışı
Doğru cevap: E
Çözüm: Kök Türk Devleti 552’de, Uygur Devleti 744’te kuruldu; Uygur Devleti 840’ta yıkıldı.
İlk Türk devletlerinin Çin ile İpek Yolu üzerinde üstünlük kurma mücadelesi yürütmesi hangi sonucu en doğrudan destekler?
- A) Ticaret yollarının siyasi ve ekonomik önem taşıdığını
- B) Türklerin deniz ticaretine yöneldiğini
- C) İpek Yolu’nun yalnız askerî amaçla kullanıldığını
- D) Türklerin tümüyle yerleşik tarıma geçtiğini
- E) Çin ile hiçbir diplomatik ilişki kurulmadığını
Doğru cevap: A
Çözüm: İpek Yolu hâkimiyeti ekonomik kazanç ve siyasi nüfuz sağladığından mücadele konusu olmuştur.
Uygurlarda Maniheizm etkisiyle bazı beslenme ve savaş alışkanlıklarının değişmesi aşağıdakilerden hangisine örnektir?
- A) Devletin sınırlarının anında genişlemesine
- B) Dinî inançların toplumsal yaşamı etkileyebilmesine
- C) Bütün Türk boylarının aynı dine geçmesine
- D) Kurultayın yasaklanmasına
- E) Hayvancılığın bütün Türklerde tamamen bitmesine
Doğru cevap: B
Çözüm: Maniheizmin bazı uygulamaları Uygurların yaşam ve savaş anlayışlarını etkilemiştir.
Hazar yönetici çevresinin Museviliği benimsemesine karşın ülkede farklı inançların yaşayabilmesi hangi niteliği destekler?
- A) Tek tip inanç zorunluluğu
- B) Yalnız göçebe hayata geçiş
- C) Dinî çeşitlilik ve hoşgörü
- D) Şehirleşmenin bütünüyle sona ermesi
- E) İpek Yolu ticaretinin yasaklanması
Doğru cevap: C
Çözüm: Hazarlarda farklı dinlerin bir arada bulunması dinî hoşgörü ve çeşitliliğe işaret eder.